Nhiều khách nước ngoài ở Hà Nội vài ngày rồi muốn đi Tam Đảo bằng xe máy thuê, vì thị trấn trên núi này đủ gần để đi về trong ngày mà vẫn có cảm giác lên vùng cao. Cái khó nằm ở ba thứ: đèo cua liên tục, sương mù đến rất nhanh, và chiếc xe thuê mình chưa quen tay. Bài này không tả lại cung đường từng chặng, mà đi theo góc của người khách tự lái lần đầu: kiểm tra gì lúc nhận xe, đọc thời tiết núi ra sao, xuống dốc thế nào cho phanh không mệt, và nên mang gì.
Trước khi đi Tam Đảo bằng xe máy: giấy tờ và thói quen lái
Điều cần làm rõ đầu tiên không phải là đường đi mà là giấy tờ. Bằng lái của bạn có được dùng ở Việt Nam hay không phụ thuộc vào loại giấy phép và quốc gia cấp, nên hãy đọc kỹ bài giấy phép lái xe quốc tế ở Việt Nam và hỏi tiệm trước khi lên đường.
Thói quen lái cũng cần điều chỉnh. Ở Việt Nam xe chạy bên phải, xe máy đi sát lề phải, còn xe tải và xe khách trên quốc lộ thường bóp còi trước khi vượt. Tiếng còi ở đây là lời báo, không phải lời cáu giận. Nếu bạn quen lái xe số tự động bốn bánh, hãy dành một buổi chạy quanh Long Biên hoặc ven hồ Tây để quen tay ga, phanh và cách xe phản ứng trước khi nhận một cung có đèo.
Nhận xe ở Hà Nội: kiểm tra những gì cho cung đèo
Khi nhận xe ở tiệm, hãy nói rõ bạn định lên Tam Đảo. Câu này giúp tiệm gợi ý loại xe hợp và kiểm tra kỹ hơn những bộ phận chịu tải nặng trên đèo. Có thể dùng ứng dụng dịch hoặc nhắn qua Zalo.
Những thứ nên tự xem lại cùng người giao xe:
- Phanh trước và phanh sau. Bóp thử khi xe đứng yên, rồi chạy chậm vài mét và phanh nhẹ. Tay phanh không được chạm sát tay lái.
- Lốp. Gai lốp còn rõ, không có vết nứt ở hông lốp. Trên đường núi ẩm, lốp mòn là rủi ro lớn nhất.
- Đèn pha, đèn sau và còi. Trong sương mù, đèn và còi là cách duy nhất để người khác thấy bạn.
- Gương chiếu hậu chỉnh đúng tầm nhìn của bạn, không phải của người giao xe.
Về lựa chọn xe, xe số cho phép bạn về số thấp để máy hãm bớt tốc độ khi xuống dốc, nhưng chỉ có lợi nếu bạn đã biết sang số. Nếu chưa, xe tay ga dễ điều khiển hơn và bạn sẽ dựa vào kỹ thuật phanh nói ở phần sau. Bài khách quốc tế nên thuê xe số hay xe ga phân tích chi tiết hơn.
Từ Hà Nội lên Tam Đảo: nhịp đi và giờ xuất phát
Hướng phổ biến từ Hà Nội lên Tam Đảo là qua cầu Nhật Tân hoặc tầng dưới cầu Thăng Long sang Đông Anh, Mê Linh, rồi theo quốc lộ qua Phúc Yên, Vĩnh Yên và rẽ lên thị trấn Hợp Châu ở chân núi. Lưu ý không đi lên đường Vành đai 3 trên cao và cầu Thanh Trì vì hai tuyến này cấm xe máy. Phần mô tả từng chặng, thời gian và điểm dừng đã có trong bài cung đường và thời gian lên Tam Đảo.
Với khách quốc tế, lời khuyên quan trọng nhất về giờ giấc là xuất phát sớm và tính đường về rộng rãi. Tiệm mở cửa từ 09:00 đến 21:00, nên nếu thuê theo ngày, hãy hỏi trước giờ nhận và trả xe để lịch trình không bị kẹt. Đừng lên kế hoạch xuống đèo khi trời đã tối: đường núi không có đèn chiếu sáng liên tục, và sương buổi chiều thường dày hơn buổi sáng.
Đường đèo Tam Đảo xe máy: lên dốc và xuống dốc
Đèo lên thị trấn ngắn nhưng cua gấp nối tiếp nhau, nhiều khúc khuất tầm nhìn. Khi lên dốc, giữ ga đều, không tăng giảm đột ngột giữa cua. Với xe số, chạy số thấp và không để máy gằn. Thấy máy nóng thì dừng ở chỗ rộng, không dừng ngay sau khúc cua.
Xuống dốc mới là phần đáng lo. Lỗi hay gặp nhất của khách lần đầu là bóp phanh liên tục suốt cả đoạn đèo. Phanh làm việc liên tục sẽ nóng lên và yếu đi. Cách làm đúng:
- Giảm tốc trước khi vào cua, trên đoạn đường thẳng, rồi thả phanh khi đã vào cua.
- Phanh nhẹ, ngắt quãng, dùng cả phanh trước và phanh sau, không giữ một tay phanh suốt dọc dốc.
- Xe số: về số thấp để máy giữ tốc độ, phanh chỉ để chỉnh thêm.
- Xe tay ga: nhả hẳn ga, giữ tốc độ thấp ngay từ đầu dốc thay vì để xe trôi nhanh rồi mới hãm.
- Dừng nghỉ nếu tay mỏi hoặc phanh kém, để phanh nguội rồi mới đi tiếp.
Nếu phanh có tiếng rít lạ hoặc tay phanh bóp sâu hơn lúc đầu, dừng hẳn và liên hệ tiệm, đừng cố chạy tiếp. Kỹ thuật chung về dốc được giải thích thêm trong bài lên dốc và xuống dốc bằng xe số khi mới lái.
Thời tiết trên núi và sương mù
Tam Đảo thường mát hơn Hà Nội rõ rệt và thời tiết đổi nhanh. Hãy xem dự báo cho chính thị trấn Tam Đảo chứ không chỉ dự báo Hà Nội, và nếu dự báo có mưa lớn hoặc dông, hoãn chuyến là quyết định khôn ngoan.
Sương mù có thể phủ đèo chỉ trong vài phút. Khi gặp sương:
- Bật đèn chiếu gần, không dùng đèn pha xa vì ánh sáng hắt lại làm lóa mắt.
- Giảm tốc đến mức bạn dừng kịp trong khoảng mình nhìn thấy.
- Bám vạch kẻ đường hoặc mép đường phía phải, bóp còi ngắn trước những khúc cua khuất.
Mặt đường trong sương thường ướt và trơn hơn vẻ ngoài, đặc biệt ở đoạn có lá rụng hoặc rêu. Bài sương mù sáng sớm trên đường đèo có thêm tình huống cụ thể.
Đồ mang theo cho khách quốc tế
Danh sách gọn cho một chuyến đi về trong ngày:
- Áo khoác gió và một lớp áo ấm, kể cả mùa hè.
- Áo mưa bộ thay vì áo mưa cánh dơi, vì loại cánh dơi dễ bị gió thổi tung.
- Găng tay để tay không tê khi phải phanh nhiều.
- Mũ bảo hiểm cài quai chắc, kính chắn gió hoặc kính mắt.
- Điện thoại sạc đầy, sạc dự phòng, bản đồ tải sẵn.
- Tiền mặt mệnh giá nhỏ, vì nhiều quán ven đường và điểm trông xe chỉ nhận tiền mặt.
- Ảnh chụp giấy tờ xe và thông tin liên hệ của tiệm lưu trong điện thoại, giấy tờ gốc để nơi khô ráo.
Tóm lại
Chuyến lên Tam Đảo bằng xe thuê an toàn hay không phụ thuộc chủ yếu vào ba việc: kiểm tra phanh và lốp lúc nhận xe, xuống đèo bằng phanh ngắt quãng, và tôn trọng thời tiết núi. Xem thêm các bài dành riêng cho bạn ở mục thuê xe cho khách quốc tế và các thông tin chung ở trang thuê xe máy Hà Nội.