Vòng xuyến là chỗ nhiều người mới lái xe máy ở nội đô ngại nhất: xe từ mọi nhánh đổ vào, ai cũng muốn đi trước, còn mình thì sợ lỡ lối ra. Cách đi vòng xuyến xe máy thực ra chỉ gồm ba việc: vào đúng lúc, đi vòng đúng làn và thoát ra đúng nhánh. Bài này đi từng bước, áp vào các vòng xuyến đông xe ở Hà Nội.
Quy tắc nhường đường ở vòng xuyến: xe đến từ bên trái đi trước
Ở Việt Nam xe đi bên phải, nên trong vòng xuyến dòng xe chạy ngược chiều kim đồng hồ, tức là xe đang đi vòng sẽ đến từ phía tay trái của bạn. Điều 22 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (số 36/2024/QH15) quy định: tại nơi đường giao nhau có báo hiệu đi theo vòng xuyến, phải nhường đường cho xe đi đến từ bên trái. Luật này đã có văn bản sửa đổi, bổ sung và quy định có thể thay đổi, nên hãy kiểm tra văn bản hợp nhất mới nhất nếu cần chi tiết.
Hiểu đơn giản: xe đã ở trong vòng và đang tới từ bên trái được đi trước, bạn chờ khoảng trống rồi mới nhập vào. Nhiều vòng xuyến nội thành có đèn tín hiệu hoặc cảnh sát giao thông điều tiết giờ cao điểm. Khi đó, hiệu lệnh của người điều khiển giao thông và đèn tín hiệu được ưu tiên hơn biển báo.
Ai quen đi bên trái đường ở nước mình cần đặc biệt chú ý, vì chiều vòng ở đây ngược hẳn. Xem thêm những phản xạ cần đổi khi lần đầu đi xe máy ở Hà Nội.
Trước khi tới vòng xuyến: biết mình ra nhánh thứ mấy
Lỗi bỏ lỡ lối ra thường bắt đầu từ trước khi vào vòng. Khi xem bản đồ, đừng chỉ nhớ “rẽ ở vòng xuyến”, hãy đếm xem lối ra của bạn là nhánh thứ mấy tính từ nhánh đi vào, theo chiều xe chạy, và nhớ tên phố của nhánh đó. Nếu dùng điện thoại dẫn đường, nghe chỉ dẫn từ xa và để máy trên giá đỡ, không cầm tay xem.
Cách vòng xuyến vài chục mét, giảm ga, nhìn biển chỉ dẫn và đảo giữa để hình dung các nhánh. Đây cũng là lúc bỏ ý định vượt xe khác.
Với vòng xuyến bốn nhánh cân đối, có một mẹo đếm dễ nhớ: rẽ phải là ra nhánh thứ nhất, đi thẳng là nhánh thứ hai, rẽ trái là nhánh thứ ba, quay đầu là nhánh thứ tư. Vòng xuyến năm sáu nhánh thì không còn đều như vậy, bạn phải đếm thật theo bản đồ. Khi đi qua mỗi nhánh, đếm thầm trong đầu để không bị lẫn.
Cách đi vòng xuyến xe máy: vào, đi vòng và thoát ra
Bước 1: Vào vòng đúng lúc
- Đi sát bên phải làn của mình, giảm tốc khi tới gần vạch.
- Nhìn sang trái, tìm khoảng trống trong dòng xe đang vòng tới.
- Khoảng trống đủ rộng thì nhập vào nhịp nhàng, giữ ga đều. Chưa đủ thì dừng hẳn trước vạch, đừng nhích từng chút chen mũi xe vào.
- Liếc cả bên phải: người đi bộ sang đường hay xe vừa thoát ra nhánh của bạn có thể ở ngay trước mũi xe.
Bước 2: Đi vòng ở làn ngoài
Xe máy nên đi phía ngoài vòng, tức là bên phải, gần mép nhưng không ép sát lề. Ở làn ngoài, bạn ra nhánh nào cũng chỉ cần nghiêng nhẹ sang phải, không phải cắt ngang dòng xe. Lấn sâu vào phía trong để đi tắt là cách nhanh nhất để bị kẹt giữa ô tô mà không có đường ra.
Giữ tốc độ đều, ngang dòng xe. Để ý ô tô và xe buýt ở phía trong: khi chuẩn bị ra nhánh, họ sẽ cắt chéo qua làn ngoài, nên đừng đi song song sát thân xe lớn. Biết đọc dấu hiệu người đi xe xung quanh sắp rẽ hay sắp tạt đầu giúp bạn nhường đúng lúc.
Bước 3: Thoát ra đúng nhánh
Khi vừa đi qua nhánh ngay trước lối ra của mình, bật xi nhan phải. Nhìn gương phải rồi ngoái nhanh qua vai phải, vì xe máy, xe đạp điện hay lách lên ở phía đó. Sau đó nghiêng xe vào nhánh, giữ tốc độ vừa phải vì đầu nhánh thường có người sang đường hoặc xe đang đỗ. Vào hẳn nhánh rồi mới tắt xi nhan. Thời điểm bật đèn chi tiết hơn có trong bài xi nhan đúng thời điểm khi đi xe máy.
Lỡ nhánh cần rẽ thì làm gì
Đừng phanh gấp, đừng bẻ lái cắt ngang dòng xe để quay lại. Cách an toàn nhất là đi thêm một vòng nữa, giữ làn ngoài và chuẩn bị ra sớm hơn. Mất thêm chút thời gian vẫn hơn một cú va quẹt giữa vòng xuyến.
Nếu không chắc đã đúng nhánh, cứ ra nhánh thuận nhất, tìm chỗ dừng an toàn sát lề rồi mới xem lại bản đồ. Tuyệt đối không dừng giữa vòng xuyến hay đi ngược chiều vòng để quay lại cho nhanh.
Những tình huống hay gặp ở vòng xuyến Hà Nội
Giờ tan tầm ở những vòng xuyến đông xe như khu vực Bưởi – Hoàng Quốc Việt, dòng xe gần như liền mạch. Khi đó đừng chờ một khoảng trống thật rộng, hãy theo nhịp xe phía trước cùng làn, giữ khoảng cách đủ để phanh, nhập vào khi dòng bên trái chậm lại. Mắt nhìn vào khoảng trống, không nhìn vào chiếc xe bạn sợ va.
Ở vòng xuyến có đèn tín hiệu, đôi khi ngay trong vòng còn có vạch dừng và cột đèn trước mỗi nhánh. Xe đang đi vòng cũng phải dừng khi gặp đèn đỏ ở vị trí đó, đừng nghĩ đã vào trong vòng là được đi luôn. Đèn xanh vừa bật, nhìn trái một nhịp rồi mới đi, vì vẫn có người cố vượt đèn vàng.
Một số tình huống cần phản xạ sẵn:
- Xe phía trước dừng đột ngột ở cửa vào vì ngại: giữ khoảng cách từ trước, đừng vòng qua bên trái họ.
- Xe tải, xe container quay vòng rộng: thân xe dài chiếm gần hết bề ngang khi quay, đừng chen vào khoảng trống cạnh thùng xe.
- Trời mưa, mặt đường có vạch sơn và nắp cống: giảm tốc trước khi vào, không nghiêng xe gấp trên vạch sơn.
- Ban đêm: đèn pha xe đi vòng quét ngang, khó đoán khoảng cách, nên vào chậm hơn ban ngày.
Nếu phải đổi từ phía trong ra làn ngoài, làm đúng trình tự chuyển làn an toàn: gương, xi nhan, vai, và chỉ đổi khi chắc chắn không ai ở điểm mù.
Lưu ý riêng khi đi xe máy thuê
Xe lạ tay thì công tắc xi nhan, còi và độ ăn phanh mỗi chiếc một khác. Trước khi vào nội thành, thử bật tắt xi nhan, bấm còi và bóp phanh vài lần ở đường vắng để tay quen vị trí. Đang giữa vòng xuyến mà phải cúi tìm công tắc là rất dễ mất tập trung.
Thấy xi nhan không sáng, phanh kém hay còi không kêu, hãy dừng ở chỗ an toàn và gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, số 0942 467 674, trong giờ mở cửa 09:00–21:00 để được hướng dẫn.
Bắt đầu tập ở vòng xuyến vắng vào sáng sớm hoặc cuối tuần, rồi mới tới vòng xuyến đông giờ cao điểm. Các bài nền về lái xe an toàn có trong chuyên mục kỹ năng lái cơ bản và mục kỹ năng.