Gió hút giữa nhà cao tầng là thứ người đi xe máy ở các khu đô thị mới hay gặp mà ít ai gọi được tên: đang đi êm thì đến khe giữa hai tòa nhà hay góc phố, một luồng gió ngang ập tới đẩy xe lệch sang bên. Những ngày dông hay có bão, cú đẩy đó càng mạnh. Bài này giải thích vì sao có gió hút, chỗ nào hay gặp, cách đọc cấp gió trong bản tin và cách giữ tay lái cho vững.
Gió hút giữa nhà cao tầng: ba kiểu luồng gió
Theo các tài liệu về khí động học công trình, có ba hiện tượng chính:
- Gió dội xuống chân nhà: mặt tường cao và rộng hứng gió mạnh ở trên cao rồi hắt một phần xuống mặt đất; tòa nhà càng cao, gió dưới chân càng mạnh.
- Gió tăng tốc ở góc nhà: luồng gió vòng qua góc tường nhọn chạy nhanh hơn; một kỹ sư gió được đài WHYY dẫn lời nói tốc độ gió ở góc nhà có thể tăng gấp đôi.
- Gió dồn qua khe nhà: không khí bị ép qua khe hẹp giữa hai tòa nhà hoặc dọc con phố hai bên toàn nhà cao sẽ chạy nhanh hơn. Người ta hay gọi đây là hiệu ứng Venturi, dù các kỹ sư gió cho rằng tên gọi này không thật chính xác.
Mức tăng tùy từng công trình. Một số báo cáo dự án ghi tốc độ gió dưới chân nhà cao khoảng 30 tầng có thể tăng tới gấp đôi, nhưng đó là con số của từng trường hợp, không phải quy luật chung. Điểm nguy hiểm với xe máy là gió giật đến đột ngột: xe bị đẩy khi đi vào luồng gió và lại bị đẩy lần nữa khi luồng gió dừng.
Chuyện thật: Leeds và Hà Nội
Ngày 10/3/2011, gió quanh tòa tháp Bridgewater Place 32 tầng ở Leeds, Anh, thổi lật một chiếc xe tải đè lên hai người đang chờ sang đường, làm một người chết. Theo báo Yorkshire Post, cư dân đã phàn nàn về hiệu ứng ống gió quanh tòa nhà từ năm 2008; nhân viên điều tra tử vong đề nghị đóng nút giao cạnh tòa tháp khi có gió mạnh cho tới khi có giải pháp.
Ở Hà Nội, theo báo Sài Gòn Giải Phóng, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia Mai Văn Khiêm cảnh báo trước một cơn bão rằng ở nơi tập trung nhiều nhà cao tầng, hiệu ứng khuếch đại gió có thể làm gió thực tế mạnh hơn một tới hai cấp so với số đo. Báo Pháp luật Việt Nam từng ghi nhận trong một cơn bão, người đi xe đạp, xe máy bị gió quật ngã, nhất là ở các điểm “hút gió” gần bến xe Hà Đông và khu đô thị Mỗ Lao.
Gió ngang khu chung cư cao tầng: chỗ nào hay gặp
Chúng tôi chưa thấy báo chí nêu tên các khu đô thị khác ở Hà Nội là nơi có gió hút. Tuy vậy, theo cách gió vận động quanh nhà cao, gió ngang khu chung cư cao tầng hay xuất hiện ở:
- Lối ra khu đô thị nơi đường đi qua giữa hai tòa nhà cao.
- Góc tòa nhà khi bạn rẽ ra hoặc đi ngang qua.
- Khe trống giữa hai tòa, nhất là khe hướng ra sông, hồ hay khoảng đất trống.
- Đoạn đường chạy sát một mặt tiền dài và cao.
- Lúc vượt qua xe buýt, xe tải, khi bạn vừa ra khỏi vùng khuất gió phía sau xe lớn.
Đọc cấp gió trong bản tin
Bản tin thời tiết Việt Nam dùng thang sức gió Bô-pho, đo ở độ cao 10 m trên vùng trống. Theo báo Nhân Dân, gió cấp 6 vào khoảng 39 tới 49 km/h, cấp 7 khoảng 50 tới 61 km/h, cấp 8 khoảng 62 tới 74 km/h. “Gió giật cấp 6 tới 7” là những cơn gió ngắn đạt mức đó, còn gió thổi đều thường thấp hơn một, hai cấp.
Mùa hè, dông lốc có thể đến rất nhanh. VnExpress từng ghi lại cảnh một cơn lốc giờ tan tầm ở Mỹ Đình buộc hàng nghìn người đi xe máy phải tấp vào lề. Khi bản tin báo gió giật mạnh, hãy cân nhắc hoãn chuyến đi, nhất là qua khu nhà cao tầng; mẹo chung có ở bài chạy xe máy khi gió mạnh ở Hà Nội.
Xe máy bị gió lùa giữa tòa nhà: giữ lái thế nào
Luật Giao thông của Anh lưu ý gió giật mạnh có thể đẩy người đi mô tô lệch hướng ở những khoảng trống, và xe lớn tạo ra luồng gió xoáy ảnh hưởng nhiều tới người đi mô tô. Khi xe máy bị gió lùa giữa tòa nhà:
- Nắm tay lái chắc nhưng thả lỏng vai, khuỷu tay; ghì cứng tay làm cú đẩy truyền thẳng vào tay lái.
- Nghiêng nhẹ người về phía gió thổi tới khi gió ngang thổi đều, để giữ đường đi.
- Chờ sẵn lúc gió dừng đột ngột khi ra khỏi khe nhà, để không bị lạng sang phía ngược lại.
- Giảm tốc khi tới góc nhà, khe nhà và nút giao giữa các tòa.
- Giữ khoảng cách hai bên rộng hơn, để cú đẩy không đưa xe vào ô tô hay mép lề.
- Không đi song song sát xe buýt, xe tải.
Đồ chở cồng kềnh và áo mưa rộng càng hứng gió; xe nhẹ cũng dễ bị đẩy hơn. Xem bài chở chăn gối, đồ nhẹ cồng kềnh khi gió mùa và bài Honda Wave nhẹ cân khi gió ngang. Trên cầu lớn, gió ngang còn mạnh hơn; xem bài gió ngang khi đi xe máy qua cầu lớn.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, Điều 12, yêu cầu người lái giảm tốc độ hoặc dừng lại trong điều kiện trời mưa, gió, sương, khói, bụi.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao giữa hai tòa nhà cao gió lại mạnh hơn?
Vì gió bị dồn qua khe hẹp và bị mặt tường cao hắt xuống chân nhà, nên chạy nhanh hơn ngoài trời trống.
Gió giật cấp 7 là mạnh cỡ nào?
Theo thang Bô-pho, gió cấp 7 vào khoảng 50 tới 61 km/h, đủ để đẩy lệch một chiếc xe máy.
Gặp gió hút đột ngột thì nên làm gì?
Thả lỏng tay, nghiêng nhẹ về phía gió, giảm tốc từ từ và giữ khoảng cách hai bên rộng hơn.
Thuê xe máy đi lại khu đô thị
Đi nhiều qua khu nhà cao tầng nên chọn xe chắc tay lái, lốp đủ hơi. Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Thêm kỹ năng đi xe khi thời tiết xấu có ở chuyên mục thời tiết và đường sá và trang kỹ năng lái xe máy.