Ở vùng ngoại thành Hà Nội, nhiều con đường chạy dọc bờ kênh, bờ mương hay sát mép ao. Ngày khô, chỉ cần đi đúng phần đường là đủ. Nhưng đường ven kênh mương ngập khi mưa lớn lại là chuyện khác: nước tràn lên mặt đường, mặt đường và mặt nước trông như một, không còn thấy mép đường ở đâu. Bài này giải thích vì sao những đoạn này nguy hiểm, cách nhận ra từ xa và khi nào nên quay lại hoặc dắt xe thật chậm qua.
Đường ven kênh mương ngập khi mưa: vì sao nguy hiểm
Kênh, mương ven đường thường có bờ dốc và nước sâu. Khi mưa lớn làm nước dâng tràn mặt đường, bạn không còn biết bánh xe đang cách mép bao xa; chỉ cần lệch ra ngoài một chút là có thể rơi xuống nước.
Theo báo Tuổi Trẻ, đêm 24/11/2024, ở xã Đồng Lạc cũ, nay thuộc xã Hòa Phú, Hà Nội, bốn người trong một gia đình đi chung một xe máy được phát hiện cùng chiếc xe dưới con mương ven đường gần trường tiểu học. Mương rộng khoảng 4 m, sâu khoảng 3 m, nước sâu hơn 1 m; cả bốn người tử vong. Báo cáo ban đầu của công an cho biết xe đang đi trên đường thì lao xuống mương; bài báo không nói tới trời mưa. Vụ việc cho thấy mép mương nguy hiểm thế nào ngay cả khi đường khô; khi nước tràn che mất mép đường, rủi ro còn cao hơn.
Quy định về cọc tiêu dọc kênh, mương
Theo QCVN 41:2024/BGTVT, cọc tiêu phải đặt dọc những đoạn đường men theo sông, suối, đầm, hồ, ao; dọc hai bên đoạn đường thường xuyên hay theo mùa bị ngập; dọc nền đắp cao từ 2 m trở lên và ở đoạn đi qua cánh đồng khó phân biệt mặt đường. Không cần cọc tiêu ở chỗ đã có bó vỉa, hè phố. Điều 11 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định cọc tiêu và tường bảo vệ cho biết phạm vi an toàn của nền đường và hướng đi của đường.
Quy chuẩn có định nghĩa các loại lan can phòng hộ như bê tông, tôn lượn sóng hay cáp căng, nhưng chúng tôi chưa thấy quy định buộc mọi đường ven kênh phải có lan can, cũng chưa thấy văn bản nào của Hà Nội yêu cầu lắp lan can dọc kênh, ao sau tai nạn. Vì vậy không phải đoạn nào cũng có rào chắn.
Mép đường ven kênh bị ngập: nhận ra từ xa
Khi mép đường ven kênh bị ngập, hãy tìm những dấu hiệu còn nhìn thấy:
- Hàng cọc tiêu, tiêu phản quang cắm dọc mép đường.
- Hàng cây, cột điện, nhà dân ở phía bên kia đường, cho biết hướng đường.
- Nước chảy ngang mặt đường, rác trôi theo dòng: dấu hiệu nước đang tràn từ kênh sang.
- Không thấy vạch kẻ hay mép nhựa: coi như không biết mép đường ở đâu.
Ban đêm, tiêu phản quang chỉ phải nhìn thấy từ khoảng 300 m dưới đèn ô tô khi thời tiết bình thường, nên trời mưa sẽ thấy gần hơn nhiều; cách đọc cọc tiêu có ở bài cọc tiêu, tiêu phản quang và tường bảo vệ bên đường. Trước bão Yagi năm 2024, Công an Hà Nội khuyên tránh đi sát lề đường khi ngập, vì đó là chỗ trũng, nước sâu hơn và gồ ghề.
Đường sát ao mương trời mưa: quay lại hay dắt xe chậm
Điều 12 của luật yêu cầu quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại khi tầm nhìn hạn chế, trên đường hẹp, khi qua cầu, cống hẹp, đập tràn, đường ngầm và khi trời mưa, đường lầy lội. Cơ quan Khí tượng Quốc gia Mỹ cảnh báo khoảng 15 cm nước chảy đã có thể làm người lớn ngã, khoảng 30 cm nước chảy xiết có thể cuốn trôi ô tô nhỏ, và khuyên gặp đường ngập thì quay lại.
Với đường sát ao mương trời mưa:
- Không đoán mép đường: nếu nước đã che cả mặt đường lẫn kênh, mương, hãy dừng lại, quay đầu ở chỗ an toàn hoặc chờ nước rút.
- Chọn tuyến khác qua đường làng, đường trục có nhà dân hai bên.
- Nếu buộc phải qua, tắt máy và dắt xe đi chậm ở giữa mặt đường, nơi thường cao nhất, cách xa phía kênh.
- Không đi nước sâu tới ống xả hay quá nửa bánh xe; nếu xe chết máy giữa nước, đừng đề lại ngay.
- Qua khỏi chỗ ngập, thử phanh nhẹ vài lần; Luật Giao thông của Anh lưu ý phanh có thể yếu sau khi lội nước sâu.
Có nên lội qua hay chờ có ở bài đường ngập sau mưa lớn có nên lội xe máy qua; mùa lũ ở vùng sông Bùi, sông Tích có ở bài Chương Mỹ, Quốc Oai mùa lũ. Sau khi lội nước, kiểm tra xe theo bài xe máy thuê vừa lội qua đoạn phố ngập.
Câu hỏi thường gặp
Đường ven kênh bị ngập có nên đi sát mép phải không?
Không. Mép phải có thể là mép kênh, mương; hãy đi ở giữa mặt đường hoặc quay lại nếu không thấy mép đường.
Bao nhiêu nước thì không nên đi xe máy qua?
Không có ngưỡng chính thức; theo thợ sửa xe, đừng đi khi nước tới ống xả hay quá nửa bánh xe, và tránh hẳn nước chảy xiết.
Đường ven kênh có bắt buộc phải có cọc tiêu không?
Theo QCVN 41:2024/BGTVT, cọc tiêu phải đặt dọc đoạn đường men theo sông, suối, hồ, ao và đoạn hay ngập, trừ nơi đã có bó vỉa, hè phố.
Thuê xe máy đi ngoại thành
Đi đường làng mùa mưa nên chọn xe đèn sáng, phanh tốt và hỏi trước cửa hàng cách xử lý khi xe ngập nước. Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Thêm kỹ năng đi xe khi thời tiết xấu có ở chuyên mục thời tiết và đường sá và trang kỹ năng lái xe máy.