Cua góc chết là tình huống khiến cả người lái lâu năm cũng phải kiên nhẫn hơn: phía sau khúc cua có thể là xe ngược chiều, ổ gà, đường thu hẹp, hoặc người băng ngang. Chạy xe máy vào cua góc chết vì vậy không xử lý bằng phản xạ mà bằng quy trình ngắn: đọc cua từ xa, dàn tốc về mức an toàn, chọn vệt bánh, và chỉ mở ga khi tầm nhìn đã thông thoáng. Bài này đi qua từng bước đó, kèm các tình huống hay gặp trên đường phố Hà Nội và đường đèo.
Tổng quan các kỹ năng lái và tình huống giao thông nằm ở trang kỹ năng và tình huống, còn quy trình nhận xe máy thuê trước chuyến đi nằm trong trang thuê xe máy.
Đọc cua mù trên đường xe máy từ trước khi tới
Mọi khúc cua đều loan báo trước, chỉ cần bạn biết đọc. Dấu hiệu trực tiếp là biển báo cua, gương cầu lồi đặt ở ngã tư hẹp, hoặc vệt bánh xe của người đi trước in trên mặt đường. Dấu hiệu gián tiếp mạnh hơn: hàng cây, dãy nhà bó lấy đường, sườn núi hoặc gờ cầu dâng lên phía trước, tất cả đều nói rằng đường sắp gập khúc và tầm nhìn sắp bị cắt. Thấy một trong các dấu hiệu đó, bạn đã bắt đầu xử lý trước khi xe chạm tới khúc cua, và đó là toàn bộ khác biệt giữa vào cua chủ động và vào cua bị động.
Chạy xe máy vào cua góc chết buộc bạn chấp nhận một nguyên tắc bất di bất dịch: tốc độ lúc vào phải cho phép bạn dừng lại trong tầm nhìn hiện có. Nếu bạn chỉ thấy mười mét phía trước, mười mét đó cũng là quãng phanh của bạn. Nguyên tắc này áp cho cả phố lẫn đèo, và nó giải thích vì sao người ta hay bảo dốc đẹp mà nguy hiểm: cua thoáng nhìn thì nhanh, cua kín tầm nhìn thì phải chậm, không có ngoại lệ.
Ba bước xử lý khi gặp cua góc chết
Bước một, dàn tốc và xuống số sớm, dùng cả phanh trước và phanh sau nhịp nhẹ, phanh động cơ hỗ trợ trên dốc. Việc giảm tốc phải hoàn tất trước khi xe vào thân cua, vì phanh gấp giữa lúc xe đang nghiêng là cách nhanh nhất để mất độ bám. Bước hai, chọn vị trí vào: bám phần đường bạn thấy rõ nhất, thường là phía ngoài của khúc cua, để mở được góc nhìn sớm nhất và thấy được phần đường còn giấu. Bước ba, giữ ga đều hoặc nhả ga nhẹ qua thân cua, để xe trôi ổn định, và mở ga ra khỏi cua khi mặt đường phía trước đã hiện đủ.
Một chi tiết nhỏ mà hữu ích: trong cua mù, hãy kéo nhẹ còi trước khi vào nếu tầm nhìn bị che hoàn toàn, đặc biệt trên đường đèo hai làn hẹp. Tiếng còi là cách báo sự hiện diện của bạn cho người phía sau khúc cua, khi họ chưa thể nhìn thấy bạn. Ở phố, thay vì còi, bạn có thể hất nhẹ đèn pha ban ngày để xe ngược chiều chú ý, thói quen này rất đáng giá lúc chạng vạng ở các ngã tư quanh Hồ Gươm, nơi xe rẽ và xe đi thẳng tranh nhau khoảng nhìn bé đã bị nhà cửa che mất.
Gặp xe ngược chiều trong cua góc chết
Đây là khoảnh khắc đáng nói nhất: hai xe cùng tiến vào một khúc cua không ai thấy ai, và phát hiện nhau giữa thân cua. Lỗi chết người lúc này là ghì phanh gấp và kéo thẳng lái về mép của mình, vì bánh xe đang nghiêng, độ bám đã mỏng, phanh gấp dễ làm xe trượt dài. Cách xử lý đúng: giữ tay lái, nhả ga, kẹp nhẹ phanh sau hơn phanh trước, và giữ vệt của mình sát mép phải càng sát càng tốt, nhường phần đường bên trái lại cho người kia. Nếu cả hai cùng giữ mép phải của mình, bài toán tự giải.
Nếu khoảng cách còn đủ và bạn chưa vào sâu, cách an toàn nhất vẫn là dừng hẳn trước thân cua, đặt chân xuống, và chờ người kia ra khỏi khúc cua trước. Chậm vài giây trong tư thế chủ động vẫn hơn nhanh vài giây trong tư thế bị động. Người hay chạy các tuyến như vòng quanh quận cầu Long Biên buổi tan tầm sẽ nhận ra tình huống này không hiếm, và mỗi lần xử lý êm là một lần rút kinh nghiệm cho bản thân.
Cua góc chết ở phố và ở đèo: hai bài khác nhau
Cua góc chết ở phố thường ngắn và kín vì nhà cửa, xe đậu, gian hàng, kèm theo các thành phần khó đoán: trẻ chạy ra khỏi góc phố, xe buýt và xe ba bánh lấn làn, cửa hàng mở ra sát lề. Cách đối phó là đi chậm sẵn và coi như mọi góc kín đều có người, ghì nhẹ còi nếu cần. Cua ở đèo thì dài hơn, kín vì địa hình, và thêm độ dốc cùng vệt trượt của xe nặng: giữ số thấp, phanh động cơ là chính, và tuyệt đối không xuống đèo bằng phanh bóp liên tục vì phanh nóng sẽ mau yếu.
Với người thuê xe đi đường xa, hãy nhớ rằng mình đang ngồi trên một chiếc xe mình mới quen, và cua góc chết là lúc chiếc xe đó bộc lộ tính khí: xe nào nghiêng gọn, xe nào rung khi vào cua nhanh. Vì vậy trong buổi đầu của chuyến đi, hãy chọn các khúc cua quen và dễ, đi chậm hơn thông lệ của mình một nhịp, để tay và xe làm quen nhau trước khi gặp những khúc cua kín tầm nhìn thật sự.
Tóm lại, cua góc chết xử bằng quy trình chứ không bằng may rủi
Gặp cua mù trên đường xe máy, hãy lặp lại chuỗi ngắn: đọc cua từ xa, dàn tốc trước thân cua, bám mép phải, mở tầm nhìn, và chỉ tăng tốc khi nhìn thông. Gặp người ngược chiều thì giữ vệt của mình và nhường phần đường chung, đúng tinh thần của các quy định giao thông. Làm đủ các bước đó, khúc cua góc chết trở thành một khúc cua thường, chỉ chậm hơn một chút, và bạn tới đích với nguyên vẹn cả xe lẫn mình.