Đèn giao thông bị nắng chiếu khó nhìn là chuyện người đi xe máy ở Hà Nội hay gặp lúc sáng sớm và chiều muộn, khi mặt trời xuống thấp. Có lúc cả cột đèn chìm trong vùng chói, có lúc ngọn đèn đang tắt lại trông như đang sáng. Bài này giải thích hai kiểu chói đó, giờ và hướng đường hay gặp, cách đọc đèn bằng vị trí, số đếm và dòng xe xung quanh để không vượt nhầm hay phanh gấp.
Đèn giao thông bị nắng chiếu khó nhìn: hai kiểu chói khác nhau
Có hai tình huống cần tách riêng:
- Mặt trời ở sau cột đèn: bạn nhìn thẳng vào nắng, mắt bị lóa nên khó thấy cả ba màu.
- Mặt trời ở sau lưng bạn, chiếu thẳng vào mặt đèn: ánh nắng lọt vào trong hộp đèn, dội lại qua kính, khiến một ngọn đèn đang tắt trông như đang sáng. Tài liệu kỹ thuật gọi đây là hiện tượng “đèn ma”.
Hiện tượng đèn ma đã được nghiên cứu từ những năm 1980. Đèn dây tóc có gương phản xạ dễ bị nhất; đèn LED giảm được phần nào nhưng không hết, vì bản thân từng bóng LED cũng có thể hắt lại nắng. Lưỡi trai che nắng trên hộp đèn giúp được, nhưng kém hiệu quả khi mặt trời xuống rất thấp.
Khi nào và hướng đường nào hay gặp ở Hà Nội
Hà Nội nằm ở khoảng vĩ độ 21 độ Bắc. Theo tính toán thiên văn đơn giản, mặt trời mọc lệch về hướng đông bắc vào mùa hè, mọc gần đúng hướng đông vào khoảng tháng Ba và tháng Chín, rồi lệch về đông nam vào mùa đông; buổi chiều thì lặn theo hướng ngược lại. Vì vậy:
- Sáng sớm đi về hướng đông và chiều muộn đi về hướng tây là lúc dễ bị nắng chiếu vào mắt.
- Khoảng tháng Ba và tháng Chín, mặt trời mọc, lặn gần thẳng trục các phố chạy hướng đông – tây.
- Khoảng 8 tới 9 giờ sáng và 16 tới 17 giờ chiều, nắng xiên và gắt; theo một giáo viên dạy lái được VietNamNet dẫn lời, nhìn lâu vào nắng làm mắt mỏi và thu hẹp tầm quan sát.
Một nghiên cứu ở bang Arizona, Mỹ, cho thấy chói nắng làm tăng va chạm từ phía sau và va chạm góc ở các nút giao có đèn, rõ hơn trên các đường hướng đông – tây.
Không nhìn rõ đèn tín hiệu khi nắng: đọc đèn bằng vị trí
Khi không nhìn rõ đèn tín hiệu khi nắng, hãy dựa vào vị trí của ngọn đèn đang sáng. Theo QCVN 41:2024/BGTVT, cột đèn đặt đứng có đèn đỏ ở trên, vàng ở giữa, xanh ở dưới; cột đèn đặt ngang có đèn đỏ bên trái, vàng ở giữa, xanh bên phải theo chiều đi. Cách đọc theo vị trí này cũng là mẹo của người mù màu; xem bài đọc đèn giao thông theo vị trí.
Số đếm ngược cũng giúp, nhưng đừng trông chờ ở mọi ngã tư. Theo báo Nhân Dân và báo Luật sư Việt Nam, từ tháng 11/2025, khi nâng cấp hệ thống điều khiển đèn bằng trí tuệ nhân tạo, một số nút ở Hà Nội tạm bỏ số đếm hoặc chỉ hiện tám giây cuối, ví dụ trên trục Trần Hưng Đạo. Cách dùng số đếm khi có có ở bài đèn tín hiệu có số đếm ngược.
Khi vẫn không chắc, hãy nhìn thêm:
- Xe phía trước và hai bên đang dừng hay đang đi.
- Dòng xe đường ngang có đang chạy qua nút không.
- Đèn cho người đi bộ và người đang sang đường.
- Nếu vẫn không rõ, coi như đèn đỏ và dừng trước vạch dừng.
Nắng chiếu vào đèn giao thông: luật nói gì
Theo Điều 11 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, đèn xanh là được đi nhưng phải nhường người đi bộ đang đi trên đường; đèn vàng là phải dừng trước vạch dừng, trừ khi đã đi sát hoặc qua vạch; đèn vàng nhấp nháy là được đi nhưng phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại nhường đường; đèn đỏ là cấm đi. Nắng chiếu vào đèn giao thông không làm thay đổi ý nghĩa đó.
Điều 12 của luật yêu cầu chạy với tốc độ phù hợp với thời tiết và phải giảm tốc độ hoặc dừng lại khi tầm nhìn bị hạn chế. Không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu có mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7 khoản 7 điểm c, và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe theo Điều 7 khoản 13 điểm b. Hà Nội hiện có hệ thống camera giám sát tại nhiều nút giao, nên vượt nhầm vẫn có thể bị ghi lại.
Cách đi qua ngã tư khi ngược nắng
Luật Giao thông của Anh khuyên khi bị lóa vì nắng thì giảm tốc độ và dừng lại nếu cần; cơ quan an toàn đường bộ Ireland cũng khuyên đeo kính râm, giữ kính chắn sạch và giữ khoảng cách xa hơn. Với xe máy ở Hà Nội:
- Giảm tốc từ xa khi tới nút giao ngược nắng, thay vì chờ sát vạch mới phanh.
- Giữ khoảng cách xa hơn với xe trước, vì xe trước cũng có thể bị lóa và dừng đột ngột.
- Đeo kính râm hoặc kéo kính chắn mũ bảo hiểm sạch, không trầy; kính bẩn làm chói tăng lên.
- Nhìn theo vạch kẻ đường và mép đường để giữ làn khi mắt còn lóa.
- Không phanh gấp ngay khi thấy đèn mờ; quan sát thêm các dấu hiệu ở trên rồi mới quyết định.
Cách giữ tầm nhìn khi nắng chiều chiếu thẳng vào mặt có ở bài nắng chiều chói mặt hướng tây; gặp đèn vàng ở nút đông, xem bài đèn vàng tại ngã tư đông người.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đèn đang tắt lại trông như đang sáng?
Vì nắng chiếu thẳng vào mặt đèn, lọt vào trong hộp đèn rồi dội lại qua kính; hiện tượng này gọi là “đèn ma”.
Không nhìn rõ màu đèn thì đọc thế nào?
Dựa vào vị trí ngọn đèn đang sáng: đèn đứng thì đỏ ở trên, xanh ở dưới; đèn ngang thì đỏ bên trái, xanh bên phải theo chiều đi.
Giờ nào dễ bị nắng chiếu vào đèn nhất?
Sáng sớm khi đi về hướng đông và chiều muộn khi đi về hướng tây, nhất là khoảng tháng Ba và tháng Chín.
Thuê xe máy đi lại trong phố
Trước khi nhận xe, xem kính chắn của mũ bảo hiểm còn trong, không trầy. Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Thêm kỹ năng đi xe khi thời tiết xấu có ở chuyên mục thời tiết và đường sá và trang kỹ năng lái xe máy.