Đền Đuổm Thái Nguyên ở đâu, đi xe máy từ Hà Nội có mất cả ngày không, và mùa hội đầu năm có đông quá không? Trả lời ngắn: đền nằm sát quốc lộ 3, các trang của tỉnh ghi cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoảng 24–25 km về phía tây bắc; đi về trong ngày được nhưng là chuyến trọn ngày; còn ngày chính hội mùng 6 tháng Giêng thì rất đông, hợp với người muốn dự lễ hơn người muốn ngắm đền. Bài này giúp bạn chọn ngày, đi đúng đường, gửi xe, leo bậc và ghép thêm điểm nếu ngủ lại.
Đền Đuổm Thái Nguyên thờ ai và nay thuộc xã nào
Đền thờ Dương Tự Minh, người Tày quê Quan Triều, thủ lĩnh phủ Phú Lương dưới ba đời vua Lý là Nhân Tông, Thần Tông và Anh Tông, từng được gả hai công chúa Diên Bình và Thiều Dung. Dân trong vùng tôn ông là Đức Thánh Đuổm. Theo Cổng thông tin Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên, đền nép vào sườn đông núi Đuổm (xưa gọi Điểm Sơn), giữa cây cổ thụ và những tảng đá lớn được ví như voi phục, đầu rồng. Các hạng mục chính gồm lầu chuông, đền Hạ thờ hai bà công chúa, đền Trung thờ Dương Tự Minh, và trên cùng, sát vách đá, là đền Thượng thờ Mẫu.
Theo Báo Thái Nguyên, đền được xếp hạng di tích quốc gia năm 1993. Lễ hội đền Đuổm được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định 217/QĐ-BVHTTDL ngày 23/01/2017. Ngày 25/11/2025, công trình tu bổ, tôn tạo quần thể được khánh thành, làm lại đền Thượng, đền Trung, phủ thờ hai công chúa, đình Niêng, tam quan, sân lễ hội và đường lên đền. Bài đưa tin về lễ khánh thành ghi đền được nhân dân dựng từ năm 1180.
Về địa danh: trước ngày 1/7/2025 đền thuộc xã Động Đạt, huyện Phú Lương. Cấp huyện nay không còn; xã Phú Lương mới gộp thị trấn Đu, thị trấn Giang Tiên, xã Yên Lạc và xã Động Đạt cũ. Người dân và nhiều biển hiệu vẫn dùng tên cũ, nên hỏi đường “đền Đuổm, Động Đạt” ai cũng hiểu.
Đi đền Đuổm bằng xe máy theo quốc lộ 3
Xe máy không được vào cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên: Điều 25 khoản 3 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 cấm mô tô, xe gắn máy trên mọi tuyến cao tốc. Từ Long Biên, bạn theo Ngô Gia Tự qua cầu Đuống sang Đông Anh, nhập quốc lộ 3 cũ qua Sóc Sơn, Phổ Yên vào thành phố Thái Nguyên. Cách nhận ra nhánh lên cao tốc ở các nút giao đã có trong bài đi hồ Núi Cốc theo quốc lộ 3 cũ, tránh lối lên cao tốc, nên ở đây chỉ nói đoạn từ thành phố trở lên.
Qua trung tâm Thái Nguyên, bạn đi tiếp quốc lộ 3 theo hướng Chợ Mới, Bắc Kạn. Đoạn qua Phú Lương đi qua các khu dân cư và đồi chè, xe tải, xe khách lên các tỉnh phía bắc chạy khá nhanh. Phía bắc thành phố còn có tuyến Thái Nguyên – Chợ Mới mà người địa phương hay gọi là quốc lộ 3 mới; đền Đuổm nằm bên quốc lộ 3 cũ nên bạn không cần vào tuyến đó, thấy biển cấm xe máy ở đầu nhánh nào thì đi đường dưới.
Chúng tôi không đưa con số cây số tổng từ Hà Nội, vì mỗi người xuất phát một nơi. Tối hôm trước, hãy mở bản đồ ở chế độ xe máy, đặt điểm đến “đền Đuổm” để xem quãng đường và thời gian, rồi cộng thêm hai lần nghỉ: một ở khoảng Phổ Yên, một ở thành phố Thái Nguyên để đổ xăng và ăn sáng muộn.
Lễ hội đền Đuổm hay ngày thường: chọn thế nào
Theo lệ, hội đền Đuổm mở mùng 5 và mùng 6 tháng Giêng, mùng 6 là ngày chính. Năm 2026 hội diễn ra ngày 21–22/2: mùng 5 có lễ rước nước, rước đất từ Giếng Dội về đền, khai bút và trò chơi dân gian; mùng 6 có lễ Mộc Dục, Gia Quan, Đại tế, khai mạc và tung còn. Với năm 2027, mùng 1 Tết Đinh Mùi là ngày 6/2/2027, nên nếu giữ lệ thì mùng 5 và mùng 6 dự kiến rơi vào thứ Tư 10/2 và thứ Năm 11/2/2027. Lịch chính thức do xã Phú Lương công bố, nên kiểm tra lại khi gần Tết.
So sánh nhanh ba kiểu đi:
- Ngày thường hoặc cuối tuần ngoài mùa hội: đền vắng, gửi xe nhanh, có thời gian xem tam quan, các đền vừa tu bổ và những khối đá dưới chân núi. Hợp với người thích di tích hoặc đi cùng ông bà.
- Mùng 5 tháng Giêng: xem đoàn rước nước, rước đất của người Tày, nghi lễ cầu nguồn nước và đất đai cho năm mới. Ngày này cũng đông, vẫn nên tính chuyện gửi xe xa.
- Mùng 6 tháng Giêng: ngày chính, đông nhất. Một bài giới thiệu của Đài Phát thanh – Truyền hình Thái Nguyên gọi hội Đuổm là lễ hội thu hút đông khách thập phương nhất tỉnh, và trước, sau ngày chính cũng rất đông. Năm 2026, công an xã Phú Lương phối hợp các lực lượng giữ trật tự ở những khu vực trọng điểm của lễ hội; người đi xe máy vẫn nên tính trước chỗ gửi và giờ về.
Nếu chọn ngày hội, xuất phát sớm hơn thường lệ, mang tiền lẻ, chấp nhận gửi xe xa và đi bộ, cả nhóm hẹn sẵn một điểm gặp lại. Những ngày đầu năm, quốc lộ 3 thường thêm dòng xe về quê và đi lễ, nên đừng hẹn giờ về quá sít.
Gửi xe và leo bậc lên đền
- Gửi xe ở điểm trông có vé gần khu đền nếu có, chụp lại vé và vị trí; không thấy điểm trông thì hỏi người coi đền chỗ được dựng xe. Ngày hội có thể phải gửi xa hơn và đi bộ thêm.
- Không dựng xe sát mép quốc lộ 3 để chụp ảnh cổng đền: xe lớn chạy ngay sát đó.
- Từ sân lễ, bạn qua tam quan lên đền Hạ, đền Trung, rồi theo bậc lên đền Thượng ở cao nhất, sát vách núi. Đi giày đế bám; người lớn tuổi mỏi chân có thể dừng ở đền Trung.
- Ăn mặc kín đáo, nói khẽ, không trèo lên các khối đá hay hiện vật để chụp ảnh. Đồ lễ mua gọn, đốt hương đúng nơi quy định.
Ghép đồi chè hoặc ATK Định Hóa nếu ngủ lại
Đi về trong ngày thì đền Đuổm đã đủ, cùng lắm thêm bữa trưa ở thành phố Thái Nguyên trên đường về. Thêm một đêm thì có hai cách ghép:
- Đền Đuổm và đồi chè: ngày đầu lên đền, chiều về ngủ ở thành phố; sáng hôm sau ghé vùng chè rồi về Hà Nội. Cách đi và mua chè có trong bài đồi chè Tân Cương bằng xe máy.
- Đền Đuổm và ATK Định Hóa: hợp với nhóm thích di tích lịch sử. ATK nằm xa hơn về phía tây bắc, đường tỉnh qua vùng đồi, nên dành riêng một buổi sáng; cách chia giờ đọc thêm ở bài ATK Định Hóa bằng xe máy từ Hà Nội.
Đừng cố nhồi cả hai vào một ngày rồi chạy quốc lộ 3 về Hà Nội lúc trời tối.
Thuê xe cho chuyến lên Thái Nguyên
Khi đặt xe, hãy nói rõ bạn đi Thái Nguyên và xác nhận với cửa hàng trước khi đi xa. Honda Wave thuê ngày 150.000 đồng. Honda Air Blade thuê ngày 200.000 đồng. Tiền cọc, giấy tờ cần mang được xác nhận trực tiếp trước khi ký. Đi lễ đầu năm thì hỏi thêm lịch làm việc của cửa hàng dịp Tết.
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở 09:00–21:00, không giao xe ngoài giờ; muốn rời Hà Nội lúc sáng sớm thì nhận xe từ chiều hôm trước. Xem các mức giá ở trang bảng giá hoặc gọi 0942 467 674. Những chuyến cùng kiểu nằm trong mục cung đường cuối tuần, còn các lộ trình khác ở trang cung đường.