Sáng mưa phùn chạy xe qua cầu Vĩnh Tuy hay Chương Dương, không ít người giật mình khi bánh sau trượt nhẹ đúng lúc lăn qua dải thép nằm ngang mặt cầu. Khe co giãn cầu trơn khi mưa hơn hẳn mặt nhựa xung quanh, chỉ cần phanh hoặc nghiêng xe đúng chỗ đó là lốp mất bám. Bài này chỉ cách nhận ra khe từ xa, chỉnh tốc độ trước khi tới và đi qua thẳng, không phanh, không đổi làn.
Khe co giãn là gì, nằm ở đâu trên cầu
Cầu dài gồm nhiều nhịp nối nhau. Mỗi nhịp giãn ra khi trời nóng và co lại khi trời lạnh, nên người ta phải chừa khe hở ở đầu cầu và ở chỗ nối giữa các nhịp, rồi phủ lên bằng bộ khe co giãn. Trên mặt đường, bạn sẽ thấy một dải chạy ngang làn xe gồm các thanh thép, có loại răng lược đan vào nhau, có loại xen dải cao su ở giữa.
Những chỗ hay gặp khe co giãn:
- Chỗ đường dẫn chuyển sang mặt cầu, ngay lúc bắt đầu lên cầu và lúc xuống hết cầu.
- Phía trên các trụ cầu, cách nhau theo chiều dài từng nhịp.
- Trên phần cầu dẫn dài ở hai đầu cầu, nơi khe nối lặp lại nhiều lần liên tiếp.
Cầu càng dài, càng nhiều nhịp thì số khe bạn lăn qua trong một chuyến càng nhiều. Đi cầu Vĩnh Tuy từ phía Long Biên sang Hai Bà Trưng, bạn sẽ cảm nhận rõ từng nhịp “cạch” dưới bánh xe.
Vì sao khe co giãn cầu trơn khi mưa
Mặt nhựa có độ nhám, còn thép thì bị hàng nghìn lượt bánh xe mài mỗi ngày nên ngày càng nhẵn bóng. Khi khô, lốp vẫn bám tạm ổn. Khi có một lớp nước mỏng phủ lên, độ bám trên thép giảm rõ rệt, giống cảm giác đi qua nắp cống và tấm thép che hố công trường ngày mưa.
Thêm vài lý do khiến khe nguy hiểm hơn vẻ ngoài:
- Mưa nhỏ đầu mùa trộn nước với bụi và vệt dầu nhớt của xe cộ, tạo lớp nhờn trên bề mặt kim loại.
- Mép thép đôi khi cao hoặc thấp hơn mặt nhựa một chút, bánh xe bị dội lên, nếu đúng lúc đang phanh thì bánh dễ khóa.
- Với loại răng lược, các rãnh dọc giữa răng có thể kéo lệch bánh xe một chút khi bạn đi chéo.
- Dải cao su xen giữa các thanh thép cũng trơn khi ướt, không bám hơn thép là mấy.
Mặt cầu ướt sương dù trời không mưa
Cầu bắc qua sông Hồng thoáng gió, sáng sớm những ngày ẩm thường đọng sương trên mặt cầu dù đêm trước không mưa. Bạn đi từ phố khô ráo lên cầu, tưởng đường vẫn khô, nhưng lớp ẩm mỏng trên thép đã đủ làm bánh trượt nếu phanh mạnh. Mặt thép bóng lên dưới đèn đường hay ánh sáng sớm là dấu hiệu nên dè chừng, cách nhận biết tương tự như khi đi trên vạch sơn đường ướt.
Qua khe co giãn bằng xe máy: đi thẳng, nhả phanh, giữ làn
Nguyên tắc chỉ gồm vài việc, nhưng phải làm đúng thứ tự:
- Nhìn xa để biết trước khe ở đâu: dải tối màu hoặc bóng loáng nằm ngang làn, tiếng xe phía trước dội “cạch” khi lăn qua.
- Giảm tốc xong trên mặt nhựa, trước khi bánh trước chạm khe. Nếu cần phanh, phanh sớm và nhẹ ở đoạn nhựa.
- Khi bánh xe lăn qua khe, nhả hẳn phanh, giữ ga đều hoặc ga thật nhẹ để xe ổn định.
- Giữ xe thẳng đứng, bánh xe cắt khe gần vuông góc, không nghiêng và không bẻ lái.
- Tay cầm lái lỏng vừa đủ, để xe tự dội nhẹ qua mép thép, đừng gồng cứng người.
- Qua khỏi khe, bánh sau đã lên mặt nhựa rồi mới tăng ga hoặc phanh tiếp nếu cần.
Với xe số, giữ nguyên số đang đi, không đạp số hay bóp côn ngay trên khe. Với xe tay ga, tránh nhả ga đột ngột rồi vặn lại, vì cú giật nhỏ ở bánh sau trên mặt thép ướt cũng đủ làm đuôi xe lắc.
Đổi làn trước hoặc sau khe, không đổi trên khe
Đổi làn nghĩa là xe phải nghiêng và bánh xe đi chéo qua dải thép, đúng hai việc khiến lốp dễ mất bám nhất. Nếu cần sang làn khác, hãy làm xong trên mặt nhựa trước khe, hoặc chờ qua hết khe rồi mới xi nhan chuyển làn. Trên cầu dẫn có khe lặp lại liên tục, chọn một đoạn nhựa đủ dài giữa hai khe để chuyển làn gọn, không vừa chuyển vừa lăn qua khe.
Giữ khoảng cách đủ xa với xe phía trước cũng là để có chỗ phanh trên mặt nhựa. Khi xe trước dừng đột ngột ngay đầu cầu, bạn không bị dồn vào thế phải bóp phanh đúng lúc bánh đang trên thép.
Tình huống quen thuộc trên các cầu sông Hồng
Khách nhận xe ở tiệm tôi trên phố Nguyễn Văn Cừ, Long Biên, muốn sang Hoàn Kiếm thường đi cầu Chương Dương. Giờ cao điểm, dòng xe máy dồn lại ở đầu cầu, nhiều người phanh gấp ngay chỗ đường dẫn nối mặt cầu. Ngày mưa, tôi dặn khách giảm tốc từ trước, giữ khoảng cách và lăn qua khe đầu cầu thẳng hướng, không lách sang làn bên cạnh.
Trên cầu Vĩnh Tuy, phần cầu dẫn kéo dài nên khe nối xuất hiện đều đặn. Đi cầu này lúc mưa, cứ coi mỗi khe là một đoạn “không phanh, không lách” và giữ tốc độ vừa phải cho cả chặng.
Cầu Nhật Tân rộng, cao và thoáng, sáng sớm hay có sương, buổi chiều có thể có gió ngang. Gió đẩy xe lệch đúng lúc lăn qua khe ướt là tình huống khó chịu, vì vậy nên giữ tốc độ thấp hơn bình thường; cách giữ hướng khi gió mạnh có trong bài chạy xe máy khi gió mạnh ở Hà Nội. Người ngại độ cao khi qua cầu này có thể đọc thêm cách nhìn cho đỡ chóng mặt trên cầu Nhật Tân.
Lốp và phanh trước những ngày mặt cầu ướt
Khe thép trơn sẵn, lốp mòn càng làm mọi thứ tệ hơn. Trước mùa mưa, xem gai lốp còn rõ không, bơm lốp theo tem hoặc sổ hướng dẫn của xe, và thử phanh xem có ăn đều hai bánh không. Lốp non hoặc quá căng đều làm vùng tiếp xúc với mặt đường kém ổn định.
Nếu đi xe thuê, nên kiểm tra lốp và phanh ngay lúc nhận xe. Thấy lốp mòn hoặc phanh lệch, cứ báo tiệm để được xem lại trước khi chạy; với tiệm tôi ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, bạn có thể gọi 0942 467 674 trong giờ mở cửa 09:00–21:00.
Muốn đọc thêm cách chạy xe khi mặt đường ướt, trơn, hãy vào nhóm thời tiết và đường sá hoặc mục kỹ năng lái xe.