Cuối thu đầu đông, khi gió mùa đông bắc tràn về Hà Nội, cũng là lúc nhiều nhà đi mua chăn bông, gối mới, tấm xốp lót sàn hay vài chiếc chậu nhựa. Đồ nhẹ, xách một tay được, nên ít ai nghĩ việc chở đồ nhẹ cồng kềnh khi có gió lại nguy hiểm. Thế nhưng chính những món này mới hay làm người lái giật mình: lên giữa cầu Nhật Tân hay chạy dọc đê sông Hồng, một cơn gió ngang ập tới, gói chăn trên yên sau phồng lên như cánh buồm và cả chiếc xe bị đẩy sang làn bên cạnh. Bài này giải thích vì sao đồ nhẹ lại bắt gió, rồi đi qua cách gấp, nén, buộc và chọn đường để về nhà an toàn.
Vì sao đồ nhẹ lại khó chở hơn đồ nặng khi trời gió
Gió không quan tâm món đồ nặng bao nhiêu, nó chỉ quan tâm bề mặt hứng gió rộng cỡ nào. Một tấm xốp lót sàn dựng đứng có diện tích hứng gió lớn hơn cả người lái, nhưng lại gần như không thêm trọng lượng để giữ xe vững.
Có ba điều khiến đồ nhẹ cồng kềnh trở thành rắc rối:
- Bề mặt rộng, khối lượng nhỏ. Gió đẩy vào mặt phẳng lớn tạo ra lực đáng kể, trong khi món đồ không đủ nặng để kéo trọng tâm xuống.
- Thường được buộc cao. Vì nhẹ, người ta hay chất chăn gối chồng lên yên sau, cao quá lưng. Lực gió đặt ở điểm càng cao thì càng dễ làm xe nghiêng, giống như đẩy vào đầu một cái cây.
- Mép đồ phập phồng. Túi ni lông bọc ngoài, góc chăn thò ra, tấm xốp chìa khỏi yên đều rung bần bật trong gió, tạo những cú giật nhỏ liên tục vào tay lái.
Chở đồ nhẹ cồng kềnh khi có gió: gấp và nén trước khi lên xe
Chăn, gối, ga đệm
Chăn bông mới mua thường ở trong túi nhựa phồng to vì được đóng lỏng cho đẹp. Hãy xin cửa hàng cuộn lại thật chặt, hoặc tự cuộn chăn thành một ống dài, buộc ba vòng dây ở hai đầu và giữa. Gối có thể ép dẹt rồi cho vào túi nén chân không nếu bạn mang theo, hoặc đơn giản là nhét chung vào lòng chăn trước khi cuộn. Đừng để túi ni lông rộng thùng thình bọc ngoài, vì túi rộng phồng lên như chiếc dù.
Tấm xốp lót sàn, tấm cách nhiệt
Tấm xốp ghép thường đóng thành chồng vuông. Giữ nguyên chồng, quấn băng dính quanh cả bốn cạnh để các tấm không tách ra từng lớp khi gió luồn vào. Một tấm xốp to buộc ngang yên sau gần như chắc chắn sẽ thành cánh buồm trên cầu.
Chậu nhựa, rổ, xô, thau
Đồ nhựa rỗng lồng vào nhau theo cỡ từ lớn tới nhỏ, cho vào túi lưới hoặc buộc dây xuyên qua quai. Miệng chậu nên úp xuống hoặc quay về phía sau xe, vì miệng chậu quay ra trước sẽ hứng trọn luồng gió ngược.
Buộc thấp, buộc dọc theo thân xe
- Ưu tiên sàn để chân xe ga. Cuộn chăn hoặc chồng xốp đặt dựng ở sàn để chân, kẹp giữa hai đầu gối là vị trí thấp và gần trọng tâm nhất. Chỉ cần không che mất tầm quan sát và không vướng tay lái khi đánh lái.
- Yên sau: nằm ngang, thấp, dọc theo xe. Nếu buộc ở yên sau, đặt món đồ nằm theo chiều dài của xe, không chìa ra hai bên. Chiều cao không nên vượt quá phần lưng dưới của người lái.
- Buộc nhiều điểm. Dùng dây chằng có móc, buộc ít nhất hai vòng chéo nhau để món đồ không xoay khi bị gió đẩy. Nguyên tắc chung về cách buộc yên sau có trong bài buộc đồ trên yên sau không xô lệch xe.
- Không để đầu dây lủng lẳng. Đầu dây thừa quấn gọn lại, vì dây bay trong gió có thể quấn vào bánh sau.
Người ngồi sau ôm một gói chăn trong lòng thì được, nhưng không nên ôm tấm xốp lớn hay cầm chồng chậu giơ cao. Luật giao thông không cho phép người ngồi trên xe máy mang vác vật cồng kềnh, và hàng hóa buộc trên xe phải gọn, không che khuất tầm nhìn.
Chọn đường và giờ khi có gió mùa đông bắc
Ở Hà Nội, gió mạnh nhất thường gặp ở những nơi trống trải, không có nhà cửa che chắn.
- Các cây cầu qua sông Hồng. Cầu Nhật Tân, Thăng Long, Vĩnh Tuy, Thanh Trì là những đoạn dài, cao, hoàn toàn lộng gió. Cầu Chương Dương và cầu Long Biên thấp hơn nhưng vẫn hứng gió từ mặt sông.
- Đường đê và đường ven sông. Đường Âu Cơ, Nghi Tàm phía Tây Hồ, đường Hồng Hà, đê Nguyễn Khoái, đường đê qua Long Biên và Gia Lâm đều thoáng ở một bên, gió thổi ngang khá đều.
Nếu đang chở đồ bắt gió, hãy ưu tiên đường trong phố có hàng nhà hai bên dù phải đi vòng xa hơn một chút. Khi bắt buộc qua sông, chọn cầu thấp và ngắn hơn trong lộ trình của mình. Những ngày dự báo có gió mùa về, gió thường mạnh hơn vào buổi chiều và tối, nên mua đồ buổi sáng sẽ dễ chịu hơn. Kinh nghiệm xử lý chung khi trời nổi gió có trong bài gió lớn và cơn giông giữa đường.
Lái xe thế nào khi đang chở đồ bắt gió
Kể cả đã gấp gọn và buộc thấp, bạn vẫn cần lái khác bình thường:
- Giảm tốc từ trước khi lên cầu. Ở tốc độ thấp, một cú đẩy ngang chỉ khiến xe lệch nhẹ và bạn có thời gian chỉnh lại.
- Nắm lái chắc nhưng không gồng cứng tay. Tay quá cứng sẽ truyền mọi cú giật của gió thẳng vào bánh trước. Kẹp nhẹ đầu gối vào thân xe để giữ thăng bằng bằng thân người.
- Chạy cách xa mép đường và xe lớn. Khi xe tải, xe buýt vượt qua, luồng gió quanh xe lớn cộng với gió mùa có thể đẩy bạn mạnh hơn. Giữ khoảng cách hai bên rộng hơn ngày thường.
- Cẩn thận ở đầu cầu và lối ra khỏi đoạn có nhà che. Đây là chỗ gió đổi đột ngột từ lặng sang mạnh.
Khi nào nên chia chuyến hoặc đổi cách chở
Có những lúc thay đổi kế hoạch là lựa chọn khôn ngoan nhất. Gió mùa về kèm mưa phùn, đường trơn, quãng đường phải qua hai cây cầu, hay số đồ nhẹ chất lên quá đầu người lái: đó là tín hiệu nên chia làm hai chuyến. Với những món tương tự như bóng bay hay phông nền nhẹ, nguyên tắc giữ đồ không vướng cũng giống trong bài chở bóng bay trên xe máy.
Tóm lại, chở đồ nhẹ cồng kềnh khi có gió an toàn hơn hẳn nếu nhớ ba việc: thu nhỏ bề mặt hứng gió, buộc thấp dọc theo thân xe và tránh những đoạn lộng gió khi có thể. Cách chở các loại đồ khác được gom tại mục chở đồ và hành lý, còn các kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung nằm trong chuyên mục kỹ năng.