Sau cơn mưa, nắng lên làm phần lớn mặt đường khô rất nhanh, nhưng đường trong bóng râm còn ướt thêm khá lâu: dưới gầm cầu, sát chân tòa nhà cao, dưới tán cây rậm. Người đi xe máy quen chạy trên mặt đường khô dễ chủ quan, phanh mạnh hay nghiêng xe đúng lúc bánh xe đi vào vệt ướt. Bài này giải thích vì sao những chỗ đó khô chậm, những nơi hay gặp và cách đi từ chỗ khô sang chỗ ướt cho an toàn.
Đường trong bóng râm còn ướt: vì sao khô chậm
Các nghiên cứu về mặt đường ướt cho thấy nước bốc hơi nhanh hơn khi có nắng chiếu, nhiệt độ cao và gió mạnh, và chậm hơn khi độ ẩm không khí cao. Một đoạn đường không có nắng chiếu trực tiếp, lại ít gió, như dưới gầm cầu, sát chân tòa nhà hay dưới tán cây rậm, sẽ giữ nước lâu hơn hẳn phần đường có nắng bên cạnh.
Hà Nội lại thường có độ ẩm cao. Theo báo Tiền Phong, những ngày nồm, độ ẩm buổi sáng có thể lên tới 96 tới 98%. Khi không khí nóng ẩm tràn về sau một đợt lạnh, hơi nước đọng lại trên các bề mặt còn lạnh; báo Sài Gòn Giải Phóng ghi nhận những ngày này đường phố Hà Nội ẩm ướt, trơn trượt. Khi đó cả đường có nắng cũng khô chậm, còn chỗ râm có thể ướt suốt ngày.
Sương sớm và mặt cầu
Theo Cơ quan Khí tượng Anh, sương hình thành vào những đêm trời quang, lặng gió, khi bề mặt tỏa nhiệt lên trời và lạnh đi tới điểm sương; gió làm sương khó đọng. Mặt đường thông thường được lớp đất bên dưới giữ ấm nên ít đọng sương hơn bãi cỏ hay kính ô tô.
Mặt cầu và cầu vượt thì khác: không khí bao quanh cả phía trên lẫn phía dưới, không có đất giữ nhiệt, nên nhiệt độ mặt cầu bám sát nhiệt độ không khí và lạnh đi nhanh hơn đường dẫn vào cầu. Vì vậy vào sáng sớm, mặt cầu có thể ướt sương trong khi đường hai đầu cầu vẫn khô.
Gầm cầu còn ướt trơn
Dưới gầm cầu vừa không có nắng, vừa có thể nhận nước chảy từ trên xuống. Một số tuyến đường trên cao ở Hà Nội từng gặp vấn đề thoát nước: VOV phản ánh đường Vành đai 3 trên cao bị ngập cục bộ sau mưa lớn; VietNamNet phản ánh nước đọng trên đường Vành đai 2 trên cao gần số 11 Minh Khai, ô tô chạy qua làm nước bắn xuống phố Minh Khai bên dưới. Báo Nhân Dân cho biết rác làm tắc cửa thu nước trên cầu Vĩnh Tuy 2 và một số đoạn Vành đai 2 trên cao.
Gầm cầu còn ướt trơn thì càng nguy hiểm nếu có dầu loang. Theo báo Tuổi Trẻ, từng có vệt dầu dài khoảng 50 m trên cầu vượt Trần Khát Chân. Ngoài ra, luật cấm dừng, đỗ xe dưới gầm cầu vượt, trừ những nơi cho phép; xem bài trú mưa dưới gầm cầu vượt. Khe co giãn bằng thép trên cầu cũng rất trơn khi ướt; xem bài khe co giãn bằng thép trên cầu lớn khi trời ướt.
Đoạn đường khô chậm sau mưa: hàng cây và bóng tòa nhà
Ngoài nước, đoạn đường khô chậm sau mưa dưới hàng cây còn có lá rụng. Các tài liệu hướng dẫn lái mô tô cảnh báo lá ướt có thể trơn gần như băng. Vạch sơn, nắp cống, tấm thép và đường ray cũng kém bám hơn nhựa đường khi ướt; cách đặt bánh xe có ở bài vạch sơn và nắp cống trơn sau mưa.
Theo các tài liệu kỹ thuật, độ bám giữa lốp và mặt nhựa khô vào khoảng 0,8 tới 0,9, còn khi ướt giảm xuống khoảng 0,5 tới 0,7, tùy lốp, tốc độ và mặt đường. Luật Giao thông của Anh viết rằng khi trời ướt, quãng đường dừng xe dài ít nhất gấp đôi khi đường khô.
Đi từ chỗ khô vào chỗ ướt
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, Điều 12, yêu cầu người lái giảm tốc độ khi mặt đường trơn trượt. Theo sổ tay mô tô của Bộ Giao thông bang Ontario, Canada, và nhiều hướng dẫn lái xe:
- Nhìn xa để thấy vệt ướt sẫm màu trong bóng râm từ trước.
- Phanh xong trước khi tới vệt ướt, khi xe còn thẳng, rồi đi qua với ga đều.
- Giữ xe thẳng khi qua chỗ ướt, không đánh lái gấp; nếu cần vào cua, đợi qua khỏi vệt ướt rồi mới nghiêng.
- Dựng thẳng xe trước khi phanh nếu lỡ vào cua đúng chỗ ướt.
- Cẩn thận hơn vào sáng sớm, sau mưa và mùa nồm, khi bóng râm giữ nước lâu nhất.
Báo Tiền Phong lưu ý phanh gấp trên đường trơn làm bánh xe bị trượt, là nguyên nhân hàng đầu gây ngã. Không giảm tốc độ theo quy định mà gây tai nạn có mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7 khoản 10 điểm a. Mùa nồm còn làm kính mũ bảo hiểm mờ; xem bài mùa nồm ẩm ở Hà Nội.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao dưới gầm cầu vẫn ướt khi đường khác đã khô?
Vì không có nắng chiếu trực tiếp, ít gió, lại có thể nhận nước chảy từ mặt cầu xuống.
Vì sao mặt cầu ướt sương sớm hơn đường thường?
Vì mặt cầu không có lớp đất giữ nhiệt bên dưới, nên lạnh đi nhanh và dễ đọng sương.
Lỡ đang phanh thì bánh xe đi vào vệt ướt, làm gì?
Nhả bớt phanh, giữ xe thẳng, đi qua vệt ướt rồi mới phanh lại nhẹ nhàng.
Thuê xe máy mùa mưa và nồm
Trước khi nhận xe, xem lốp còn gai, đủ hơi và phanh ăn đều. Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Thêm kỹ năng đi xe khi thời tiết xấu có ở chuyên mục thời tiết và đường sá và trang kỹ năng lái xe máy.