Vừa tới Hà Nội từ một nơi có khí hậu khác, bạn có thể thấy người uể oải vì nóng ẩm hoặc co ro vì rét, trong khi chiếc xe máy đã sẵn sàng cho chuyến đi đầu tiên. Mới đến Hà Nội chưa quen thời tiết đi xe máy là tình huống bài này gọi tên, và cách thận trọng là chạy đoạn ngắn, nghỉ sớm, nghỉ nhiều hơn thường lệ.
Đây không phải bài y tế: bài không chẩn đoán, không nêu nhiệt độ, độ ẩm hay thời gian làm quen, và không nói về tính cách người ở bất kỳ vùng nào.
Mới đến Hà Nội chưa quen thời tiết đi xe máy: vì sao ngày đầu nên chạy ít hơn
Hà Nội có bốn mùa, mùa hè nóng ẩm và mùa đông lạnh; các tài liệu khí hậu mà bài đọc được cùng mô tả như vậy. Với người từ nơi có khí hậu khác, đó có thể là điều mới với cơ thể; đó chỉ là chuyện chưa quen, không phải điểm yếu của ai. Hãy xem dự báo cho đúng ngày bạn đi.
Với nóng, các tài liệu mà bài đọc được (theo trích đoạn tìm kiếm, chưa đọc toàn văn) có chung lời khuyên cho người mới tới nơi nóng: tăng dần mức hoạt động, tránh gắng sức quá mức, nghỉ nhiều hơn và uống nước. Thời gian làm quen thì mỗi tài liệu nêu một kiểu, nên bài không nêu mốc nào. Với rét, bài chưa đủ nguồn để nói điều gì riêng.
Chuyến đầu: đoạn ngắn, điểm dừng định sẵn, nghỉ khi còn khỏe
Hãy chọn chuyến đầu quanh nơi bạn ở rồi chia thành các đoạn ngắn. Định sẵn vài chỗ có thể dừng, như nơi có bóng râm hoặc mái che, quán có chỗ ngồi, chỗ gửi xe có biển báo; bài không nêu tên chỗ nào vì việc mở cửa đổi theo thời gian. Chọn tuyến trên bản đồ ở chế độ xe máy, và chỉ xem bản đồ khi xe đã dừng ở chỗ được phép.
- Ngắn trước, dài sau. Chạy một đoạn nhỏ rồi dừng; thấy ổn mới đi tiếp, chưa ổn thì quay lại.
- Nghỉ khi còn khỏe. Dừng ở điểm đã định thay vì chờ tới lúc mệt hẳn; nghỉ sớm là cách nhẹ nhất.
- Không xếp lịch dày. Chừa khoảng trống giữa các điểm đến.
Ngày nóng ẩm hay ngày rét: mặc theo thời tiết, mũ vẫn đội đúng
Ngày nóng ẩm, hãy mặc áo thoáng, vừa người và che được nắng, mang theo nước uống, và nếu lịch cho phép thì né lúc nắng gắt nhất. Nóng không phải lý do để bỏ mũ hay nới quai: Điều 33 khoản 2 yêu cầu người lái xe và người được chở phải “đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách”. Thấy bí thì dừng hẳn ở chỗ được phép rồi mới tháo mũ; đội lại, cài quai đúng trước khi đi tiếp.
Ngày rét, khi xe chạy thì gió có thể làm bạn thấy lạnh hơn lúc đứng yên, nên hãy mặc đủ ấm trước khi nổ máy thay vì chờ lạnh mới thêm áo. Các bài hướng dẫn đi xe máy ngày rét mà bài đọc được (theo trích đoạn tìm kiếm, chưa đọc toàn văn) có chung ý: một lớp ngoài chắn gió, che cổ và che tay. Tay cứng hoặc run, khó giữ tay lái và bóp phanh, là lúc dừng nghỉ.
Ngày đầu ở Hà Nội đi xe máy bị mệt: dấu hiệu nên dừng và lúc gọi 115
Bài mô tả điều bạn có thể nhận ra, không chẩn đoán nguyên nhân. Gặp một trong các dấu hiệu sau khi đang chạy, hãy dừng nghỉ thay vì cố thêm một đoạn:
- người nặng nề, uể oải, mắt nặng hoặc buồn ngủ;
- choáng, đầu nhẹ bẫng hoặc quay, vã mồ hôi lạnh;
- khó tập trung, phản ứng chậm hơn thường lệ;
- tay chân run, tê hoặc cứng, khó giữ tay lái và tay phanh.
Cách dừng: giảm ga sớm thay vì phanh gấp, bật xi nhan, nhìn gương, rồi tìm chỗ được phép dừng và dừng hẳn mới xử lý. Đừng lên vỉa hè cho nhanh, vì Điều 77 khoản 1 ghi: “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.” Khi đã dừng hẳn, nghỉ ở chỗ mát hoặc chỗ kín gió cho tới khi các dấu hiệu qua đi; chưa hết hoặc quay lại thì nhờ người đón hay gọi xe thay vì chạy tiếp.
Đau ngực, khó thở, ngất, méo miệng hoặc yếu liệt một bên người, lú lẫn, nôn nhiều hoặc chảy máu không cầm được thì không còn là chuyện chọn phương tiện: hãy gọi cấp cứu 115 hoặc nhờ người bên cạnh gọi giúp, và chỉ gọi khi xe đã dừng hẳn. Đây là dấu hiệu cần nhân viên y tế đánh giá; bài không đoán nguyên nhân và không hướng dẫn xử lý y khoa.
Trời mưa, đường ướt: giảm ga sớm, giữ khoảng cách rộng
Điều 12 khoản 2 ghi: “Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải bảo đảm tốc độ phù hợp điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết và các yếu tố ảnh hưởng khác để bảo đảm an toàn.” Khi trời mưa hay mặt đường ướt, hãy giảm ga sớm và giữ khoảng cách rộng hơn thường lệ. Áo mưa hay đồ ấm có kèm xe thuê hay không thì xác nhận trực tiếp với tiệm.
Nhận xe, trả xe những ngày đầu: đừng chạy vội vì giờ đóng cửa
Tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này. Hãy gọi 0942467674 trong giờ mở cửa để xác nhận loại xe và điều kiện thuê. Nếu đang mệt, đừng chạy vội cho kịp giờ trả: dừng nghỉ, rồi gọi tiệm sớm để hỏi cách xử lý; trả muộn, gia hạn hay đổi xe đều là điều xác nhận trực tiếp, bài không hứa trước. Các bước chung có ở mục nhận, trả xe, tình huống giữa đường ở mục sự cố khi thuê xe.
Luật nêu gì về sức khỏe của người lái
Điều 59 khoản 2 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (theo bản hợp nhất) ghi: “Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải bảo đảm điều kiện sức khỏe phù hợp với từng loại phương tiện được phép điều khiển.” Luật chỉ nêu điều kiện chung; bài không nêu tiêu chuẩn cụ thể và không kết luận người đang mệt vì thời tiết có đáp ứng điều kiện ấy hay không, vì việc đánh giá thuộc về bạn và nhân viên y tế.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý hay y tế riêng; nguyên văn các điều luật có tại bản hợp nhất trên cổng văn bản của Chính phủ, còn các quy tắc khác ở mục quy định giao thông.
Tóm lại
Ngày đầu ở Hà Nội, hãy chạy đoạn ngắn, nghỉ sớm, mặc theo thời tiết của đúng ngày và dừng khi thấy mệt; dấu hiệu nặng thì gọi cấp cứu 115. Thêm gợi ý về cơ thể người lái nằm ở mục sức khỏe khi lái xe, còn kỹ năng lái xe máy nói chung ở chuyên mục kỹ năng.