Người mù màu lái xe máy ở Hà Nội: đọc đèn giao thông theo vị trí và đèn đếm ngược

Người mù màu lái xe máy ở Hà Nội thường không ngại đường đông bằng một khoảnh khắc: đứng trước ngã tư mà không chắc đèn vừa chuyển sang đỏ hay xanh. Với người khó phân biệt đỏ và xanh, cách an toàn là đọc đèn theo vị trí ô sáng, dùng đèn đếm ngược để đoán trước, rồi nhìn dòng xe xung quanh để xác nhận. Bài này viết cho người đã có giấy phép hợp lệ nhưng vẫn thấy đèn khó đọc lúc nắng gắt, mưa hay ban đêm.

Người mù màu lái xe máy: tiêu chuẩn sức khỏe và giấy phép

• Thông tư 36/2024/TT-BYT ngày 16/11/2024 của Bộ Y tế, Phụ lục I mục Mắt, liệt kê “rối loạn nhận biết 3 màu cơ bản: đỏ, vàng, xanh lá cây” trong các tình trạng chưa đạt tiêu chuẩn sức khỏe lái xe, áp dụng cho cả nhóm khám hạng A1 lẫn hạng A. Mẫu giấy khám có mục sắc giác, ghi riêng mù màu toàn bộ hay mù màu đỏ, xanh lá cây, vàng. Toàn văn tại Thông tư 36/2024/TT-BYT.

• Mức độ rối loạn sắc giác khác nhau nhiều giữa từng người, nên đạt hay không do bác sĩ tại cơ sở khám sức khỏe lái xe kết luận. Nếu kết luận là chưa đủ điều kiện, đừng lái loại xe cần giấy phép. Nếu đang có giấy phép mà mới thấy mình hay nhầm màu, hãy đi khám mắt để biết rõ mức độ.

• Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, khoản 4 Điều 11, quy định tín hiệu đèn có ba màu xanh, vàng, đỏ, có hoặc không hiển thị thời gian; đèn đỏ là cấm đi, đèn xanh là được đi. Đọc tại văn bản luật trên Công báo Chính phủ.

Tiêu chuẩn sức khỏe và mức phạt có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất trước khi đi khám hoặc đổi giấy phép.

Phân biệt đèn đỏ đèn xanh khi lái xe bằng vị trí ô sáng

Theo Điều 6 QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT, mỗi màu có chỗ cố định. Thay vì hỏi “đèn màu gì”, hãy tập hỏi “ô nào đang sáng”.

Cụm đèn lắp dọc

Đỏ ở trên cùng, vàng ở giữa, xanh ở dưới cùng. Dễ nhớ nhất là câu “trên dừng, dưới đi”. Khi tới gần ngã tư, đếm từ trên xuống: ô thứ nhất là dừng, ô thứ hai là chuẩn bị dừng, ô thứ ba là được đi.

Cụm đèn lắp ngang

Đỏ ở bên trái, vàng ở giữa, xanh ở bên phải, tính theo chiều bạn đang đi. Câu nhớ là “trái dừng, phải đi”.

Đèn mũi tên và cụm đèn riêng từng hướng

Nhiều nút giao lớn có cụm đèn riêng cho rẽ trái hoặc đi thẳng, mỗi cụm có hình mũi tên. Việc đầu tiên là xác định cụm nào dành cho hướng của mình, rồi mới đọc vị trí ô sáng trong cụm đó.

QCVN 41:2024/BGTVT ghi: mũi tên xanh sáng cùng đèn đỏ thì được đi theo hướng mũi tên nhưng phải nhường đường; mũi tên đỏ sáng cùng đèn xanh chính thì không được đi theo hướng mũi tên. Mũi tên đỏ và mũi tên xanh cùng một hình, nên đây là chỗ người mù màu dễ nhầm nhất. Không chắc thì dừng chờ ở vị trí cho phép. Cách chọn chỗ chờ có trong bài rẽ trái ở ngã tư lớn.

Mù màu nhìn đèn giao thông: dùng đèn đếm ngược để đoán trước

QCVN 41:2024/BGTVT nói đồng hồ đếm ngược, khi hoạt động bình thường, báo thời gian có hiệu lực của đèn.

• Từ xa, nhìn ô đang sáng rồi nhìn con số. Ô dưới sáng và số còn lớn là pha đi còn dài; số nhỏ dần là sắp chuyển pha.

• Khi số về 0, đèn chuyển. Đừng đoán theo màu của chữ số, hãy nhìn lại vị trí ô sáng ngay sau lúc chuyển.

• Đang đứng chờ thì đếm ngược giúp bạn chuẩn bị, nhưng chỉ lăn bánh khi ô dưới hoặc ô bên phải đã sáng, không phóng lúc số còn một hai giây.

• Thấy số sắp hết khi mình còn cách xa, giảm ga sớm thay vì cố vượt. Người khó đọc màu không nên đánh cược với nhịp đèn vàng.

• Có ngã tư không có đồng hồ, hoặc đồng hồ tắt. Khi đó quay về đọc vị trí ô sáng.

Đọc dòng xe xung quanh để xác nhận, không để thay thế

• Xe hướng ngang đang chạy qua trước mặt nghĩa là hướng của bạn đang bị cấm đi.

• Người đi bộ đang qua vạch trước mặt, hoặc xe cùng làn dừng đồng loạt, cũng là dấu hiệu dừng.

• Ở Hà Nội vẫn có người vượt đèn, nhất là lúc đèn vừa chuyển. Đừng bám theo một chiếc xe máy vừa lao lên, đèn mới là căn cứ chính.

• Khi đèn vừa chuyển sang được đi, chờ một nhịp và nhìn hai bên, vì hướng kia có thể còn xe cố qua nốt.

Tình huống khó ở các ngã tư Hà Nội

Nắng chiều chiếu thẳng cụm đèn

Ví dụ buổi chiều đi từ Long Biên qua cầu Chương Dương vào Hoàn Kiếm, nắng chiếu từ phía trước, cụm đèn bị ngược sáng và các ô trông như cùng sáng. Giảm tốc từ xa, tìm cụm đèn thứ hai cho cùng hướng nếu ngã tư có, và để ý dòng xe ngang. Cách giảm chói mắt có trong bài mắt bị nắng chiếu buổi chiều khi chạy xe.

Ban đêm và trời mưa

Ban đêm bạn chỉ thấy đốm sáng, khó nhận ra vỏ cụm đèn để biết vị trí. Hãy nhìn cột và hộp đèn từ xa khi còn ánh đèn đường, ghi nhớ hộp dọc hay ngang. Ở những phố nhiều biển hiệu như quanh Cầu Giấy, đèn quảng cáo đỏ xanh dễ lẫn với đèn tín hiệu. Trời mưa, kính mũ đọng nước làm đèn nhòe, nên lau kính và đi chậm hơn. Bài chói đèn pha xe ngược chiều ban đêm có thêm cách giữ tầm nhìn.

Đèn vàng nhấp nháy, đèn tắt

Đêm muộn, có ngã tư chuyển sang chế độ ô giữa nhấp nháy. Bạn nhận ra bằng nhịp nháy đều ở ô giữa mà không cần đoán màu: đi chậm, quan sát và nhường đường. Đèn tắt hẳn hoặc có cảnh sát giao thông điều khiển thì làm theo hiệu lệnh của người điều khiển.

Thuê xe ở Hà Nội: kiểm tra đèn của chính chiếc xe

Khi nhận xe ở tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, hãy nhờ nhân viên bóp phanh để bạn xem đèn phanh có sáng không, bật xi nhan để bạn nhận ra bằng nhịp nháy và tiếng tạch tạch, rồi thử chuyển đèn pha, đèn cốt.

Xe số Honda Wave giá 150.000 đ/ngày, xe ga Honda Vision 200.000 đ/ngày; các mức khác xem ở bảng giá thuê xe, đặt cọc xác nhận trực tiếp khi đặt xe. Bạn cần tự bảo đảm có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe. Liên hệ 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00.

Các vấn đề về mắt và sức khỏe khi lái khác nằm trong chuyên mục sức khỏe khi lái xe, còn kỹ năng qua ngã tư, vòng xuyến có ở mục kỹ năng lái xe máy.