Nhiều ngã tư trong nội đô Hà Nội gắn bảng số cạnh cột đèn, và với người mới cầm lái, đèn đếm ngược ngã tư xe máy vừa là trợ thủ vừa là cái bẫy. Đọc đúng, bạn nhả ga từ xa và dừng êm thay vì phanh gấp sát vạch. Đọc sai, bạn cố rồ ga cho kịp hoặc nhích bánh xe lên khi đèn đỏ chưa tắt. Bài này đi theo trình tự ngoài đường: thấy bảng số từ xa, quyết định đi hay dừng, chờ ở vạch và xuất phát.
Đèn đếm ngược ngã tư xe máy: con số cho biết gì, không cho biết gì
Bảng số chỉ đếm thời gian còn lại của màu đèn đang sáng. Khi đèn xanh kèm con số, đó là thời gian bạn còn được đi trước khi đèn chuyển vàng. Khi đèn đỏ kèm con số, đó là thời gian còn phải chờ. Thế thôi.
Con số không cho biết phía trước có ai dừng đột ngột, người đi bộ có đang băng qua, hay xe hướng khác có cố lao qua lúc cuối pha. Hãy coi bảng số là đồng hồ phụ để lên kế hoạch, còn quyết định vẫn dựa vào màu đèn và mặt đường.
Có vài điều nên biết trước để không bị bất ngờ:
- Không phải ngã tư nào cũng có bảng số. Có nơi chỉ đếm cho đèn đỏ, có nơi đếm cả hai màu, có nơi không đếm gì.
- Có lúc bảng số tắt, chạy lệch hoặc nhảy số bất thường. Khi đó chỉ tin vào màu đèn.
- Đèn mũi tên rẽ trái, rẽ phải có thể có pha riêng, con số của đèn tròn không áp dụng cho làn rẽ đó.
- Khi có người điều khiển giao thông ở ngã tư, hiệu lệnh của họ được ưu tiên hơn đèn.
Đọc số của đèn xanh để quyết định nhả ga từ xa
Thời điểm tốt nhất để đọc số là lúc vừa thấy cột đèn ở xa. Hỏi mình một câu: nếu giữ nhịp như bây giờ, mình có qua vạch dừng thoải mái trước khi số về không hay không?
- Số còn nhiều, đường thông thoáng: giữ nhịp đều, không cần tăng ga. Mắt vẫn quét hai bên vỉa hè và các ngõ đổ ra trước ngã tư.
- Số đang nhỏ dần mà bạn còn xa: nhả ga ngay từ đây. Để xe trôi chậm lại, phanh nhẹ và dài, chuẩn bị dừng trước vạch.
- Số nhỏ, bạn đã sát vạch dừng: nếu dừng lúc này phải phanh gấp, có nguy cơ bị xe sau tông, hãy nhìn gương rồi đi tiếp qua một cách dứt khoát, không lạng lách.
Cái sai phổ biến nhất là thấy số còn ít liền vặn ga. Xe tăng tốc sát ngã tư thì quãng phanh dài ra, trong khi người đi bộ và xe hướng khác đã chuẩn bị đi. Nếu phải vặn ga mới kịp, nghĩa là bạn không kịp.
Khi đèn đã chuyển vàng, coi như tín hiệu chuẩn bị dừng: nhả ga và dừng trước vạch nếu còn dừng được an toàn. Chỉ đi tiếp khi bánh xe đã sát hoặc đã qua vạch dừng. Cách xử lý từng tình huống đèn vàng được nói kỹ trong bài đèn vàng khi tới giao lộ: dừng hay vượt đúng cách.
Dừng êm trước vạch: nhả ga sớm, phanh nhẹ và báo cho xe sau
Ở Hà Nội xe sau thường bám sát, nên cú phanh gấp cuối pha xanh rất dễ gây va quệt. Dừng sao cho người phía sau không bị bất ngờ:
- Nhả ga trước, rồi mới phanh. Để xe tự giảm tốc vài nhịp, đèn phanh sẽ sáng khi bạn bắt đầu bóp, giúp xe sau nhận ra.
- Bóp cả hai phanh, nhẹ và đều. Không dồn hết vào phanh trước khi xe đang thẳng, cũng không khóa bánh sau. Nếu chưa quen phối hợp, đọc lại cách phối hợp phanh trước và phanh sau.
- Liếc gương khi bắt đầu giảm tốc. Nếu thấy xe sau vẫn lao tới, phanh nhẹ nhịp để đèn phanh nháy, hoặc ra hiệu bằng tay như trong bài báo cho xe phía sau biết bạn giảm tốc.
- Dừng hẳn trước vạch, không đè lên vạch người đi bộ. Chân chống xuống đất, xe thẳng, tay vẫn đặt hờ trên phanh.
Ví dụ: chạy trên một trục đường lớn ở Cầu Giấy giờ tan tầm, thấy đèn xanh đang đếm về những số cuối. Người quen đường nhả ga từ xa và để xe trôi vào hàng chờ, người mới giữ ga sát vạch rồi phanh dồn. Cùng dừng một chỗ, nhưng người thứ nhất không làm ai phía sau giật mình.
Đèn đỏ sắp hết có được đi không
Câu trả lời ngắn: không. Chỉ được đi khi đèn xanh bật. Con số đếm về sát cuối vẫn là pha đỏ, và vượt đèn đỏ là hành vi vi phạm luật giao thông, kể cả khi bạn chỉ đi sớm một chút.
Còn lý do an toàn: những giây cuối pha đỏ bên bạn thường là cuối pha xanh hoặc vàng ở hướng kia, lúc có người cố lao qua. Bạn nhích lên trước thì hai luồng xe gặp nhau giữa ngã tư.
Những thói quen nên bỏ khi chờ đèn đỏ có bảng số:
- Nhích dần bánh trước qua vạch khi số còn nhỏ. Xe chiếm chỗ của người đi bộ và nằm sẵn trong luồng xe ngang.
- Rồ ga sẵn, nhả phanh sớm để xuất phát nhanh. Chỉ cần tay trượt là xe vọt lên.
- Nhìn số thay vì nhìn đèn. Bảng số có thể lệch so với đèn, đèn mới là tín hiệu chính thức.
Một điểm hay gây nhầm cho khách mới: đừng mặc định được rẽ phải khi đèn đỏ. Chỉ rẽ khi có biển hoặc đèn mũi tên cho phép ở đúng làn đó.
Khi đèn xanh vừa bật: một nhịp nhìn rồi mới đi
Lúc đèn chuyển xanh, hãy cho mình một nhịp ngắn: nhìn trái, nhìn phải, xem còn xe hướng kia cố băng qua không, rồi mới thả phanh và lên ga từ tốn.
Nhịp nhìn này đặc biệt cần khi tầm mắt bị xe buýt hay xe tải đứng bên cạnh che khuất. Bài đèn xanh vừa bật vẫn nhìn hai bên giải thích kỹ thói quen này.
Với xe ga thuê, lên ga đều tay từ lúc xuất phát để xe không chồm lên.
Luyện thói quen đọc bảng số trong vài ngày đầu ở Hà Nội
Mỗi lần thấy cột đèn ở xa, tự hỏi: số còn bao nhiêu, mình cách vạch bao xa, đi hay dừng. Lặp lại vài chục lần, nhả ga sớm sẽ thành phản xạ.
Nếu bạn thuê xe ở tiệm chúng tôi tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, những ngã tư đầu tiên bạn gặp khi ra đường lớn hoặc qua cầu Chương Dương sang Hoàn Kiếm là chỗ tốt để tập. Đi chậm ở làn bên phải và quan sát người địa phương dừng chờ đèn.
Tóm lại
Bảng số đếm ngược giúp bạn biết trước, không phải để chạy đua với nó. Thấy số xanh nhỏ dần thì nhả ga, dừng êm và báo cho xe sau. Đèn đỏ còn đếm thì chờ yên sau vạch cho tới khi đèn xanh bật. Muốn ôn thêm các thao tác nền tảng, xem nhóm bài kỹ năng lái cơ bản và toàn bộ chuyên mục kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội.