Mưa rào ở Hà Nội thường tạnh rất nhanh, mây vừa tan là mặt trời ló ra ngay khi mặt đường còn đẫm nước. Đó là lúc nắng sau mưa đường chói trơn cùng một lúc: mắt bị lóa bởi lớp nước phản chiếu, còn bánh xe vẫn lăn trên bề mặt ướt chưa kịp khô. Nhiều người thấy trời sáng lại là vặn ga như ngày khô ráo, và đó là sai lầm tôi gặp nhiều nhất ở khách thuê xe sau những trận mưa chiều.
Vì sao nắng sau mưa đường chói trơn hơn cả lúc đang mưa
Khi trời còn mưa, ai cũng tự giác đi chậm, bật đèn, giữ khoảng cách. Nắng lên làm người lái thả lỏng, trong khi điều kiện mặt đường gần như chưa thay đổi. Lớp nước mỏng trên nhựa vẫn còn nguyên, chỉ khác là giờ nó biến thành một tấm gương.
Mặt nước nằm ngang phản chiếu rất mạnh, nhất là khi mặt trời còn thấp vào sáng sớm hoặc chiều muộn. Ánh sáng hắt từ dưới đường lên đúng tầm mắt, vành mũ không che được, tạo thành một mảng trắng lóa ngay trước bánh xe.
Trong khi đó, độ bám của lốp vẫn ở mức đường ướt. Vạch sơn, nắp cống, tấm thép công trường, đoạn nhựa mới trải đều trơn y như lúc mưa. Người lái thấy trời đẹp nhưng không đọc được mặt đường, còn bánh xe bám kém hơn họ tưởng.
Mặt đường ướt phản chiếu nắng che mất những gì
Mảng lóa không chỉ làm mắt khó chịu. Nó xóa đi những chi tiết có độ tương phản thấp mà ngày thường bạn đọc được chỉ trong một cái liếc:
- Ổ gà và chỗ lún: đầy nước rồi thì dưới nắng phản chiếu gần như vô hình.
- Vạch sơn và mũi tên chỉ hướng: sơn trắng ướt lẫn vào ánh lóa, bánh xe chạm vào rồi bạn mới biết.
- Nắp cống, nắp hố kỹ thuật: kim loại ướt sáng lên cùng màu với nước đọng.
- Vệt dầu, cát và bùn đất trôi ra từ công trình: chìm hẳn vào mảng sáng.
- Người đi bộ và xe nhỏ đi ngược sáng: chỉ còn là những cái bóng tối, khó đoán khoảng cách.
Một tình huống quen thuộc: khoảng bốn, năm giờ chiều, mưa rào vừa dứt, bạn đi từ Cầu Giấy ra hướng Đại lộ Thăng Long. Mặt trời nằm thấp ngay phía trước, cả lòng đường loang loáng như một dải bạc. Dù đã chạy tuyến này nhiều lần, bạn cũng khó nói chắc chỗ nào đang có ổ gà đầy nước.
Buổi sáng thì hướng chói đổi chiều: người từ Hoàn Kiếm qua cầu Chương Dương về Long Biên đi gần như thẳng về phía mặt trời mọc, mặt cầu ướt lóa y hệt.
Đi xe máy lúc mưa vừa tạnh: giảm tốc thế nào cho đúng
Nguyên tắc của tôi rất đơn giản: chừng nào chưa nhìn rõ mặt đường cách mình vài chục mét, chừng đó chưa được đi nhanh hơn lúc trời còn mưa.
- Nhả ga trước khi vào vùng lóa. Thấy mảng sáng trắng phía trước thì nhả ga từ xa, đừng đợi bị chói rồi mới cuống quýt bóp phanh.
- Phanh nhẹ, phanh sớm, dùng cả hai phanh. Má phanh vừa đi mưa có thể còn ướt và ăn chậm hơn thường lệ.
- Giãn khoảng cách gấp đôi. Trên nền sáng lóa, bạn mất thêm một nhịp mới nhận ra đèn phanh của xe trước.
- Không đánh lái gấp, không nghiêng sâu khi vào cua. Qua vạch sơn hay nắp cống thì giữ xe thẳng, không phanh, không thốc ga.
- Tránh vũng nước không thấy đáy. Vũng trông nông dưới nắng có thể là một ổ gà sâu.
Thao tác bóp phanh khi má còn ướt được nói kỹ trong bài phanh xe máy khi má phanh còn ướt, còn cách đi qua vạch kẻ đường có trong bài đi xe máy trên vạch sơn đường ướt.
Chỉnh tầm nhìn khi mặt đường lóa nắng
Giữ kính mũ sạch và chọn kính phù hợp
Kính mũ còn bám giọt mưa sẽ biến mỗi giọt thành một điểm lóa. Dừng ở chỗ an toàn, lau bằng khăn mềm khô rồi mới đi tiếp; kính xước nhiều thì nên thay.
Kính râm phân cực giảm khá rõ ánh phản chiếu từ mặt nước nằm ngang. Có điều kính tối màu lại bất lợi khi chui vào bóng cây, gầm cầu, và phải tháo ra lúc trời sẩm tối.
Đổi cách nhìn đường
- Nhìn xa hơn và nhìn vào mép vùng lóa, nơi mặt đường vẫn còn đọc được, thay vì dán mắt vào tâm mảng sáng.
- Theo dõi xe phía trước: xe bỗng nảy lên hay lách sang bên là dấu hiệu có ổ gà.
- Hơi cúi đầu để vành mũ hoặc lưỡi trai chắn bớt nắng trực tiếp, mắt vẫn đặt trên đường.
- Không nhắm mắt, không quay mặt đi để tránh chói.
Thấy ổ gà rồi cũng đừng nhìn chằm chằm vào nó, vì tay lái hay đi theo ánh mắt, như bài tập đưa mắt về lối thoát đã phân tích. Chói tới mức không thấy đèn tín hiệu thì giảm tốc gần như dừng hẳn trước vạch rồi mới đi. Mặt trời nằm ngay trước mặt thì xem thêm bài nắng chiều chói mặt hướng tây.
Khi nào đường mới khô thật sự
Đường không khô đều. Nắng to có thể làm khô vệt bánh xe ô tô khá nhanh, nhưng mép đường và phần sát vỉa hè, chỗ xe máy hay đi, thường ướt lâu hơn. Dưới bóng cây, dưới gầm cầu vượt, trong ngõ hẹp kẹp giữa nhà cao, mặt đường có thể vẫn ướt khi phố lớn đã khô.
Phố nhiều cây cổ thụ như Phan Đình Phùng ở Ba Đình hay các tuyến ven hồ ở Tây Hồ thường gặp cảnh này: ngoài nắng thì khô, vào bóng cây lại ướt, kèm lá rụng. Mắt vừa phải làm quen với bóng râm, bánh xe vừa chuyển sang đường ướt, nên đây là bước chuyển nguy hiểm.
Cách đánh giá nhanh:
- Nhìn màu mặt nhựa: chỗ sẫm màu là còn ướt, chỗ xám nhạt là đã khô.
- Nhìn xe phía trước: bánh xe còn hất nước lên là đường còn ướt.
- Nghe tiếng lốp: tiếng xèo xèo đặc trưng cho thấy vẫn còn nước trên mặt đường.
Còn thấy một trong các dấu hiệu trên thì cứ đi như lúc trời mưa.
Lưu ý riêng cho người thuê xe máy
Đi xe thuê, bạn chưa quen độ ăn phanh và cảm giác lốp của chiếc xe đó, nên càng phải chậm. Lúc nhận xe, hãy xem gai lốp và thử cả hai phanh ở tốc độ thấp; xe tay ga như Honda Vision và xe số như Honda Wave cho cảm giác phanh khác nhau.
Sau đoạn ngập nước mà phanh yếu hẳn hay xe có tiếng lạ, hãy dừng ở chỗ an toàn và gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú qua số 0942 467 674 trong giờ mở cửa để được hướng dẫn, đừng cố chạy tiếp.
Bước tiếp theo
Lần tới khi nắng bừng lên sau cơn mưa rào, hãy nhớ mặt đường vẫn còn ướt và chỉ tăng tốc khi đã thực sự nhìn rõ đường. Các tình huống thời tiết khác được tổng hợp trong chuyên mục thời tiết và đường sá, còn những kỹ năng nền tảng nằm ở mục kỹ năng lái xe máy.