Cuối tuần thuê xe chạy ra ngoại thành Hà Nội, bạn rất hay bị kẹt sau máy cày, xe công nông hay xe tải chở vật liệu trên đường hai chiều mỗi chiều một làn. Lấn vạch liền xe máy để vượt cho nhanh là phản xạ của nhiều người. Thực ra khi đã qua vạch vàng nét liền giữa đường, bạn đang chạy trên phần đường của chiều ngược lại ở đúng chỗ báo hiệu không cho phép. Bài này giải thích ý nghĩa từng loại vạch tim đường, vì sao lỗi này không chỉ là “đè vạch”, và cách vượt đúng ở đoạn được phép.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Bài không nêu mức phạt bằng con số.
Vạch giữa đường hai chiều đang nói gì với bạn
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, Điều 11 khoản 6, định nghĩa vạch kẻ đường là vạch chỉ sự phân chia làn đường, vị trí hoặc hướng đi, vị trí dừng lại. Hình dạng và ý nghĩa từng vạch nằm trong QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT, áp dụng từ 01/01/2025.
Với vạch phân chia hai chiều xe chạy, hay gọi là vạch tim đường, bạn cần nhớ bốn dạng:
- Vạch vàng đơn nét đứt (vạch 1.1): được cắt qua để vượt khi đủ điều kiện an toàn.
- Vạch vàng đơn nét liền (vạch 1.2): không được lấn qua, không được đè lên.
- Vạch vàng đôi nét liền (vạch 1.3): cũng không được lấn qua, thường gặp ở đường rộng hơn hoặc đoạn nguy hiểm hơn.
- Vạch đôi một nét liền, một nét đứt: chỉ xe ở phía có nét đứt sát mình mới được cắt qua; phía nét liền thì không.
Vạch liền thường được kẻ ở chỗ tầm nhìn không đủ để vượt: gần đường cong, đỉnh dốc, đầu cầu hẹp, đoạn qua khu dân cư hoặc sát nút giao.
Vì sao lấn vạch liền xe máy bị coi là đi sai phần đường
Điều 10 khoản 1 của Luật 36/2024 đặt quy tắc chung: người tham gia giao thông phải đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định, chấp hành báo hiệu đường bộ. Vạch tim đường chính là ranh giới phần đường của hai chiều.
Chạm hoặc đè lên vạch liền một chút là không chấp hành chỉ dẫn của vạch kẻ đường. Còn khi cả thân xe đã sang bên kia vạch để vượt, bạn đang đi trên phần đường của chiều ngược lại.
Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7, về xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, có cả hai nhóm hành vi: không chấp hành chỉ dẫn của vạch kẻ đường; và không đi bên phải theo chiều đi của mình, đi không đúng phần đường hoặc làn đường quy định (làn cùng chiều hoặc làn ngược chiều). Tình huống cụ thể thuộc nhóm nào do cơ quan chức năng xác định từ diễn biến và hình ảnh. Gây tai nạn thì cùng điều này có khung xử lý nặng hơn.
Mức phạt, việc có trừ điểm giấy phép lái xe hay không có thể thay đổi khi văn bản sửa đổi, hãy đối chiếu bản mới nhất.
Không nhầm với đi ngược chiều đường một chiều
Đi vào đường có biển cấm đi ngược chiều là hành vi khác. Lỗi trong bài này là trên đường hai chiều, bạn tạm sang nửa đường bên kia vạch liền để vượt.
Luật cho vượt xe khi nào
Điều 14 Luật 36/2024 quy định cách vượt:
- Vượt bên trái. Chỉ vượt bên phải khi xe trước đang rẽ trái hoặc có tín hiệu rẽ trái, hoặc xe chuyên dùng đang làm việc không thể vượt bên trái.
- Đủ điều kiện mới vượt: phía trước không có chướng ngại vật, không có xe ngược chiều trong đoạn định vượt, xe trước không đang xin vượt xe khác.
- Báo hiệu trước bằng đèn hoặc còi, bật xi nhan, giữ khoảng cách an toàn suốt quá trình vượt.
Khoản 6 của điều này liệt kê nơi không được vượt, gồm cầu hẹp có một làn đường, đường cong hoặc đỉnh dốc có tầm nhìn bị hạn chế, nơi đường giao nhau, chỗ giao cắt với đường sắt. Có vạch liền hoặc biển cấm vượt thì làm theo báo hiệu, kể cả khi thấy đường trống.
Cách vượt xe chậm ở đoạn được phép
- Lùi lại một khoảng sau xe chậm để nhìn được chéo sang phần đường bên trái.
- Đợi tới đoạn vạch nét đứt. Vạch liền thường hết sau khúc cua hay qua cầu.
- Nhìn xa phía trước: không có xe ngược chiều, cổng làng, ngã ba, chợ ven đường trong quãng định vượt.
- Nhìn gương trái và ngoái nhanh, nếu xe phía sau đang lên vượt thì nhường nó trước.
- Báo hiệu rồi vượt dứt khoát, không chạy song song lâu bên hông xe tải.
- Về làn khi đã thấy xe bị vượt trong gương, bật xi nhan phải, không cắt ngang mũi xe kia.
Đang vượt mà vạch phía trước chuyển sang nét liền hoặc có xe ngược chiều xuất hiện, nhả ga, phanh đều và về lại sau xe chậm. Tốc độ và làn đường khi chạy quốc lộ có thêm trong bài chạy xe máy thuê ra ngoại thành theo quốc lộ.
Tình huống hay gặp khi đi chơi ngoại thành
Máy cày trên đường đê, vạch liền kéo dài. Đi chậm phía sau, giữ khoảng cách, chờ đoạn nét đứt.
Xe khách dừng đón khách ở đoạn vạch liền. Không cắt sang phần đường bên kia; chờ xe đi tiếp, hoặc chỉ đi chậm qua nếu bên phải xe khách còn đủ chỗ an toàn trong làn của mình.
Đi theo đoàn bạn bè. Người đầu vượt được không có nghĩa người sau cũng vượt được. Mỗi người tự quan sát vạch và xe ngược chiều.
Vội về trước khi trời tối. Trên đường ra Sóc Sơn, Chương Mỹ hay Mỹ Đức, vượt liều ở khúc cua chỉ nhanh hơn chút ít, còn rủi ro đâm trực diện thì rất lớn.
Ô tô ngày càng gắn camera hành trình, và hình ảnh người dân gửi tới cơ quan chức năng có thể được xác minh, xem bài phạt nguội từ clip người dân gửi qua VNeTraffic.
Đi xe thuê: thêm một lý do để kiên nhẫn
Với xe thuê, thông báo vi phạm qua hình ảnh gửi tới người đứng tên xe, tức cửa hàng, rồi mới xác định người cầm lái. Xem bài đi xe thuê dính phạt nguội ai nhận thông báo.
Trước khi đi xa, báo cửa hàng hành trình và kiểm tra phanh, đèn, còi, gương. Với Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điều kiện đi xa và cách phối hợp khi có thông báo vi phạm xin xác nhận trực tiếp qua số 0942 467 674, trong giờ 09:00–21:00.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: văn bản trên Cổng Chính phủ; bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH. Đối chiếu Điều 10 khoản 1, Điều 11 khoản 6, Điều 14.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP: văn bản trên Cổng Chính phủ, Điều 7.
- QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT.
Các bài khác về lỗi ghi qua hình ảnh nằm trong mục phạt nguội; kiến thức luật cho người đi xe máy ở chuyên mục an toàn và pháp lý.