Chạy xe tối trên đường đê hay đường liên xã ngoại thành Hà Nội, nhiều người mới nhận ra màn hình điện thoại chói mắt ban đêm còn khó chịu hơn cả đèn xe ngược chiều. Mỗi lần liếc xuống xem chỉ đường, một mảng sáng trắng đập vào mắt, ngẩng lên thì mặt đường như tối thêm mấy giây. Bài này hướng dẫn chỉnh độ sáng, bật chế độ tối cho bản đồ và đặt điện thoại đúng góc trước khi lăn bánh.
Vì sao màn hình điện thoại chói mắt ban đêm lại nguy hiểm
Trong bóng tối, đồng tử mở rộng để đón nhiều ánh sáng nhất có thể. Liếc vào một màn hình sáng trắng, mắt co lại rất nhanh. Nhìn lên đường, mắt lại cần thêm thời gian để quen bóng tối, trong khi xe vẫn đang chạy.
Trong phố có đèn đường, chênh lệch này ít gây chuyện. Đường về Sóc Sơn, đường đê qua Gia Lâm hay đường làng ở Mê Linh thì có nhiều đoạn chỉ còn ánh đèn xe của chính bạn. Một ổ gà hay chiếc xe đạp không đèn có thể nằm đúng trong khoảng mắt chưa kịp nhìn rõ. Liếc nhiều lần còn làm mắt cay và mỏi dần.
Tình huống hay gặp: đi Bát Tràng chơi đến tối, quay về Long Biên theo đường đê, bản đồ vẫn để nền trắng với độ sáng tối đa như ban ngày. Mỗi lần nhìn xuống là một lần lóa nhẹ, và người lái thường không nhận ra cho tới khi suýt sập ổ gà.
Chỉnh độ sáng điện thoại khi lái xe: làm xong trước khi đi
Mọi bước dưới đây làm khi xe đang dựng chân chống hoặc đã dừng hẳn ở chỗ an toàn.
- Tắt độ sáng tự động cho chuyến đêm. Đèn đường hay đèn xe khác chiếu vào cảm biến dễ khiến màn hình tự sáng gắt đúng lúc bạn vào đoạn tối.
- Kéo độ sáng xuống thấp rồi tăng dần. Đứng ở chỗ tối, dừng ở mức vừa đủ đọc tên đường và thấy rõ mũi tên rẽ.
- Bật lọc ánh sáng xanh (ánh sáng ban đêm, bảo vệ mắt, tùy tên gọi trên máy). Màn hình ngả vàng ấm, đỡ gắt hơn hẳn.
- Dùng tùy chọn tối sâu nếu có. Nhiều máy có mục làm tối hơn mức thấp nhất của thanh trượt trong phần trợ năng.
- Tắt thông báo bật lên bằng chế độ không làm phiền để khung tin nhắn trắng không bất chợt che bản đồ.
Về tới chỗ sáng thì bật lại độ sáng tự động, kẻo ban ngày màn hình tối khó đọc.
Chế độ tối bản đồ khi đi xe máy
Hạ độ sáng mới giải quyết một nửa. Bản đồ nền trắng, dù đã chỉnh tối, vẫn là một mảng sáng lớn. Bản đồ nền tối thì phần phát sáng chỉ còn đường kẻ và mũi tên bạn cần nhìn.
Phần lớn ứng dụng bản đồ phổ biến có giao diện tối, nằm trong cài đặt chung (giao diện, chủ đề) hoặc cài đặt dẫn đường (bảng màu tự động, ngày, đêm). Tên mục có thể khác tùy phiên bản, nên hãy tìm trước ở nhà.
Kiểm tra trước ở chỗ tối
Đặt một tuyến thử, mở chế độ dẫn đường rồi ra góc sân tối để nhìn. Nếu chọn tự động, xem bản đồ có thật sự chuyển nền tối không; chuyến chắc chắn về muộn thì chọn hẳn chế độ đêm. Xem trước toàn tuyến khi còn ngồi ở quán và nhớ các điểm rẽ lớn, bạn sẽ ít phải nhìn màn hình hơn.
Đặt điện thoại đúng góc trên ghi đông
Màn hình đã chỉnh tối mà đặt sai chỗ vẫn khiến bạn phải cúi đầu lâu hoặc bị hắt sáng vào mặt.
- Kẹp chắc vào ghi đông, không che đồng hồ, đèn báo rẽ và không vướng khi đánh lái hết cỡ.
- Đặt đủ cao để chỉ cần đảo mắt, không phải cúi đầu, nhưng không che đoạn mặt đường ngay trước bánh trước.
- Nghiêng màn hình về phía mắt, đừng để ngửa lên trời. Màn hình ngửa vừa bắt ánh đèn đường, vừa hắt sáng vào mặt trong kính chắn của mũ bảo hiểm.
- Thử với kính mũ đã hạ xuống. Thấy vệt sáng phản trên kính thì chỉnh góc hoặc giảm độ sáng thêm.
- Không để máy trên đùi hay trong túi áo. Mỗi lần lấy ra xem là một lần rời tay lái.
Người đeo kính cận nên xem thêm cách đeo kính cận dưới mũ bảo hiểm để tròng kính không gom thêm ánh sáng thừa.
Liếc màn hình thế nào cho an toàn
- Chỉ liếc ở đoạn thẳng, vắng. Không liếc lúc vào cua, qua ngã ba hay khi xe ngược chiều đang tới gần.
- Mỗi lần liếc thật ngắn, đủ thấy mũi tên và khoảng cách tới điểm rẽ, rồi đưa mắt về mặt đường.
- Không chắc nên rẽ nhánh nào thì giảm tốc, bật xi nhan và tấp xe vào lề an toàn để xem cho kỹ.
- Vừa bị xe đối diện chiếu pha thì đừng nhìn xuống màn hình ngay. Cách xử lý khi bị chói đèn pha xe ngược chiều có trong một bài riêng.
Khi mắt bắt đầu cay hoặc nhòe, hãy dừng nghỉ vài phút ở chỗ có ánh sáng, đừng tăng độ sáng màn hình cho dễ nhìn.
Quy định cần biết khi dùng điện thoại dẫn đường
Khoản 6 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025) nghiêm cấm dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện đang di chuyển trên đường bộ. Điều kiện cần chú ý là “tay cầm” và “đang di chuyển”, nên mọi thao tác chỉnh độ sáng, đổi tuyến hay gõ địa chỉ đều làm khi xe đã dừng hẳn.
Điểm c khoản 3 Điều 33 cùng luật đưa việc sử dụng ô, thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính, vào các hành vi người lái xe mô tô, xe gắn máy không được làm. Định đeo tai nghe nghe chỉ đường thì đọc kỹ quy định này và bài mất tập trung vì nghe tai nghe khi đi xe.
Khi dừng để xem bản đồ, Điều 18 yêu cầu dừng ở nơi lề đường rộng hoặc khu đất ngoài phần đường xe chạy, không dừng trên cầu, đoạn cong hay gần đầu dốc bị khuất tầm nhìn. Mức phạt tiền và trừ điểm giấy phép lái xe được quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Bản hợp nhất của luật có trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/3/55-vbhn-vpqh.pdf. Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất trước chuyến đi.
Khi thuê xe để chạy đêm ra ngoại thành
Nhận xe ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, hãy kiểm tra đèn pha, đèn cốt và xi nhan ngay lúc nhận. Mang giá đỡ riêng thì kẹp thử lên ghi đông tại chỗ và chỉnh góc như trên. Cửa hàng mở cửa từ 09:00 đến 21:00; nếu định về muộn, hãy trao đổi trước về giờ trả xe qua số 0942 467 674.
Các bài khác về mắt, lưng và sức bền khi cầm lái nằm trong mục sức khỏe khi lái xe. Kỹ năng xử lý đường tối và nhiều tình huống khác có ở chuyên mục kỹ năng lái xe máy.