Đeo máy trợ thính lái xe máy ở Hà Nội là việc nhiều người lớn tuổi và người nghe kém vẫn làm mỗi ngày, nhưng hiếm ai được chỉ cách làm cho an toàn. Hai chuyện gây khó nhất là tiếng gió rít trong mũ bảo hiểm át âm thanh xung quanh, và tiếng còi phía sau lúc nghe được lúc không. Bài này nói thẳng: luật cho phép gì, cách giảm tiếng gió, và cách bù phần tai thiếu bằng mắt, gương, giờ đi và cung đường.
Đeo máy trợ thính lái xe máy: luật nói gì
Nhiều người ngại đeo máy khi lái vì sợ bị coi như đeo tai nghe. Văn bản hiện hành tách bạch hai thứ này.
-
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025, tại điểm c khoản 3 Điều 33 quy định người lái xe mô tô, xe gắn máy không được sử dụng ô, thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính. Xem văn bản luật trên Công báo Chính phủ.
-
Thông tư 36/2024/TT-BYT ngày 16/11/2024 của Bộ Y tế, Phụ lục I mục Tai - Mũi - Họng, coi trường hợp tai tốt hơn nghe nói thường dưới 4 m hoặc nói thầm dưới 0,4 m, kể cả khi đã dùng máy trợ thính, là chưa đạt tiêu chuẩn sức khỏe lái xe. Mẫu giấy khám ghi rõ phần đo thính lực “có thể sử dụng máy trợ thính”. Toàn văn tại Thông tư 36/2024/TT-BYT.
Điều rút ra: nếu bạn chỉ nghe đạt mức trên khi đeo máy, thì lúc lái cũng nên đeo máy, pin đầy và đúng chương trình. Đủ hay chưa đủ sức khỏe do bác sĩ tại cơ sở khám sức khỏe lái xe kết luận, không tự đoán. Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất trước khi đi khám hoặc đổi giấy phép.
Máy đời mới có Bluetooth thì cần thêm một lưu ý: dùng máy để nghe nhạc, nghe gọi điện khi đang chạy là đúng kiểu phân tâm mà quy định muốn chặn. Hãy tắt chức năng phát nhạc và nhận cuộc gọi trước khi nổ máy, giống lời khuyên trong bài mất tập trung vì nghe tai nghe khi đi xe.
Vì sao tiếng gió trong mũ bảo hiểm làm máy kêu ù
Máy trợ thính có micro nhỏ hướng ra ngoài. Khi xe chạy, luồng gió quét ngang micro tạo tiếng ù ù, và máy khuếch đại luôn tiếng đó. Càng chạy nhanh, tiếng gió càng át tiếng động cơ xe bên cạnh.
Mũ nửa đầu để hở tai là kiểu gây ồn nhất. Ngược lại, mũ ôm quá sát lại ép vào máy đeo sau tai, sinh tiếng rít hú do âm thanh dội ngược vào micro. Nhiều người tưởng máy hỏng, thật ra chỉ là mũ chưa hợp.
Giảm tiếng gió trong mũ bảo hiểm trước khi nổ máy
-
Chọn mũ ba phần tư hoặc mũ trùm đầu có đệm che tai nhưng chừa khoảng trống cho máy. Thử đội khi máy đang bật: nghe rít hú là đệm đang ép sát.
-
Nhờ nơi bán máy cài chương trình nghe ngoài trời hoặc bật chế độ giảm ồn gió nếu máy có, và hỏi cách đổi chương trình bằng nút bấm.
-
Đội mũ từ từ, kéo hai bên quai ra ngoài để vành mũ không gạt lệch máy, đội xong sờ lại xem máy còn đúng chỗ.
-
Dùng dây giữ máy kẹp cổ áo nếu hay tháo mũ dọc đường, vì rơi máy ở bãi gửi xe là chuyện rất dễ xảy ra.
-
Đừng vặn âm lượng thật to để đè tiếng gió. To hơn thì gió cũng to theo, tai mỏi nhanh hơn.
-
Trời mưa thì che tai bằng mũ trùm áo mưa hoặc khăn mỏng. Máy chịu nước đến đâu phải xem hướng dẫn của nhà sản xuất.
Người vừa đeo kính vừa đeo máy nên đọc thêm bài đeo kính cận dưới mũ bảo hiểm để xếp gọng kính và máy cho gọn.
Người nghe kém đi xe máy: bù tiếng còi bằng gương và mắt
Chỉnh gương và nhịp nhìn
Ngồi lên xe, chỉnh cả hai gương sao cho thấy rõ làn bên cạnh, chỉ lộ một mép nhỏ cánh tay mình. Với xe thuê, chỉnh ngay lúc nhận xe. Trên đường thẳng, liếc gương đều đặn vài giây một lần. Trước khi đổi làn, rẽ hay tấp lề, nhìn gương rồi quay đầu ngắn qua vai, vì điểm mù chính là chỗ tiếng còi lẽ ra báo cho bạn. Cách phối hợp nhìn và xi nhan có trong bài tấp xe vào lề rồi nhập lại dòng xe.
Đọc tín hiệu bằng mắt thay cho tai
-
Xe cứu thương, cứu hỏa: để ý đèn nháy trong gương. Dòng xe phía trước bỗng dạt sang hai bên là dấu hiệu có xe ưu tiên, hãy dạt vào lề phải và nhường.
-
Ô tô phía sau nháy đèn pha, người đi trước ngoái lại nhìn bạn: có người đang báo hiệu, giảm tốc và quan sát.
-
Qua đầu ngõ ở phố cổ Hoàn Kiếm hay quanh Bồ Đề, Long Biên, đừng chờ nghe còi mới phanh. Xe từ ngõ thường bấm còi rồi lao ra luôn, nên giảm tốc trước và nhìn hai bên.
-
Xe tải, xe buýt có tiếng máy lớn mà bạn có thể không nghe. Cứ giả định luôn có xe lớn bên trái, giữ làn bên phải.
Chọn giờ đi và cung đường vắng hơn ở Hà Nội
-
Tránh giờ cao điểm, thường khoảng 7 đến 9 giờ sáng và 17 đến 19 giờ chiều. Giữa buổi sáng hoặc đầu giờ chiều là lúc dễ đi nhất.
-
Ví dụ đi từ Bồ Đề sang Hoàn Kiếm khám bệnh: hẹn lịch giữa buổi sáng, chạy chậm ở làn phải, giữ khoảng cách xa hơn bình thường với xe trước.
-
Tránh trục nhiều xe tải lúc đông, ưu tiên đường có dải phân cách và phố nội khu ít xe lớn, dù phải đi vòng một chút.
-
Hạn chế đi đêm và lúc mưa to. Mắt là giác quan chính của bạn, tầm nhìn giảm là mất luôn phần bù.
-
Xem đường ở nhà trước. Nếu lạc, dừng hẳn vào lề rồi mới mở bản đồ.
Thuê xe khi nghe kém: báo trước để được hướng dẫn kỹ
Nếu thuê ở tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, hãy nói ngay là bạn đeo máy trợ thính. Chúng tôi sẽ chỉ bằng tay, ghi ra giấy khi cần, cùng bạn thử còi, gương, đèn trước khi đi.
Xe ga như Honda Vision giá 200.000 đ/ngày dễ đi hơn xe số vì không phải dựa vào tiếng máy để sang số. Có mũ hợp với máy trợ thính thì cứ mang theo; tiệm có kèm mũ hay không, đặt cọc ra sao, hãy hỏi cửa hàng khi đặt xe. Xem thêm bảng giá thuê xe hoặc gọi 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00. Người lớn tuổi có thể đọc những cân nhắc khi thuê xe cho người lớn tuổi.
Các bài về mắt, lưng và sức bền khi lái nằm trong chuyên mục sức khỏe khi lái xe, còn bài luyện quan sát và xử lý tình huống ở mục kỹ năng lái xe máy.