Chở bếp nướng than bằng xe máy nghe giống chở một chiếc nồi to, nhưng khác ở chỗ chiếc bếp ấy có thể còn âm ỉ lửa khi bạn buộc nó lên xe để về. Nhóm bạn ở Hà Nội rủ nhau picnic cuối tuần thường lo chuyện đi, ít nghĩ chuyện về, lúc ai cũng mệt và muốn dọn cho nhanh. Bài này đi theo cả hai chiều: chọn bếp, chở than, xếp lên xe, rồi phần quan trọng nhất là dập lửa và để bếp nguội hẳn trước khi rời bãi.
Chở bếp nướng than bằng xe máy: chọn bếp gọn trước khi nghĩ tới dây buộc
Cái khó nhất thường là kích thước, không phải trọng lượng. Bếp nhỏ gấp được, tháo được chân và vỉ thì xếp lên xe dễ. Bếp tròn hay bếp thùng lớn chiếm cả yên sau, và lúc đó câu hỏi không còn là buộc sao cho chắc mà là có nên chở hay không. Trước ngày đi, đặt bếp cạnh xe và đo theo giới hạn ở phần luật bên dưới. Bếp quá khổ thì đổi sang bếp nhỏ hơn, thay vì mang hai bếp lớn.
Tháo vỉ nướng, kẹp gắp và chân bếp ra khỏi thân bếp, gom vào một túi riêng. Vỉ dính mỡ nên bọc giấy hoặc túi ni lông dày, đừng để chạm quần áo, đồ ăn hay túi ngủ.
Than và đồ nhóm lửa: chở gì, không chở gì
Phần này là khuyến nghị an toàn, không phải quy định của luật.
- Than chưa nhóm đựng trong bao kín, khô, bọc thêm một lớp túi dày cho bụi than khỏi lọt ra. Đặt thấp, xa ống xả.
- Không chở than đã nhóm, kể cả tưởng đã tắt. Lửa chưa tắt hẳn là chuyện của phần dập lửa, không phải chuyện chở.
- Không chở bình gas, xăng, dầu hỏa hay cồn nước cùng đồ nướng, dù để chỗ nào trên xe. Bài này không hướng dẫn cách chở những thứ đó. Cần mồi lửa thì dùng loại gọn, kín, để riêng khỏi bếp và xa nguồn nóng.
- Bật lửa để trong túi áo hay ba lô của người ngồi sau, không để trong cốp cạnh máy nóng.
Xếp lên xe: bếp nguội, đặt thấp, xa ống xả và chân người ngồi sau
Bếp chỉ lên xe khi đã nguội hẳn. Bọc bếp trong túi vải dày hoặc bao tải, đặt ở sàn để chân xe ga hoặc buộc thấp ở yên sau, dọc theo thân xe. Không treo bếp lên móc, không đặt trong cốp sát máy, không để chạm ống xả, bánh sau và chân người ngồi sau. Người ngồi sau cũng không ôm bếp hay vác túi lớn. Buộc bằng dây chun móc hoặc lưới ràng, lắc thử, kiểm tra đèn hậu và biển số không bị che. Cách buộc bàn gấp, bạt có trong bài chở hàng đi hội chợ bằng một xe máy, còn cách lắp túi không chạm ống xả có trong bài túi treo hông hai bên xe máy.
Tới bãi: hỏi trước khi nhóm lửa
Nhiều nơi cấm đốt lửa, và quy định mỗi nơi một khác, nên bài này không nêu tên địa điểm nào được phép nướng. Với bãi ven sông, ven hồ, khu cắm trại hay công viên quanh Hà Nội, hãy hỏi ban quản lý hoặc người trông bãi trước khi mang bếp đi, và xem biển báo tại chỗ. Không hỏi được hoặc không chắc thì đừng nhóm lửa, mang đồ ăn nguội thay thế.
Được phép nướng thì đặt bếp trên nền đất trống, cách xa lều, cây, cỏ khô, thảm và túi đồ. Xe đỗ xa bếp, vì nhựa thân xe mềm và rộp khi gần nguồn nóng, như đã nói trong bài đỗ xe tay ga sát bếp than. Chuẩn bị sẵn nước trước khi nhóm, không phải sau. Không bao giờ để bếp đang cháy mà không có người trông.
Dập lửa kỹ trước khi về: nguội hẳn rồi mới buộc lên xe
Đây là phần quyết định chuyện túi cháy hay chân bỏng. Dừng thêm than sớm để bếp có thời gian nguội; đừng tính giờ về sát nút. Rồi làm theo thứ tự:
-
Để than cháy hết nếu còn đủ thời gian. Than còn lại thì đổ nước từng ít một, đứng xa và đứng đầu gió, vì hơi nóng và tro bắn lên rất nhanh. Giữ trẻ nhỏ tránh xa.
-
Dùng kẹp kim loại lật than, đổ nước thêm cho tới khi hết xì, hết khói, không còn đốm đỏ bên dưới. Bếp gốm hay gang dày có thể không chịu được nước lạnh khi còn rất nóng, nên xem hướng dẫn của bếp.
-
Kiểm tra bằng tay, từ xa tới gần. Đưa mu bàn tay lại phía trên bếp: còn hơi nóng phả lên thì chưa được. Thân bếp kim loại nguội chậm hơn tro, nên chờ thêm sau khi than đã tắt.
-
Gom tro nguội và ướt vào túi hoặc hộp để mang về hay bỏ đúng nơi quy định. Không đổ tro chưa chắc nguội vào thùng rác, không vùi xuống cỏ.
-
Mang rác về hết: vỏ chai, giấy bạc, hộp xốp, than vụn.
Chỉ khi bếp đã nguội hẳn mới bọc và buộc lên xe. Chưa chắc nguội thì chưa về.
Luật nói gì về hàng chở trên xe máy
Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Nguồn: Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, đối chiếu văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH. Bài không nêu mức phạt; vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Điều 33 khoản 3 điểm đ cấm người lái “mang, vác và chở vật cồng kềnh”, còn khoản 4 điểm a cấm người được chở “mang, vác vật cồng kềnh”. Khoản 5 ghi:
“Xe mô tô, xe gắn máy không được xếp hàng hóa vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3 mét, vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất; chiều cao xếp hàng hóa tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 02 mét.”
Luật không định nghĩa cồng kềnh, nên bài không khẳng định bếp của bạn hợp lệ hay vi phạm. Về hàng nguy hiểm, Điều 51 khoản 1 định nghĩa chung là hàng hóa có chứa chất hoặc vật phẩm nguy hiểm khi chở trên đường bộ có khả năng gây nguy hại tới tính mạng, sức khỏe con người, môi trường. Luật không liệt kê bao than hay bình gas mini của người đi picnic có thuộc nhóm này không, nên bài không khẳng định; việc không chở than nóng, bình gas và nhiên liệu cùng đồ nướng là khuyến nghị an toàn.
Khi nào nên thôi và đổi cách
Bếp vượt giới hạn khoản 5, buộc người lái không giữ nổi tay lái hay tầm nhìn, hoặc phải nhờ người ngồi sau ôm: nên thôi. Chọn bếp nhỏ hơn, chia đồ cho nhiều xe, mang đồ ăn không cần nướng, hoặc dùng xe vận chuyển cho riêng chiếc bếp. Với xe thuê, tro hay than rơi vào yên và sàn để chân có thể làm cháy xém nhựa; báo cửa hàng ngay thay vì tự xử lý. Tự ý lắp thêm giá hay khoan đục xe thì hỏi trước, xác nhận trực tiếp qua số 0942467674; cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00.
Gói lại: không chở than nóng hay lửa chưa tắt, không chở bình gas và nhiên liệu cùng, dập kỹ rồi để bếp nguội hẳn trước khi buộc. Các kỹ năng chở đồ khác nằm ở mục chở đồ và hành lý, còn kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung nằm trong chuyên mục kỹ năng.