Ở Hà Nội, phần khó nhất của một ngày đi xe nhiều khi không nằm ngoài đường mà nằm ở mấy mét cuối: tắt máy trước cửa nhà ống, dắt xe qua khung cửa vừa khít, lên bậc thềm rồi xoay xe giữa phòng khách chật. Biết cách dắt xe máy nặng đúng tư thế thì một người nhỏ con vẫn đưa được chiếc tay ga vào nhà mà không trầy tường, không đổ xe, không đau lưng. Dưới đây là cách tôi vẫn chỉ cho khách thuê xe đang ở nhà trọ trong ngõ.
Vì sao xe tắt máy dắt lại thấy nặng và dễ đổ
Khi chạy, đà của hai bánh giúp xe tự đứng. Khi dắt bộ, trọng lượng xe dồn lên hai cánh tay, còn trọng tâm xe nằm cao hơn hông người dắt. Xe ngả ra ngoài quá một chút là bạn hết sức kéo lại.
Lối vào nhà ở Hà Nội lại hiếm khi phẳng. Ngõ ở Thanh Xuân hay Hoàng Mai thường có rãnh nước trước cửa, nhà ống phố cổ Hoàn Kiếm có bậc đá cũ, còn nhiều dãy trọ quanh Cầu Giấy lát gạch men bóng. Mỗi chỗ chuyển bề mặt là một cú giật nhẹ, và đó thường là lúc xe đổ.
Tư thế đứng và cầm lái: cách dắt xe máy nặng không bị đổ
Phần lớn người làm đổ xe khi dắt là do đứng sai chỗ, không phải do yếu tay. Hãy làm theo thứ tự sau:
- Đứng bên trái xe, ngang chỗ tay lái, hông gần sát yên.
- Tay trái nắm tay lái trái, tay phải nắm tay lái phải. Nếu tay ngắn, tay phải có thể đặt lên tay nắm sau hoặc mép yên.
- Cho xe nghiêng rất nhẹ về phía mình để thân xe tựa vào hông. Xe hơi ngả vào người thì dễ giữ, còn xe dựng thẳng tưng chỉ cần chệch nhẹ là ngã ra ngoài.
- Đặt sẵn một hai ngón tay lên tay phanh. Muốn dừng thì bóp phanh, đừng dùng sức người ghì lại.
- Bước ngắn, đều, mắt nhìn khoảng trống phía trước chứ không nhìn bánh xe.
Đừng đứng trước đầu xe kéo ngược, cũng đừng đẩy từ đuôi: đứng trước thì xe trượt dồn vào người, đẩy từ đuôi thì không điều khiển được bánh trước.
Kiểm tra xe trước khi dắt
Gạt chân chống nghiêng lên hết và để ý đừng cho bàn chân vướng vào cần chống. Với xe số, về số không trước khi dắt: để nguyên số mà tắt máy thì bánh sau bị hãm, xe khựng lại đúng lúc bạn đang dồn sức. Nếu chân chống của xe thuê hơi cứng, bài cách bỏ chân chống xe máy thuê không bị kẹp có cách gạt nhẹ tay mà không kẹp chân.
Dắt xe máy vào nhà qua cửa hẹp
Chỗ rộng nhất của xe là hai đầu tay lái và hai gương. Đứng ngoài nhìn thẳng khung cửa, ước xem tay lái có lọt không rồi mới đẩy.
- Cửa chỉ vừa khít: xoay hai gương vào trong, dắt xe qua xong thì chỉnh lại đúng góc trước khi chạy. Nếu chưa quen chỉnh, xem bài chỉnh gương xe máy đúng cách khi dừng đèn đỏ.
- Trả thẳng bánh trước từ xa, khoảng một thân xe trước cửa. Vào tới khung cửa mới chỉnh lái là lúc tay lái va vào tường.
- Nhìn vào đầu tay lái phía xa người, vì đầu đó bạn khó cảm nhận nhất.
- Cửa có ray cửa xếp hoặc ray cửa cuốn dưới đất thì cho bánh qua ray thật chậm, bóp phanh nhẹ khi bánh vừa vượt qua để xe không chồm.
Lối đi hẹp tới mức không đứng được cạnh xe thì cho bánh trước vào trước, bạn lách người theo sau bên trái, tay vẫn giữ lái. Có người nhà đứng trong nhìn đầu tay lái và báo hướng thì đỡ trầy khung cửa hẳn.
Lên bậc thềm và xuống bậc an toàn
Nhà ống ở Hà Nội thường cao hơn mặt ngõ một đoạn để tránh nước ngập, nên gần như nhà nào cũng có bậc trước cửa.
Bậc thấp
Dắt xe tới sát bậc, dừng lại, rồi đẩy đều để bánh trước lăn lên. Khi bánh trước đã lên, giữ phanh trước cho xe khỏi lùi, đổi tư thế cho chắc chân rồi mới đẩy tiếp để bánh sau lên. Chia làm hai nhịp như vậy nhẹ hơn nhiều so với lao một mạch.
Bậc cao
Bậc cao thì đừng dùng sức một mình. Nhiều nhà đặt sẵn tấm dốc sắt hoặc gờ bê tông trước cửa, hãy căn bánh xe vào giữa tấm dốc. Không có dốc thì nhờ một người đẩy đuôi trong khi bạn giữ lái và phanh.
Tuyệt đối không nổ máy rồi đứng dưới đất vặn ga cho xe tự leo bậc. Đó là cách xe chồm lên nhanh nhất, kéo cả người dắt theo, và trong nhà kín còn đầy khói.
Xuống bậc
Đi ngược lại: bóp nhẹ phanh trước, cho bánh trước xuống từ từ, dừng, rồi thả bánh sau xuống. Giữ xe ngả vào hông suốt lúc xuống, vì đây là lúc xe dễ đổ ra ngoài nhất.
Quay xe trong nhà để sáng mai dắt ra cho thuận
Dắt xe vào thẳng thì sáng hôm sau phải lùi cả chiếc ra cửa, nên quay đầu ngay buổi tối khi chưa vội.
Cách gọn nhất là quay ba nhịp: dắt tiến, đánh lái hết sang một bên, lùi đuôi xe vào góc trống, rồi đánh lái ngược lại và dắt tiến lần nữa. Lúc lùi, đứng bên trái, tay trái giữ lái, tay phải kéo tay nắm sau, bước lùi ngắn. Cách giữ xe khi lùi trong chỗ chật cũng giống khi ở ngoài ngõ, xem thêm cách lùi xe máy thuê trong hẻm nhỏ.
Trước khi xoay, dời ghế, chậu cây và giá giày ra chỗ khác. Sàn vừa lau thì kê miếng bìa dưới bánh cho khỏi trơn và khỏi bẩn.
Những lỗi khiến xe đổ khi dắt và cách xử lý
- Đứng xa xe, chỉ cầm một tay: xe ngả ra ngoài là không kéo lại được.
- Quên bóp phanh khi qua chỗ dốc nhỏ: xe trôi ngược, bạn ghì bằng tay và mất thăng bằng.
- Đi dép tổ ong trên sàn ướt: chân trượt trước cả xe.
Nếu xe bắt đầu đổ mà bạn thấy không giữ nổi, hãy buông tay và bước ra, đừng gồng lưng đỡ. Xe trầy vài vết còn hơn đau lưng cả tuần. Cách dựng xe lên một mình mà không hại lưng có trong bài xe máy bị đổ nghiêng: cách một mình dựng xe lên.
Lưu ý riêng cho người thuê xe ở nhà trọ trong ngõ
Wave hay Vision thân gọn, dễ dắt hơn xe tay ga thân to như Air Blade. Chỗ ở có bậc cao, cửa hẹp hoặc hành lang dài thì nói trước khi đặt để chọn chiếc vừa sức.
Khi dắt xe thuê vào nhà mà lỡ va trầy, chụp ảnh và báo cửa hàng trong ngày. Mọi khoản liên quan đến hư hỏng cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng, đừng tự đoán. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, số điện thoại 0942 467 674.
Tập dắt vài lần ngay trong ngõ lúc vắng người là đủ để thành quen tay. Các kỹ năng giữ xe khác nằm trong mục kỹ năng lái cơ bản và trang tổng hợp kỹ năng đi xe máy.