Chuyện người ngồi sau xe ga va mái hiên hay biển hiệu thò ra nghe nhỏ, nhưng trong ngõ nhỏ và khu phố cổ Hà Nội, đầu đội mũ của người ngồi sau có thể là điểm cao nhất của hai người trên xe. Bài này nói cách nhận ra đoạn thấp, câu báo trước và việc nên làm khi không chắc đủ chỗ. Bài không nêu tên ngõ hay phố nào vì tình trạng từng đoạn đổi theo thời gian.
Vì sao người ngồi sau xe ga va mái hiên dễ hơn người lái
Có ba lý do dễ hiểu, đều là lập luận từ cách hai người ngồi trên xe chứ không phải thống kê:
- Tầm nhìn. Người ngồi sau thường chỉ thấy lưng người lái và hai bên đường, nên mái hiên hay biển hiệu đang tới gần có thể hiện ra rất muộn.
- Chiếc mũ. Mũ bảo hiểm làm đầu cao và rộng hơn một chút, nên đỉnh mũ có thể là chỗ chạm vật thò ra đầu tiên. Bài không so chiều cao của ai.
- Sự chú ý của người lái. Trong ngõ đông, mắt người lái dồn xuống người đi bộ, xe ngược chiều và mặt đường, nên ít khi đưa lên tầm đầu.
Vì thế việc nhìn lên cao nên là phần việc có chủ ý của người lái.
Nhận ra đoạn thấp từ xa: nhìn lên cao, không chỉ nhìn mặt đường
Ở ngõ nhỏ và phố cổ, nhà mặt đường có thể có nhiều thứ nhô ra phía lòng đường:
- Biển hiệu hộp hoặc biển treo vuông góc với mặt nhà.
- Mái hiên, mái che, bạt kéo ra phía trước cửa hàng.
- Cổng sắt, cổng vòm, dầm cửa ở lối vào ngõ.
- Dây điện, dây cáp võng xuống, cành cây thấp.
Thói quen hữu ích là quét mắt theo ba tầng: mặt đường, người và xe, rồi tầm đầu của hai người. Nếu xe đi trước đột ngột cúi người hoặc giảm tốc đúng một chỗ, hãy coi đó là dấu hiệu có thể có vật thấp: nhả ga ngay rồi nhìn lên.
Người lái nói trước, giảm ga và đi chậm qua đoạn thấp
Thứ tự gợi ý khi thấy vật thấp phía trước:
- Thống nhất câu báo từ lúc lên xe. Chọn một hai từ ngắn, rõ, như “thấp” khi có vật thấp phía trước và “qua rồi” khi đã qua; mũ bảo hiểm và tiếng ồn làm câu dài dễ bị nghe nhầm.
- Báo đủ sớm. Nói khi vật thấp còn xa, không phải khi đã sát đầu, vì lúc hốt hoảng là lúc dễ cử động đột ngột nhất.
- Nhả ga trước, đi chậm đến mức dừng kịp, nhất là khi phía trước có người đi bộ, xe ngược chiều hoặc xe chở hàng cao che tầm nhìn.
- Tách việc ra. Qua đoạn thấp xong rồi mới tăng ga; đừng vừa qua đoạn thấp vừa lách người đi bộ.
Người ngồi sau thấy vật sát đầu cũng nên báo to một tiếng, đừng chờ người lái nhìn thấy.
Điều 12 khoản 2 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (bản hợp nhất) yêu cầu người điều khiển phương tiện “phải bảo đảm tốc độ phù hợp điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết và các yếu tố ảnh hưởng khác để bảo đảm an toàn”, còn khoản 3 yêu cầu “phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại” khi “tầm nhìn bị hạn chế”, ở “đường hẹp” hay “khu vực đông dân cư, chợ”. Bản hợp nhất bài đã đọc không có cụm “mái hiên”, nên bài không kết luận vật cụ thể nào là chướng ngại vật theo luật.
Người ngồi sau: mũ cài quai, ngồi vững, không cử động đột ngột
Điều 33 khoản 2 ghi: “Người lái xe, người được chở trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách.” Đi chậm trong ngõ không phải lý do bỏ mũ hay để quai lỏng: mũ là thứ chạm vào mái hiên trước cả đầu.
Nếu đã được báo sớm và xe đã chậm, người ngồi sau có thể hạ đầu một chút bằng cổ và vai, tay vẫn bám chỗ đã thống nhất, người vẫn ngồi trên yên. Không rướn người, không xoay người, không đổi chỗ ngồi. Khoản 4 cùng điều ghi người được chở không được thực hiện hành vi “Đứng trên yên, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái” (điểm d) hay “Sử dụng ô” (điểm b); ngày mưa đừng che ô, vì ô còn vướng biển hiệu và mái hiên hơn cả đầu.
Các hướng dẫn chở người ngồi sau mà bài đọc được (bằng tiếng Anh, theo trích đoạn) cùng dặn tránh cử động đột ngột vì có thể làm xe mất thăng bằng. Riêng việc cúi đầu qua cổng thấp trên xe tay ga, bài không thấy tài liệu riêng; đây là gợi ý thực hành.
Không chắc đủ chỗ: dừng ở nơi được phép, cho người ngồi sau xuống rồi mới qua
Quyết định sớm dễ hơn quyết định khi đã sát đoạn thấp. Hãy dừng ở chỗ còn rộng, trước khi vào đoạn thấp, và đừng dừng giữa lối hẹp: Điều 18 khoản 4 điểm l liệt kê “Tại nơi phần đường có chiều rộng chỉ đủ cho một làn xe cơ giới” trong những nơi không được dừng xe, đỗ xe, còn bài không kết luận ngõ nào thuộc trường hợp đó. Điều 77 khoản 1 ghi “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ”, nên đừng dừng, đỗ hay dắt xe lên vỉa hè cho đỡ vướng.
Người ngồi sau xuống trước, đứng ở chỗ an toàn rồi đi bộ qua đoạn thấp. Người lái quyết định tiếp: chạy rất chậm qua nếu thấy đủ chỗ, hoặc dắt xe bằng tay nếu không. Bài không bàn luật nói gì riêng về việc dắt xe. Chọn tuyến trước khi vào ngõ sẽ đỡ phải quay đầu giữa chỗ hẹp.
Nhận xe và khi có va chạm nhẹ: hỏi gì, báo gì
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Lúc nhận xe, hãy hỏi xe có chỗ bám nào cho người ngồi sau và mũ bảo hiểm cho người ngồi sau có đi kèm không; đó là điều hỏi và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674, bài không khẳng định thay tiệm.
Nếu mũ hay xe chạm vào mái hiên hoặc biển hiệu, hãy dừng ở chỗ được phép, hỏi người ngồi sau có đau đầu hay cổ không và nhờ người xung quanh giúp nếu cần. Với xe, chỉ nhìn bằng mắt, không nắn, không siết; chụp ảnh, ghi thời điểm rồi gọi tiệm. Chi phí nếu hỏng biển hiệu của người khác hay hỏng xe là việc xác nhận trực tiếp; bài không kết luận lỗi của ai. Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi.
Các bài khác về xe tay ga ở mục xe ga, tổng quan dòng xe ở mục xe máy, cách xử lý khi xe gặp sự cố ở mục sự cố, việc cần làm lúc nhận xe ở mục nhận trả xe, luật giao thông nói chung ở mục quy định giao thông. Cần hỏi riêng, vào trang liên hệ.