Đi qua ngã ba chữ Y bằng xe máy khó ở chỗ nó không giống một ngã ba thông thường: không có góc vuông để mắt nhận ra, hai nhánh tách dần từ cùng một mặt đường, và xe từ nhánh kia có thể vào làn của bạn theo đường chéo thay vì rẽ hẳn. Ở vùng ven Hà Nội như Long Biên, Gia Lâm hay Đông Anh, nơi đường làng cũ gặp trục đường mới, kiểu nút này có thể gặp bất cứ lúc nào.
Đi qua ngã ba chữ Y: vì sao góc hẹp khó đoán
Ở ngã tư vuông góc, xe cắt ngang đi hướng khác hẳn bạn nên mắt phân biệt khá dễ. Ở ngã ba chữ Y, hai dòng xe cùng hướng rồi mới tách dần, nên có ba rắc rối. Một là nhiều người chỉ nhận ra điểm tách khi đã tới sát. Hai là người lái ở nhánh bên kia nhìn bạn qua vai, góc nhìn hẹp, nên dễ đánh giá sai khoảng cách. Ba là có người đổi ý lúc cuối và bẻ sang nhánh còn lại ngay trước đầu xe bạn.
Nhận ra ngã ba chữ Y từ xa
Thông tin về điểm tách thường đến sớm hơn bạn nghĩ. Điều 10 khoản 1 yêu cầu người tham gia giao thông “chấp hành báo hiệu đường bộ”, và Điều 11 khoản 1 kể trong đó biển báo, vạch kẻ đường và các dấu hiệu khác trên mặt đường. Vài dấu hiệu nên tìm:
-
Biển chỉ dẫn hướng hoặc biển cảnh báo nơi giao nhau đặt trước điểm tách.
-
Vạch kẻ hoặc đảo nhỏ nơi một làn bắt đầu chia thành hai hướng.
-
Dòng xe phía trước dàn ra hai bên, hoặc xe đi trước bật xi nhan sớm.
Nếu đi theo bản đồ, hãy xem tuyến lúc đã dừng ở chỗ được phép, đừng liếc màn hình khi xe đang chạy: Điều 9 khoản 6 cấm “dùng tay cầm và sử dụng điện thoại” khi điều khiển phương tiện đang di chuyển.
Chọn nhánh và làn trước điểm tách
Quyết định nhánh nào nên xong trước khi tới điểm tách, không phải ngay tại đó. Điều 12 khoản 3 yêu cầu “quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại” khi “chuyển hướng xe chạy hoặc tầm nhìn bị hạn chế” và ở nơi “đường bộ giao nhau cùng mức với đường bộ”. Ngã ba chữ Y thường thuộc ít nhất một trường hợp ấy.
Trên đường có nhiều làn phân biệt bằng vạch, Điều 13 khoản 2 nói mỗi lần “chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề”, phải “có tín hiệu báo trước” và quan sát xe phía trước, phía sau, hai bên. Hiểu đơn giản: muốn đi nhánh nào thì vào dần làn gần nhánh ấy từ xa, từng làn một, không cắt qua vạch ở lúc cuối.
Chưa rõ nhánh nào thì giữ nhánh đang đi, đừng đổi ý sát điểm tách. Biển hạn chế loại xe, nếu có, nằm trong báo hiệu đường bộ; bài không nêu tuyến nào được đi hay bị cấm, hãy theo biển báo tại chỗ.
Xi nhan đúng lúc khi chọn nhánh
Điều 15 khoản 2 yêu cầu trước khi chuyển hướng phải “giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ”, “chuyển dần sang làn gần nhất với hướng rẽ”, và tín hiệu “phải sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng”. Khoản 1 định nghĩa chuyển hướng là “xe rẽ trái hoặc rẽ phải hoặc quay đầu xe”. Bài không kết luận việc đi theo một nhánh thoải có phải “rẽ” theo định nghĩa này hay không: bản luật đã đối chiếu không nhắc riêng loại nút này.
Điều rõ ràng là xi nhan sớm giúp cả xe phía sau lẫn xe ở nhánh bên kia khỏi phải đoán. Hãy bật trước điểm tách, giữ đến khi bánh xe đã nằm trong nhánh mới, rồi tắt.
Xe từ nhánh kia cắt chéo qua góc hẹp
Đây là phần nguy hiểm nhất. Người lái từ nhánh nhập thường nhìn qua vai và chỉ cần một khoảng hở nhỏ là nhích ra, đầu xe đã vào làn trước khi bạn kịp thấy. Có người cắt chéo để đi tắt. Ô tô hay xe tải ở nhánh đối diện còn che khuất cả xe máy đi sau chúng. Vài cách đề phòng:
-
Nhả ga từ xa và giữ vị trí ổn định trong làn. Điều 22 yêu cầu khi đến gần đường giao nhau phải “quan sát, giảm tốc độ và nhường đường”; xe từ “đường không ưu tiên hoặc đường nhánh” phải nhường xe trên “đường ưu tiên hoặc đường chính” (khoản 1). Bài không kết luận nhánh nào là đường chính; hãy xem biển báo tại chỗ.
-
Nhìn đầu xe và bánh trước của xe ở nhánh kia, không chỉ nhìn xi nhan, vì có người bật muộn hoặc không bật.
-
Không dàn hàng ngang với xe bên cạnh khi tới điểm tách. Điều 33 khoản 3 điểm a cấm người lái xe máy “Đi xe dàn hàng ngang”, và hai xe song song dễ cùng chọn một khoảng trống.
-
Không tăng ga để lọt lên trước và không vượt ngay tại nút: Điều 14 khoản 6 điểm đ ghi không được vượt ở “Nơi đường giao nhau, đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt”.
Ban đêm và trời mưa ở điểm tách
Ban đêm, vạch chia nhánh và đảo nhỏ khó nhìn hơn nhiều. Điều 20 khoản 1 yêu cầu bật đèn chiếu sáng phía trước từ 18 giờ đến 06 giờ hôm sau, hoặc khi mưa, sương mù làm hạn chế tầm nhìn; khoản 2 điểm d yêu cầu bật đèn chiếu gần “Khi chuyển hướng xe tại nơi đường giao nhau”. Trời mưa, vạch sơn có thể trơn hơn, nên nhả ga sớm và tránh nghiêng gấp.
Tập cho quen trước khi đi thật
Chọn một ngã ba chữ Y quen thuộc gần nơi ở, đi qua lúc ít xe và tự hỏi ba câu: điểm tách bắt đầu từ đâu, nhánh cần đi là nhánh nào, xe nào có thể cắt vào. Cách nhìn nút giao chưa có đèn còn có trong bài đi xe máy trên đường mới thông xe ở ven đô.
Khách thuê xe: thử xi nhan trước khi ra nút giao
Xe lạ có công tắc xi nhan và còi nằm khác chỗ xe bạn quen. Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài giờ. Trước khi rời tiệm, hãy bấm thử xi nhan hai bên và còi. Nếu xi nhan không nháy, gương lệch hoặc tay phanh rơ, đừng tự tháo hay chỉnh: dừng ở nơi an toàn và gọi 0942467674 trong giờ mở cửa. Hỗ trợ ngoài giờ, cứu hộ hay đổi xe nên hỏi và xác nhận trực tiếp trước chuyến đi.
Tóm lại
Ngã ba chữ Y cần nhìn xa, chọn nhánh sớm, vào làn từng bước, xi nhan trước điểm tách và coi xe ở nhánh kia như xe có thể cắt vào. Xem thêm mục kỹ năng lái cơ bản, nhóm tình huống giao thông và trang kỹ năng; cần thuê xe thì xem thuê xe hoặc liên hệ. Điều luật trích lấy từ văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ trên vanban.chinhphu.vn.
Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay thế huấn luyện hoặc tư vấn chuyên môn.