Cuối năm, phố Hàng Mã ở Hoàn Kiếm lại bày kín cây thông, dây kim tuyến, quả châu và ông già Noel, nên nhiều người muốn chở cây thông noel bằng xe máy về nhà hay về quán cà phê của mình ngay trong buổi chiều đi mua. Nghe thì chỉ là một chiếc hộp dài và vài túi nhỏ, nhưng cành gãy, quả châu vỡ, dây đèn quấn vào bánh sau và hộp vượt khỏi thân xe đều là chuyện có thật. Bài này trả lời hai câu: món nào có nên lên xe hay không, và nếu lên được thì gói thế nào để cành không gãy.
Chở cây thông noel bằng xe máy: luật nói gì trước khi chọn cây
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, theo văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH, quy định ở Điều 33 khoản 3 điểm đ rằng người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy không được “mang, vác và chở vật cồng kềnh” và không được “xếp hàng hóa trên xe quá giới hạn quy định”. Khoản 4 điểm a cấm người được chở “mang, vác vật cồng kềnh”. Giới hạn bằng số nằm ở khoản 5: hàng không vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3 mét, không vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất, và chiều cao xếp hàng tính từ mặt đường không vượt quá 02 mét.
Chú ý hai chữ “từ mặt đường”: yên xe đã cao hơn mặt đường một đoạn, nên phần hàng nhô lên khỏi yên ngắn hơn nhiều người tưởng.
Luật không định nghĩa thế nào là vật cồng kềnh, nên bài không đặt ngưỡng chiều cao hay cân nặng cho cây thông, cũng không nói cây nào chắc chắn hợp lệ hay chắc chắn bị xử lý. Cách thận trọng: món nào lớn gần hoặc quá các mốc ở khoản 5, hay khiến người lái không giữ được tay lái và tầm nhìn, thì đừng chở. Vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP; bài không nêu mức phạt.
Cây thông đóng hộp hay cây thông chậu: món nào còn hợp xe máy
Cây thông giả đóng hộp thường tách thân thành vài đoạn, cành gập sát thân, nên kích thước thật là kích thước hộp. Đọc số đo ghi trên hộp rồi đo giá đèo hàng của chính chiếc xe: hộp đặt ngang dễ chạm mốc 0,3 mét mỗi bên, đặt dọc thì chiều dài dồn về phía sau, dễ chạm mốc 0,5 mét. Một số đo vượt là dừng.
Cây thông chậu hoặc cây đã dựng sẵn khó hơn nhiều. Tán xòe không gập được, chậu nặng và rơi đất, tán lá lại hứng gió như cánh buồm. Với loại này, câu trả lời thường là nhờ giao tận nơi. Cây nhỏ để bàn, nằm gọn trong thân xe và qua phép đo, thì mới đáng bàn tới cách gói.
Gọn cành, không gãy: gói cây thông giả cho chuyến về
Phần này là khuyến nghị an toàn, không phải điều luật, và chỉ áp dụng khi hộp đã qua phép đo.
- Gập cành đúng chiều của hãng, thường xuống sát thân. Đừng bẻ ngược chiều khớp, vì cành dễ gãy hoặc cong vĩnh viễn.
- Cất lại vào hộp gốc nếu còn; hộp rách thì bọc ngoài bằng bao tải hay vải dày.
- Tháo riêng ngôi sao đỉnh cây, chân đế và ống nối, bỏ vào túi nhỏ rồi nhét cốp.
- Buộc bằng dây dẹt hoặc dây chun bản to ở vài điểm cách đều. Siết vừa đủ để hộp không xê dịch, không tới mức cành hằn lõm, và không buộc vào ống xả, bánh xe hay chỗ để chân người ngồi sau.
- Lắc thử mạnh, rồi dừng ở chỗ được phép sau vài phút đầu để kiểm tra lại dây.
Chở đồ giáng sinh trên xe máy: quả châu, dây đèn và đồ nhồi bông
Đồ trang trí nhỏ hay hỏng nhất vì nằm trong túi ni lông mỏng của cửa hàng.
- Quả châu thủy tinh hay nhựa: xếp vào hộp có ngăn hoặc khay, chèn từng quả bằng giấy báo hay khăn, đặt hộp đứng thẳng ở cốp hoặc sàn để chân. Đừng treo túi quả châu lủng lẳng ở móc.
- Dây kim tuyến, dây đèn: quấn quanh miếng bìa rồi cho vào túi, đầu dây thừa không để thòng xuống gần bánh sau hay ống xả.
- Ông già Noel, thú nhồi bông, vòng lá: nhẹ nhưng chiếm chỗ, nên gói trong túi lớn, đặt thấp, không che đèn hậu, biển số, gương hay tầm nhìn.
- Thứ tự xếp: đồ dễ vỡ ở dưới hoặc trong cốp, đồ nhẹ ở trên.
Từ phố Hàng Mã về nhà: dừng xe, buộc lại và qua cầu
Hàng Mã nằm trong khu phố cổ Hoàn Kiếm, lề hẹp và người mua đông. Đừng buộc hàng giữa lòng đường: Điều 18 khoản 3 điểm b yêu cầu khi dừng, đỗ xe không làm ảnh hưởng người đi bộ và các phương tiện khác. Hãy gửi xe ở chỗ được phép, buộc xong rồi mới ra đường, và xem biển báo tại chỗ vì khu phố cổ có nhiều đoạn một chiều, có lúc hạn chế phương tiện.
Đường về nhà thường qua một cây cầu. Qua cầu Long Biên hay cầu Chương Dương về Long Biên, hoặc qua cầu Nhật Tân về Tây Hồ, Đông Anh, gió ngang đẩy tán cây giả như cánh buồm. Giảm tốc trước cầu, giữ hai tay trên tay lái, tăng giảm ga từ tốn và giữ khoảng cách rộng. Cuối năm trời tối sớm, nhìn lại đèn hậu và biển số trước khi chạy để chắc không bị che.
Khi nào nên thôi: nhờ giao hàng hay chia nhiều chuyến
Gặp một trong các dấu hiệu sau, hãy bỏ ý định chở bằng xe máy:
- Số đo vượt một mốc ở khoản 5, hoặc xe không có giá đèo hàng rõ ràng để làm mốc.
- Tán cây xòe không gập được, hoặc cây phải dựng đứng.
- Phải nhờ người ngồi sau ôm, giữ hay vác cây, vì khoản 4 điểm a cấm người được chở mang, vác vật cồng kềnh.
- Cây hay túi che đèn hậu, biển số, gương, hoặc cản tầm nhìn.
- Lắc thử dây vẫn xê dịch, hoặc không có điểm buộc chắc.
- Trời mưa, gió mạnh, hoặc đường về dài, qua nhiều cầu.
Lối thoát là đổi cách vận chuyển: hỏi cửa hàng có giao tận nhà không, xác nhận phí và giờ giao bằng tin nhắn, hoặc thuê xe chở hàng. Quán cà phê mua nhiều thì để xe máy chở đồ nhỏ, cây lớn nhờ giao riêng. Cách đo mốc và lúc nên thôi còn được nói trong bài chở đệm cuộn hút chân không bằng xe máy và bài chở xe đạp trẻ em, xe chòi chân hay scooter gấp. Về luật và chỗ dừng dỡ đồ, xem bài chở đồ cồng kềnh về chung cư.
Đi xe thuê: đừng tự gắn thêm giá hay khung
Nếu đi mua bằng xe thuê, đừng tự lắp thêm giá, khung, túi hay khoan đục xe để buộc cây. Hãy hỏi cửa hàng trước và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674, hoặc ghé 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00.
Tóm lại
Chỉ chở cây thông giả đóng hộp hay đồ trang trí nhỏ khi chúng nằm gọn trong các mốc của Điều 33; cây lớn, cây chậu thì nhờ giao. Các cách chở đồ khác nằm ở mục chở đồ và hành lý, còn kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung có trong chuyên mục kỹ năng.