Đi vườn quốc gia Xuân Thủy xe máy từ Hà Nội là chuyến hai ngày hợp với người mê thiên nhiên và chụp ảnh chim. Đường chừng 150 km, đi sáng sớm thì chiều đã kịp ra đê nhìn bãi bồi, tối ngủ ở biển Quất Lâm, sáng hôm sau quay lại lúc chim kiếm ăn. Bài này nói rõ chọn mùa, chọn giờ theo con nước, tuyến đường và những điều cần giữ khi chạy xe máy ở vùng cửa biển giữa mùa gió bấc.
Vườn quốc gia Xuân Thủy ở đâu và vì sao nên đi mùa đông
Vườn nằm ở cửa Ba Lạt, nơi sông Hồng đổ ra biển, thuộc huyện Giao Thủy của tỉnh Nam Định cũ. Sau đợt sắp xếp hành chính năm 2025, vùng này nay thuộc tỉnh Ninh Bình và nhiều tên xã đã đổi, nên khi tra bản đồ hãy để ý biển chỉ dẫn mới. Cảnh ở đây là rừng ngập mặn, bãi bồi bùn và các cồn cát ngoài cửa sông như cồn Lu, cồn Ngạn.
Xuân Thủy là khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam, tức vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế, và là một phần của khu dự trữ sinh quyển thế giới châu thổ sông Hồng. Với người xem chim, điều quan trọng là mùa: các bài viết từ địa phương thường nhắc khoảng tháng 11 đến tháng 4 năm sau, khi chim nước từ phương Bắc bay về trú đông hoặc dừng chân trên đường di cư. Ngoài khung đó, bãi vẫn đẹp nhưng chim thưa hơn nhiều.
Những nhóm chim bạn dễ thấy là cò, diệc, choắt, rẽ và mòng biển. Cò thìa là loài quý hiếm nhiều người lặn lội tìm, nhưng không phải chuyến nào cũng gặp; hãy coi đó là may mắn, đừng coi là mục tiêu bắt buộc.
Lộ trình vườn quốc gia Xuân Thủy xe máy từ Hà Nội
Xe máy không được đi cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ – Ninh Bình, nên đi đường quốc lộ. Từ Long Biên, qua cầu Vĩnh Tuy, ra phía Giải Phóng, Văn Điển rồi theo quốc lộ 1 qua Thường Tín, Phú Xuyên tới Phủ Lý. Từ Phủ Lý theo quốc lộ 21 về thành phố Nam Định, sau đó chạy tiếp về phía đông nam qua Xuân Trường xuống Giao Thủy, theo biển chỉ dẫn đi vườn quốc gia. Đoạn sau Nam Định là đường tỉnh, đường làng xen kẽ, có nhiều ngã rẽ, nên mở bản đồ và kiểm tra trước các nút giao.
Tính cả ăn sáng và hai lần nghỉ, chặng này thường mất khoảng bốn tiếng. Cách ước lượng thời gian cho nhóm đông người có trong bài Hà Nội ra tỉnh bằng xe máy mất bao lâu.
Về xe, mùa đông đi đường dài nên chọn xe tay ga có yếm chắn gió và cốp chứa được máy ảnh, áo ấm. Ở cửa hàng tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Honda Air Blade và Honda Vision là 200.000 đ một ngày, Honda Wave 150.000 đ một ngày; các mẫu khác xem ở trang thuê xe máy. Cửa hàng mở 09:00–21:00, muốn đi từ sáng sớm thì nhận xe tối hôm trước. Tiền cọc và giấy tờ cần mang, bạn hỏi cửa hàng khi đặt xe để được xác nhận trực tiếp.
Xem chim di cư Xuân Thủy: hẹn giờ theo con nước
Chim ở đây kiếm ăn trên bãi bồi, mà bãi lộ ra hay ngập là theo thủy triều. Vì vậy đừng chỉ hỏi “mấy giờ đi”, hãy hỏi “hôm đó nước lên, nước xuống lúc nào”. Thuyền ra các cồn cũng chỉ đi được khi đủ nước. Cách chắc nhất là liên hệ ban quản lý vườn trước vài ngày để hỏi lịch tham quan, thuyền, người dẫn đường và chi phí; các thông tin này có thể thay đổi theo mùa.
Đồ nên mang:
- Ống nhòm, ống kính tele và chân máy nếu chụp ảnh.
- Quần áo màu trung tính, tránh màu đỏ hay trắng chói.
- Ủng hoặc giày chịu nước, vì mặt đê và lối mòn hay lầy.
- Áo gió dày, găng tay, mũ len; ngoài đê gió lạnh hơn trong làng rất nhiều.
Cách cư xử khi xem chim:
- Giữ khoảng cách, nói nhỏ, không vỗ tay hay ném đá cho chim bay lên để chụp.
- Không tự ý đi ra bãi bùn; bùn lún sâu và nước có thể lên nhanh hơn bạn tưởng.
- Không bẻ cành, nhổ cây trong rừng ngập mặn; rác mang về.
- Muốn bay flycam thì hỏi ban quản lý trước, đừng tự bay.
Đường đê và đường bờ ruộng ở vùng đệm khá hẹp, có đoạn mặt đất. Trời mưa phùn là trơn, nên đi số thấp, chạy chậm, đừng phanh gấp. Khi dừng chụp, dựng xe sát mép trong, chỗ nền cứng, không để chắn lối xe khác.
Nghỉ đêm ở biển Quất Lâm cuối tuần mùa đông
Quất Lâm là bãi biển của Giao Thủy, cách vườn không xa, nên tiện ngủ lại để sáng sớm quay về đê. Theo báo địa phương, sau sắp xếp hành chính khu này mang tên xã Giao Ninh. Biển Quất Lâm cuối tuần mùa hè đông khách tắm, còn mùa đông thì vắng: một số nhà nghỉ, hàng quán đóng cửa, nên gọi trước hỏi phòng còn nhận khách hay không.
Mùa đông biển lạnh và nhiều gió, không phải lúc để tắm. Buổi tối nên đi dạo ven biển một lát rồi về ăn hải sản; hỏi giá theo cân trước khi gọi. Món nem nắm Giao Thủy là quà nhiều người mua về, nhớ hỏi cách bảo quản và để trong cốp. Xe gửi trong sân hoặc trong nhà nghỉ có khóa, khóa cổ cẩn thận. Gió biển mang hơi muối, nên sáng hôm sau lau qua yên, ổ khóa và đèn trước khi đi.
Lịch hai ngày gợi ý
Ngày thứ nhất:
- Khoảng sáu rưỡi rời Hà Nội; sáng mùa đông có sương, bật đèn chiếu gần.
- Ăn sáng, nghỉ chân quanh Phủ Lý.
- Gần trưa tới Giao Thủy, ăn trưa và nhận phòng ở Quất Lâm.
- Chiều ra vườn theo lịch nước đã hỏi trước, đi bộ trên đê nhìn rừng ngập mặn.
- Về nhà nghỉ trước khi tối; mùa đông trời tối sớm, đường đê không có đèn.
Ngày thứ hai:
- Dậy sớm ra đê, lúc này chim thường hoạt động nhiều và ánh sáng đẹp.
- Khoảng mười giờ trả phòng, lên đường về.
- Ăn trưa ở thành phố Nam Định, ai còn sức thì ghé đền Trần và chùa Phổ Minh.
- Về tới Hà Nội trước giờ cửa ngõ phía nam kẹt; mẹo chọn giờ xem ở bài chiều Chủ nhật về Hà Nội bằng xe máy.
Nếu đang phân vân có đáng ngủ lại hay không, bài đi về trong ngày hay ngủ lại giải thích vì sao những điểm xa cỡ Giao Thủy nên dành hai ngày.
Chạy xe máy mùa đông ở vùng cửa biển
Gió mùa đông bắc thổi ngang trên đê và các đoạn đồng trống, xe nhẹ dễ bị đẩy lệch. Giữ hai tay chắc, giảm tốc, đừng chạy sát mép đê. Mặc nhiều lớp mỏng thay vì một áo dày, thêm khăn quàng che cổ và tất dày; người ngồi sau thường lạnh hơn người lái nên cần mặc kỹ hơn. Cuối đông hay có mưa phùn, kính mũ mờ và mặt đường trơn, nên giữ khoảng cách dài hơn bình thường.
Nếu xe gặp sự cố như thủng lốp, chết máy hay bị ngã trên đường đất, đừng cố tự sửa lớn. Gọi cửa hàng theo số 0942 467 674 trong giờ mở cửa để được hướng dẫn, chụp ảnh tình trạng xe và giữ hóa đơn sửa chữa. Chi phí hư hỏng nếu có, bạn xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Muốn tìm thêm chuyến hai ngày khác, xem mục cung đường cuối tuần; toàn bộ tuyến quanh Hà Nội được gom ở trang cung đường.