Nút buộc dây chở hàng xe máy quyết định hai việc trái ngược nhau: đồ có ngồi yên suốt đường không, và tới nơi bạn gỡ được trong vài giây hay phải ngồi cắt dây. Bài này dành cho người mới tập tự buộc đồ, mô tả bằng lời ba kiểu nút cơ bản trên dây dù: nút siết tăng đơ để kéo căng, nút chốt đầu dây và nút gỡ nhanh. Không có hình, nên hãy đọc từng bước rồi thử ngay với một sợi dây.
Trước khi thắt: dây, điểm neo và cách gọi tên nút
Dây dù là sợi bện, ít giãn, luồn qua được nhiều điểm. Bài không nêu sức chịu của dây vì không có nguồn chung; thứ bạn cần là dây còn tốt, không sờn. Điểm neo nên là khung chịu lực như giá đèo hàng hoặc tay dắt sau, không phải ốp nhựa.
Tên gọi nút khác nhau theo vùng và theo thợ. Ba tên trong tiêu đề chỉ là nhãn để dễ theo dõi, còn phần đáng nhớ là thao tác tay mô tả dưới đây. Nên tập trước ở nhà với một sợi dây và một thanh ghế hay khung xe đạp, chưa cần mang ra đường.
Nút buộc dây chở hàng xe máy, bước đầu: nút chốt ở điểm neo thứ nhất
Đây là nút đầu tiên và cuối cùng bạn dùng nhiều nhất. Các bước:
- Quấn dây một vòng quanh điểm neo, đầu dây tự do nằm ở phía bạn.
- Đưa đầu tự do vòng ra sau đoạn dây chính, rồi luồn qua vòng vừa tạo.
- Làm lần hai ngay sát lần một, cùng chiều.
- Kéo đoạn dây chính để hai vòng trượt khít vào điểm neo.
Chừa đầu thừa đủ dài để nắm được. Thử bằng cách giật mạnh đoạn dây chính: nút không trượt mới là nút đúng, còn nút chạy dọc dây thì tháo ra làm lại.
Nút siết tăng đơ: kéo căng mà không cần gắng sức
Sau khi chốt đầu dây bên trái giá đèo hàng, bạn muốn dây vắt qua hàng sang bên phải và căng thật chặt. Kéo trực tiếp thì tay mỏi mà dây vẫn chùng, nên cần nút siết tăng đơ.
- Vắt dây qua hàng sang điểm neo bên phải nhưng chưa quấn vào đó.
- Trên đoạn dây vừa vắt, cách điểm neo phải một quãng vừa tay, gập dây thành một cái quai nhỏ.
- Thắt một nút thường bằng cả hai sợi của quai như thể chúng là một sợi. Bạn được một vòng nhỏ nằm ngay trên nút.
- Đưa đầu tự do vòng qua điểm neo bên phải, rồi quay lại luồn qua vòng nhỏ.
- Kéo đầu tự do ra khỏi vòng nhỏ cho tới khi dây căng. Vòng nhỏ làm việc như ròng rọc đơn giản, nên dây căng hơn nhiều so với kéo thẳng.
- Giữ căng bằng một tay, tay kia chốt bằng hai vòng như nút chốt ở trên.
Siết vừa đủ chứ không cần cố tới cùng, vì siết quá tay làm móp thùng giấy và nứt đồ nhựa. Nếu đồ nhiều mảnh, gom vào túi hay thùng trước khi giăng dây.
Nút gỡ nhanh: tới nơi giật một đầu là bung
Nút gỡ nhanh là vòng chốt cuối cùng nhưng không luồn đầu dây qua hẳn vòng. Thay vào đó bạn gập đầu dây thành một cái quai nhỏ rồi luồn cái quai ấy qua vòng. Đầu thừa vẫn nằm ngoài, nút được giữ nhờ quai bị kẹp. Muốn gỡ, kéo đầu thừa là nút nới ra, phần còn lại tháo bằng tay.
Nút này kém chắc hơn nút chốt thường. Vì vậy chỉ dùng nó làm lớp khóa cuối sau khi đã siết xong, và chỉ hợp chuyến ngắn trong phố, như từ chợ Đồng Xuân về Long Biên. Chuyến dài, đường xóc hoặc đồ nặng thì dùng nút chốt thường và gỡ bằng tay khi tới nơi. Dù dùng kiểu nào, đầu thừa phải nhét gọn, không để thòng xuống bánh sau hay ống xả.
Lắc thử, dừng kiểm tra và những chỗ không được buộc
Thắt xong chưa phải là xong. Nắm món đồ lắc bằng cả hai tay: nó phải đi cùng xe như một khối, nút không dịch. Còn xê dịch thì thắt lại.
- Dừng kiểm tra sau vài phút đầu ở chỗ được phép dừng. Dây dù mới hoặc ướt có thể trơn, nút dễ nới sau những cú xóc đầu tiên.
- Không buộc vào ống xả, bánh sau hay chỗ để chân người ngồi sau. Dây chạm ống xả có thể chảy hoặc cháy. Cách chừa khoảng hở quanh các điểm này nói kỹ trong bài túi treo hông hai bên xe máy.
- Không che đèn hậu, biển số và gương.
- Kiểm tra lại sau đoạn gió ngang như cầu Chương Dương hay đê sông Hồng ở Long Biên.
Dây lỏng giữa đường thì xem bài đồ buộc sau xe bị lỏng hoặc rơi giữa đường. Đây đều là khuyến nghị an toàn, không phải quy định của luật.
Nút chắc đến đâu cũng không làm món quá giới hạn thành hợp lệ
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, theo văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH, quy định tại Điều 33 khoản 3 điểm đ rằng người lái xe không được “sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác, vật khác, dẫn dắt vật nuôi, mang, vác và chở vật cồng kềnh; chở người đứng trên xe, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái; xếp hàng hóa trên xe quá giới hạn quy định”. Khoản 5 nêu mốc: xe mô tô, xe gắn máy “không được xếp hàng hóa vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3 mét, vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất; chiều cao xếp hàng hóa tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 02 mét”.
Luật không giải thích thế nào là vật cồng kềnh, nên bài không tự đặt ngưỡng và không nói món nào chắc chắn hợp lệ hay chắc chắn bị phạt. Món nào lớn gần hoặc quá các mốc ở khoản 5, hoặc buộc xong mà bạn không giữ được tay lái và tầm nhìn, thì thắt nút khéo mấy cũng không đủ. Hãy nhờ giao tận nơi hoặc thuê dịch vụ vận chuyển. Vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP; quy định có thể thay đổi nên hãy đối chiếu văn bản mới nhất. Cách đo xe theo các mốc này có trong bài chở đệm cuộn hút chân không bằng xe máy.
Nếu đang thuê xe máy
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00. Muốn lắp thêm giá, khung, móc hoặc khoan đục xe thuê để có điểm neo, hãy hỏi tiệm trước và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674; chỉ tiệm mới trả lời được tiệm cho hay không.
Tóm lại, nút chốt giữ đầu dây, nút siết tăng đơ kéo căng, nút gỡ nhanh để tháo gọn khi tới nơi, và lắc thử là phép kiểm tra cuối cùng. Các kỹ năng chở đồ khác nằm ở mục chở đồ và hành lý, kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung nằm trong chuyên mục kỹ năng.