Ai đi làm qua Khuất Duy Tiến, Nguyễn Xiển, Phạm Văn Đồng hay Nguyễn Trãi đều quen cảm giác đi dưới đường trên cao trời mưa: vừa chạy vào gầm cầu thì mưa như ngớt hẳn, vài nhịp sau lại bị một dòng nước từ trên dội thẳng xuống mũ. Phần đường bên dưới các tuyến trên cao có những rủi ro riêng mà đường thường không có: nước xả tập trung, cột trụ che khuất tầm nhìn, và những nhóm người dừng xe trú mưa ngay mép làn. Bài này đi qua từng thứ một, kèm cách xử lý cụ thể.
Xe máy đi ở đâu khi có đường trên cao
Trước hết cần rõ: đường Vành đai 3 trên cao cấm xe máy. Người đi xe máy chạy ở đường bộ phía dưới, chủ yếu là hai bên dải cột trụ. Nếu lỡ đi nhầm lên đường dẫn, xem bài lỡ đi vào đường cấm xe máy như Vành đai 3 trên cao.
Với đường sắt đô thị, hai đoạn trên cao người Hà Nội gặp hằng ngày là tuyến Cát Linh – Hà Đông chạy dọc Nguyễn Trãi – Quang Trung, và đoạn trên cao của tuyến Nhổn – Ga Hà Nội dọc Xuân Thủy – Cầu Giấy. Ở đây cột trụ thường nằm giữa đường, xe máy đi hai bên giống như dưới Vành đai 3, nhưng lòng đường hẹp hơn và hai bên dày đặc nhà dân, cửa hàng.
Đi dưới đường trên cao trời mưa: nước xả từ ống thoát
Mặt đường trên cao rộng, nước mưa không chảy tràn ra mép mà được gom về các ống thoát chạy dọc thân trụ xuống cống bên dưới. Khi mưa lớn, ống không kịp dẫn, nước tràn ra từ miệng thu, từ mối nối hở hay khe co giãn giữa các nhịp cầu. Kết quả là những cột nước, những màn nước rơi thẳng xuống đúng chỗ bạn đang chạy.
Điều nguy hiểm không phải là ướt, mà là bất ngờ. Một dòng nước nặng dội vào kính mũ khiến bạn mất tầm nhìn trong khoảnh khắc, phản xạ tự nhiên là giật tay lái hoặc bóp phanh gấp. Cách xử lý:
- Nhìn xa tìm vệt nước rơi. Ngày mưa, dưới gầm cầu thường có những vệt sáng trắng thẳng đứng hoặc những mảng đường ướt đậm hơn hẳn xung quanh. Đó là chỗ nước xả.
- Không chạy sát chân trụ. Ống thoát nằm ở thân trụ, nước dồn quanh chân trụ, mặt đường ở đó thường đọng nước và rác. Giữ làn cách xa dải trụ khi có thể.
- Không lách gấp để né. Nếu đã sát vệt nước, giữ tay lái thẳng, nhả ga đều mà đi qua. Lách gấp trên đường ướt nguy hiểm hơn nhiều so với bị dội nước.
- Hạ kính mũ hoặc dùng mũ có kính. Mũ nửa đầu không kính thì nheo mắt, cúi nhẹ đầu khi qua vệt nước.
Một điểm ít ai để ý: dưới gầm cầu, mặt đường nhiều ngày không được mưa rửa nên đọng dầu nhớt, bụi bẩn. Khi nước xả bất ngờ đổ xuống, những đoạn này trơn hơn mặt đường ngoài trời. Phanh sớm và nhẹ tay hơn bình thường.
Cột trụ khuất tầm nhìn ở chỗ mở quay đầu
Dải cột trụ giống như một bức tường đứt quãng giữa đường. Ngày nắng đã khó nhìn, ngày mưa trời tối, kính mũ đọng nước thì càng khó. Nguy hiểm nhất là các khoảng mở giữa hai trụ, nơi xe quay đầu hoặc rẽ sang chiều bên kia, và người đi bộ băng qua đường.
Trên Khuất Duy Tiến hay Phạm Văn Đồng, một chiếc xe máy có thể bất thình lình trồi ra từ sau thân trụ để quay đầu, đúng lúc bạn đang chạy làn trong. Người đi bộ che ô, trùm áo mưa cũng khó thấy xe và khó bị thấy. Cách đi:
- Chạy làn giữa hoặc làn ngoài thay vì sát dải trụ khi đường cho phép.
- Giảm ga mỗi khi thấy khoảng mở phía trước, nhất là khi trụ che khuất nửa bên kia.
- Bật đèn chiếu gần cả ban ngày lúc mưa để người khác thấy bạn từ xa.
- Bấm còi ngắn khi chuẩn bị qua khoảng mở có người chờ băng qua.
Cách giữ vị trí khi chạy cạnh xe lớn dưới cầu cạn, nhất là đoạn có nhiều xe tải, đã có trong bài Honda Vision trên Khuất Duy Tiến – Nguyễn Xiển dưới Vành đai 3, và bài nước văng từ xe tải, xe buýt ngày mưa.
Trú mưa dưới gầm đường trên cao: người dừng chắn làn
Mưa ập xuống, gầm cầu là chỗ che gần nhất, nên nhiều người tạt vào dừng ngay mép đường để mặc áo mưa, cất điện thoại hay chờ ngớt. Có lúc cả nhóm đứng tràn ra hết làn bên phải, xe phía sau phải lách ra làn trong, đúng chỗ có cột trụ và nước xả.
Nếu bạn là người đang chạy qua: thấy người dừng phía trước thì giảm tốc từ xa, đừng lách sát. Để ý những người vừa mặc xong áo mưa, họ thường quay đầu xe ra làn mà không nhìn lại. Khi mưa vừa ngớt, cả nhóm cùng nổ máy đi một lúc, đây là lúc dễ va chạm nhất.
Nếu bạn là người cần dừng:
- Không dừng giữa làn hay mép làn đang có xe chạy. Bật xi nhan sớm, tấp hẳn lên vỉa hè hoặc vào khoảng rộng nơi không cản dòng xe.
- Không dừng sát chân trụ, vì đó là nơi nước xả xuống, đọng nước và khuất tầm nhìn của xe khác.
- Ra khỏi chỗ trú thì nhìn gương, quay đầu kiểm tra rồi mới nhập làn từ từ.
Nếu không có chỗ tấp an toàn, đi tiếp đến một cây xăng, mái hiên cửa hàng hay chỗ gửi xe gần nhất thường tốt hơn là đứng dưới gầm cầu. Gợi ý chọn chỗ trú mưa an toàn có trong bài chạy xe máy khi mưa lớn ở Hà Nội: trú đâu và lưu ý gì.
Dưới đường sắt đô thị: phố hẹp và khu vực nhà ga
Dọc Nguyễn Trãi – Quang Trung và Xuân Thủy – Cầu Giấy, lòng đường không rộng như Vành đai 3, xe buýt dừng đón khách, hàng quán sát mép đường. Ngày mưa, quanh chân cầu thang lên nhà ga thường có người đứng chờ, xe ôm đón khách, người đi bộ cắt ngang ra đường. Khi đi qua những đoạn này:
- Đi chậm, chừa khoảng trống với xe buýt đang dừng, đề phòng người khuất sau xe bước ra.
- Không tạt vào đón người ngay chân cầu thang nếu chỗ đó làm hẹp làn xe.
- Để ý vệt nước dưới mép ray và nhà ga trên cao, cũng có thể rơi xuống thành dòng khi mưa to.
Ra khỏi gầm cầu: khô sang ướt bất ngờ
Chạy dưới gầm cầu lâu, mắt quen với đoạn đường khô và tối hơn. Ra khỏi đó là gặp ngay mưa tạt, ánh sáng đổi, mặt đường ướt hẳn. Hãy giảm tốc trước điểm cuối của gầm cầu, giữ tay lái thẳng, đừng tăng ga hay chuyển làn đúng lúc vừa ra ngoài.
Tóm lại
Đi dưới đường trên cao ngày mưa, hãy nhìn vệt nước xả, tránh chạy sát chân trụ, giảm ga ở khoảng mở quay đầu, và chỉ dừng trú khi đã tấp hẳn ra khỏi làn. Xem thêm các tình huống khác trong chuyên mục thời tiết và đường sá thuộc kỹ năng và tình huống.