Mới ra khỏi nhà một đoạn thì sực nhớ kính vẫn nằm trên bàn, hoặc đang chờ đèn đỏ thì gọng kính gãy rời trong tay. Quên kính có nên đi xe máy tiếp hay không là câu hỏi phải trả lời ngay tại chỗ, khi xe còn đang đứng. Bài này nêu nguyên tắc chính và những lựa chọn thay cho việc cố chạy khi nhìn mờ.
Bài không phải tài liệu y tế hay tư vấn pháp lý: không chẩn đoán, không nêu tên bệnh của mắt, và không kết luận người không đeo kính có hay không vi phạm.
Quên kính có nên đi xe máy: câu hỏi đáng hỏi là còn nhìn rõ hay không
Nguyên tắc của bài chỉ có một: thiếu kính mà biển báo, đèn tín hiệu, người đi bộ hay xe phía trước chưa nhìn rõ như thường lệ thì chưa chạy tiếp. Hãy tự hỏi ngay lúc xe còn đứng yên:
- Đèn tín hiệu phía trước có nhìn rõ không?
- Biển báo, biển chỉ đường có nhận ra ngay không, hay phải nheo mắt?
- Người đi bộ, xe đạp, xe máy đang tới có nhìn ra từ xa không, hay chỉ khi đã sát?
- Vạch kẻ đường và mép đường có nhìn rõ không?
Chỉ cần một câu trả lời là chưa rõ thì chưa chạy tiếp; còn lưỡng lự thì coi như chưa. Nheo mắt cố nhìn không thay được kính. Đừng nghĩ chỉ còn một đoạn nữa là tới: bài không có mốc nào cho một đoạn đủ ngắn để chạy khi nhìn mờ.
Các tài liệu về thị lực và lái xe của nước ngoài mà bài đọc được (theo trích đoạn, chưa đọc toàn văn) có chung ý: lái xe cần nhìn rõ xe khác, biển báo, tín hiệu và người đi bộ, và người cần kính thì nên đeo đúng kính khi lái. Quy định mỗi nơi một khác, nên bài chỉ nêu lại các điều luật Việt Nam đã trích nguyên văn.
Nếu đã đeo kính mà vẫn nhìn mờ bất thường, hoặc kèm đau mắt, nhìn đôi, đó là dấu hiệu cần nhân viên y tế đánh giá; bài không đoán nguyên nhân. Khi khẩn cấp hãy gọi cấp cứu 115, và chỉ gọi khi đã dừng hẳn.
Quên kính khi chưa nổ máy hoặc mới đi một đoạn: chọn cách khác
Nếu xe còn đứng trước nhà, cách gọn nhất là vào lấy kính rồi mới nổ máy. Nếu đã đi một đoạn mới nhận ra, hãy dừng ở chỗ được phép rồi chọn một trong các cách sau:
- Nhờ người mang kính đến. Người nhà hoặc bạn bè mang kính tới chỗ bạn đứng; gửi vị trí qua tin nhắn khi xe đã dừng hẳn.
- Nhờ người chở. Nếu người chở đi xe máy, bạn ngồi sau vẫn phải đội mũ bảo hiểm và cài quai đúng quy cách theo Điều 33 khoản 2.
- Gọi xe công nghệ hoặc taxi, hay đi phương tiện khác; bài không nêu hãng hay giá.
- Hoãn chuyến nếu việc đi không gấp.
Điều 9 là điều về các hành vi bị nghiêm cấm, và khoản 6 ghi: “Dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ.” Vì vậy hãy gọi hay nhắn người mang kính khi đã dừng hẳn ở chỗ được phép.
Gãy gọng kính giữa đường: giảm ga, báo hiệu, dừng đúng chỗ
Nếu gọng gãy khi đang chạy và bạn không còn nhìn rõ, hãy giảm ga sớm, bật xi nhan, tìm chỗ được phép dừng rồi dừng hẳn mới xử lý. Điều 18 khoản 3 điểm a yêu cầu: “Có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khác biết khi ra, vào vị trí dừng xe, đỗ xe”. Cũng đừng dựng xe lên vỉa hè cho nhanh, vì Điều 77 khoản 1 ghi: “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.”
Còn về cầu, Điều 18 khoản 4 điểm c nằm trong danh sách vị trí không được dừng xe, đỗ xe: “Trên cầu, trừ những trường hợp tổ chức giao thông cho phép”. Với người đột ngột không còn nhìn rõ giữa cầu, bài không kết luận luật áp dụng ra sao; vì vậy trước khi xuất phát hãy kiểm lại kính, và nếu chưa có kính thì chọn tuyến ít phải qua cầu hoặc chưa tự lái.
Gọng gãy hoặc tròng nứt thì không đeo lại; hãy cất phần còn lại vào túi hoặc hộp để mang tới nơi sửa. Bài không hướng dẫn tự sửa gọng tại chỗ bằng bất kỳ vật gì; việc đó thuộc về cửa hàng kính.
Tìm cửa hàng kính: đi cùng người khác, hỏi người xung quanh
Nếu cần tìm cửa hàng kính, hãy hỏi người xung quanh hoặc nhân viên các cửa hàng gần đó; bài không nêu tên cửa hàng nào, không biết chỗ nào đang mở hay nơi nào sửa được gọng gãy. Tới đó thì chưa nổ máy: nhờ người đi cùng hoặc gọi xe. Khi tới nơi, hãy nói rõ tình huống, chẳng hạn:
- Gọng kính vừa gãy giữa đường, nhờ xem giúp còn dùng được không ạ?
- Cửa hàng xem giúp được không, và chi phí thế nào ạ?
Xe thuê: để xe ở đâu, báo tiệm thế nào
Nếu đang thuê xe, hãy để xe ở nơi có biển hiệu hoặc có người trông, khóa cổ, mang chìa theo người và chụp ảnh biển số cùng chỗ đỗ; đừng dựng xe lên vỉa hè. Tiệm nằm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00; ngoài khung giờ này tiệm không giao và không nhận xe. Hãy gọi 0942467674 trong giờ mở cửa để hỏi cách xử lý xe. Tiệm có đến lấy xe, đổi xe, gia hạn, cho trả muộn hay cho người khác lái thay bạn hay không đều phải xác nhận trực tiếp; bài không hứa điều nào. Thêm tình huống giữa chuyến ở mục sự cố khi thuê xe.
Luật nêu gì về sức khỏe của người lái xe
Điều 59 khoản 2 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (bản hợp nhất) ghi: “Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải bảo đảm điều kiện sức khỏe phù hợp với từng loại phương tiện được phép điều khiển.” Cũng ở khoản này, câu sau giao Bộ trưởng Bộ Y tế quy định tiêu chuẩn sức khỏe; bài không nêu tiêu chuẩn cụ thể, không kết luận người không đeo kính có đáp ứng điều kiện chung ấy hay không, cũng không kết luận có vi phạm hay không: tình trạng cụ thể do bạn và nhân viên y tế đánh giá.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý hay y tế riêng; nguyên văn các điều luật có tại cổng thông tin của Chính phủ, còn các quy tắc khác ở mục quy định giao thông.
Tóm lại
Thiếu kính mà chưa nhìn rõ biển báo, đèn tín hiệu hay người đi bộ thì chưa chạy tiếp: dừng đúng chỗ, nhờ người mang kính đến, nhờ người chở hoặc gọi xe. Gãy gọng thì để cửa hàng kính xem, không tự sửa tại chỗ. Thêm gợi ý ở mục sức khỏe khi lái xe, kỹ năng chung ở chuyên mục kỹ năng.