Sáng nào cũng phải đi qua tấm thép lót đường ở một đoạn đang đào, kẹp giữa hai dãy rào tôn và một làn xe chỉ còn vừa đủ cho hai chiếc xe máy, nhiều người đi làm ở Hà Nội đã quen tới mức không còn để ý. Chính sự quen tay đó biến đoạn công trường thành chỗ hay trượt bánh, quệt gương vào rào hoặc bị kẹp giữa xe tải và mép tôn. Bài này đi theo đúng thứ tự một lần qua công trường trên phố: từ lúc thấy biển báo, vào làn thu hẹp, lên tấm thép, qua vệt đất cát, cho tới lúc ra khỏi đoạn rào.
Trước khi vào đoạn thi công: đọc từ xa, chọn vị trí sớm
Đoạn thi công trong nội đô thường được báo trước bằng biển tạm, cọc tiêu, đèn vàng nhấp nháy và một dải rào tôn chạy dọc. Thứ cần đọc không phải là bản thân hàng rào mà là chỗ hai làn nhập lại thành một. Ở những tuyến đang đào cống, hạ ngầm cáp hay mở rộng lòng đường, dù ở Cầu Giấy, Đống Đa hay Long Biên, điểm thắt cổ chai thường nằm ngay đầu rào, nơi mọi người cùng dồn vào một lúc.
Vài việc nên làm trong quãng trăm mét trước điểm thắt:
- Nhả ga sớm, đưa tốc độ về mức có thể dừng hẳn trong vài thân xe.
- Chọn chỗ nhập làn từ xa: đi nối đuôi, không lách lên sát đầu rào rồi mới chen ngang.
- Nhìn qua đầu xe phía trước để biết mặt đường có tấm thép, vệt bùn hay hố vừa lấp chưa phẳng.
- Bật xi nhan khi phải dịch sang để nhập làn, dù chỉ dịch nửa làn.
Làn bị thu hẹp: giữ khoảng cách và nhường xe lớn
Khi làn chỉ còn hẹp, khoảng trống hai bên tay lái gần như bằng không. Một bên là rào tôn có mép sắc, bên kia là dòng xe cùng chiều hoặc ngược chiều. Đây là đoạn cần kỷ luật nhất:
- Đi giữa phần làn còn lại, không ép sát rào. Chân rào hay mép tôn bung có thể nhô ra, gương và đầu gối là chỗ va trước tiên.
- Giữ khoảng cách dài hơn bình thường. Trong làn hẹp, xe trước phanh gấp thì bạn không còn chỗ né ngang.
- Không vượt trong đoạn rào, vượt ở đây là tự đặt mình giữa hai vật cứng.
- Nhường xe lớn. Xe buýt, xe ben qua chỗ thắt cần gần hết bề ngang. Gặp xe lớn ngược chiều, dừng ở chỗ rộng chờ nó qua; cùng chiều thì lùi lại thật xa, tránh góc khuất sau hông xe. Cách xử lý khi xe tải ra vào cổng có trong bài gặp xe tải lùi ra khỏi cổng.
Người đi bộ cũng bị dồn xuống lòng đường khi vỉa hè bị quây kín. Qua những đoạn có cửa hàng hay ngõ nhỏ mở ra sát hông rào, để sẵn tay trên phanh và chậm thêm một nhịp.
Cách đi qua tấm thép lót đường cho khỏi trượt bánh
Tấm thép lót đường được đặt tạm để che hố đào hoặc rãnh cống, giúp xe cộ vẫn chạy được trong lúc thi công. Mặt thép nhẵn, phủ bụi đất, khi ướt thì bám kém hơn hẳn mặt nhựa. Mép tấm thường cao hơn mặt đường, có khi cong vênh.
Nguyên tắc khi đi qua tấm thép lót đường:
- Phanh xong trước khi bánh trước chạm thép. Mọi thao tác giảm tốc nên kết thúc trên mặt nhựa. Khi đã ở trên thép thì không bóp phanh, nhất là phanh trước.
- Đi thẳng góc với mép tấm. Bánh gặp mép thép theo góc vuông sẽ leo qua gọn gàng. Đi chéo, nhất là chéo nông, bánh có thể trượt dọc theo mép rồi mất bám.
- Giữ tay lái thẳng, không nghiêng xe trên thép. Muốn đổi hướng thì làm trước hoặc sau tấm thép.
- Giữ ga nhỏ và đều. Không vặn mạnh khi bánh sau còn trên thép, cũng không nhả ga đột ngột.
- Thả lỏng tay. Khi xe chồm qua mép, nắm lái quá chặt làm cú giật dồn lên vai và khiến đầu xe đảo.
Nếu tấm thép đặt xiên so với hướng làn, hãy chỉnh hướng xe từ xa để bánh gặp mép càng gần vuông góc càng tốt, rồi đi thẳng qua, đừng cố bẻ lái trên mặt thép. Gặp nhiều tấm nối nhau, coi mỗi khe là một gờ nhỏ, mắt nhìn về cuối dãy thép chứ không nhìn xuống bánh trước. Bài nắp cống và tấm thép che hố công trường đi sâu hơn vào chuyện bề mặt kim loại trơn khi trời mưa.
Đất cát rơi, bùn và bụi: mặt đường đổi liên tục
Ra khỏi tấm thép, bạn thường gặp tiếp một vệt đất cát hoặc bùn do xe ben và máy móc mang ra. Lớp này mỏng nhưng đủ làm bánh mất bám khi phanh hay ôm cua.
- Ngày nắng, đất khô thành bụi mịn, hạt cát lăn như bi nhỏ dưới lốp. Đi chậm, phanh nhẹ bằng cả hai phanh, tránh phanh gấp.
- Ngày mưa, đất thành bùn nhão. Coi cả đoạn như mặt sàn vừa lau: không phanh gấp, không nghiêng, giữ khoảng cách gấp đôi.
- Đá dăm vương vãi có thể văng lên khi xe phía trước cán qua. Hạ kính mũ hoặc đeo kính mắt, không bám đuôi xe ben. Cách xử lý khi bụi che mắt có trong bài đi sau xe tải hít bụi và chắn tầm nhìn.
Ra khỏi đoạn rào: đừng tăng ga ngay
Lúc làn mở rộng trở lại, phản xạ chung là vặn ga để bù thời gian. Nhưng cuối đoạn thi công thường còn những thứ chưa hoàn thiện: hố vừa lấp còn lún, lớp nhựa mới rải chưa phẳng, cọc tiêu bị xô lệch, xe từ cổng công trường đi ra. Chờ qua hẳn điểm cuối rào, nhìn rõ mặt đường rồi mới tăng tốc dần.
Người đi làm nên đổi lối theo tình trạng công trường. Chẳng hạn từ Long Biên sang Hoàn Kiếm có thể chọn cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên tùy bên nào thông thoáng hơn hôm đó.
Khách thuê xe: vài điều nên nhớ
Nếu bạn thuê xe và lần đầu đi qua công trường trên phố Hà Nội, hãy kiểm tra phanh và độ mòn lốp trước khi đi, vì lốp mòn bám rất kém trên thép và đất cát. Sau khi qua đoạn đường xấu mà thấy lốp non hơi hay tay lái lệch, dừng ở chỗ an toàn ngoài rào rồi gọi tiệm theo số 0942467674 để được hướng dẫn, đừng cố chạy tiếp.
Bài đi xe máy qua đoạn thi công đường có rào chắn tạm nói về cách đọc biển báo và giữ khoảng cách với máy thi công; bài này tập trung vào mặt đường và làn hẹp mà bánh xe của bạn thật sự lăn qua.
Tóm lại
Qua đoạn đường đang thi công an toàn là chuyện nhịp độ: giảm tốc trước điểm thắt, đi giữa phần làn còn lại, nhường xe lớn, phanh xong trước tấm thép rồi đi thẳng góc qua nó, dè chừng vệt đất cát và chỉ tăng ga khi đã ra hẳn khỏi rào. Xem thêm các bài nền tảng ở mục kỹ năng lái cơ bản và toàn bộ chuyên mục kỹ năng.