Đi Tân Trào bằng xe máy từ Hà Nội là chuyến cuối tuần tôi hay gợi ý cho gia đình có con đang học lịch sử lớp trên. Quãng đường khoảng 150 km, đủ xa để mệt nếu ép đi về trong ngày, nhưng rất vừa cho hai ngày: chiều thứ Bảy xem cây đa và đình Tân Trào, sáng Chủ nhật lên lán Nà Lừa khi rừng còn mát. Bài này chia chặng, thứ tự thăm và cách chọn chỗ ngủ để cả nhà không phải chạy xe lúc tối trời.
Đi Tân Trào bằng xe máy: vì sao nên dành hai ngày
Các điểm di tích ở Tân Trào thường đóng cửa trước 17 giờ. Đi về trong ngày, bạn chỉ còn khoảng ba tiếng ở khu di tích, phải bỏ lán Nà Lừa hoặc chạy đường đồi lúc nhá nhem. Ngủ lại một đêm thì trẻ con có thời gian nghe kể chuyện thay vì bị giục lên xe. Cách cân nhắc chuyện này cho các điểm khác có trong bài đi về trong ngày hay ngủ lại.
Về tên gọi: từ ngày 1/7/2025, Tuyên Quang và Hà Giang hợp thành tỉnh Tuyên Quang mới, Vĩnh Phúc nay thuộc Phú Thọ. Xã Tân Trào hiện được lập từ ba xã cũ Tân Trào, Trung Yên và Kim Quan, nên biển chỉ dẫn có thể ghi tên hành chính mới.
Chuẩn bị xe và đồ trước khi rời Hà Nội
Chở hai người cùng ba lô thì xe tay ga cốp rộng hoặc xe số bền đều ổn. Ở cửa hàng tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Honda Air Blade và Honda Vision là 200.000 đ một ngày, Honda Wave 150.000 đ một ngày; giá thuê theo tuần và các mẫu khác xem ở bảng giá thuê xe. Cửa hàng mở 09:00–21:00, nên muốn xuất phát sớm sáng thứ Bảy thì nhận xe từ tối thứ Sáu. Tiền cọc, giấy tờ cần mang và chuyện có kèm mũ bảo hiểm hay không, bạn hỏi cửa hàng khi đặt xe để được xác nhận trực tiếp.
Danh sách tôi hay dặn khách tối hôm trước:
- Lốp đủ hơi theo tem dán trên xe, phanh ăn đều, đèn pha và xi nhan sáng.
- Đổ đầy bình trước khi ra khỏi nội thành.
- Giày đế bám cho đoạn đường rừng lên lán, không đi dép tông.
- Áo mưa, kem chống muỗi, nước uống và ít đồ ăn nhẹ cho trẻ.
- Quần áo kín đáo để vào đình và khu tưởng niệm.
Chặng đi: Hà Nội – Vĩnh Yên – quốc lộ 2C – Sơn Dương
Xe máy không được chạy trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai hay cao tốc Tuyên Quang – Phú Thọ, nên bật chế độ xe máy trên ứng dụng bản đồ. Từ Long Biên, bạn đi về phía Đông Anh, khu sân bay Nội Bài rồi bám quốc lộ 2 qua Phúc Yên lên Vĩnh Yên. Tới Vĩnh Yên, chuyển sang quốc lộ 2C chạy lên phía bắc, vào địa phận Sơn Dương, sau đó theo biển chỉ dẫn về khu di tích Tân Trào.
Khung giờ gợi ý cho sáng thứ Bảy:
- Bảy giờ rời Long Biên, tránh giờ cao điểm ở cửa ngõ phía bắc.
- Khoảng tám rưỡi nghỉ chân, ăn sáng quanh Vĩnh Yên.
- Khoảng mười giờ vào đoạn quốc lộ 2C qua Sơn Dương, dừng uống nước.
- Khoảng mười một giờ tới Tân Trào, ăn trưa và gửi đồ ở chỗ nghỉ.
Quốc lộ 2 nhiều xe tải và xe khách, nên đi sát làn phải, không vượt khi khuất tầm nhìn. Gần Tân Trào đường hẹp hơn, có cua qua đồi; xuống dốc thì xe số về số thấp, xe tay ga rà phanh từng nhịp thay vì bóp chặt liên tục.
Chiều thứ nhất: cây đa và đình Tân Trào
Hai điểm này nằm gần làng Tân Lập, có thể đi trong một buổi chiều. Bạn gửi xe ở khu đỗ có người trông, giữ vé và đi bộ giữa các điểm cho dễ dừng lại đọc bảng thuyết minh.
Cây đa Tân Trào, nơi Giải phóng quân xuất quân
Cây đa đứng ở đầu làng Tân Lập. Chiều 16/8/1945, đơn vị Giải phóng quân làm lễ xuất quân dưới gốc đa, mở đầu những ngày Tổng khởi nghĩa. Cây đã già, thời gian làm hư hại một phần, nên đứng ngoài khu vực bảo vệ, không trèo lên rễ, không bẻ lá làm kỷ niệm. Với trẻ con, đây là lúc tốt để hỏi các cháu câu thơ “Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa” trong bài Việt Bắc của Tố Hữu.
Đình Tân Trào, nơi họp Quốc dân Đại hội
Đình Tân Trào là nơi họp Quốc dân Đại hội trong hai ngày 16 và 17/8/1945. Đại hội bầu ra Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời, do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Đình nhỏ, nên vào xem theo từng nhóm, nói khẽ và không ngồi lên các hiện vật bày trong đình.
Còn sức thì ghé thêm đình Hồng Thái, cũng thuộc xã Tân Trào, nơi Bác Hồ dừng chân trên đường về Tân Trào năm 1945. Nên xem giờ đóng cửa ở cổng và quay về chỗ nghỉ trước khi trời tối.
Sáng hôm sau: lên lán Nà Lừa khi rừng còn mát
Lán Nà Lừa, còn gọi là lán Nà Nưa, nằm trong rừng dưới chân núi Hồng, cách trung tâm làng Tân Lập khoảng 500 m về phía đông. Đây là nơi Bác Hồ ở và làm việc từ cuối tháng 5 đến ngày 22/8/1945. Lán hiện nay là bản phục dựng kiểu nhà sàn nhỏ hai gian, vách nứa, mái lá. Quanh đó có lán họp Hội nghị toàn quốc của Đảng diễn ra từ ngày 13 đến 15/8/1945, cùng vài lán phục dựng khác như lán cảnh vệ, lán điện đài.
Tôi để lán Nà Lừa vào sáng Chủ nhật vì lối vào là đường đi bộ qua cầu, men theo suối, đoạn cuối có bậc lên lán; đi buổi sáng đỡ nóng, đỡ muỗi. Sau đêm mưa lối đi trơn, nên trẻ nhỏ đi giữa hai người lớn. Xe để ở khu gửi phía ngoài, không chạy vào lối đi bộ. Gần lán có hồ Nà Nưa; một số hộ dân làm dịch vụ đi mảng và hát then cho khách, có hay không tùy thời điểm, bạn hỏi tại chỗ.
Ngủ đêm ở đâu: homestay Tân Lập hay về phía thành phố Tuyên Quang
Thôn Tân Lập có một số nhà sàn làm homestay theo mô hình du lịch cộng đồng. Ngủ ở đây thì sáng ra đi một đoạn ngắn là tới lán Nà Lừa, buổi tối không phải chạy đường đồi. Cuối tuần và dịp tháng Tám nên đặt trước, hỏi chỗ để xe qua đêm có mái che, có khóa, và vẫn khóa cổ xe.
Muốn khách sạn hoặc tắm khoáng thì có khu suối khoáng Mỹ Lâm, cách thành phố Tuyên Quang khoảng 12 km, nhưng sáng hôm sau phải chạy ngược khá xa mới lên được lán. Gia đình có con nhỏ, tôi vẫn khuyên ngủ gần khu di tích.
Chặng về và khi xe thuê gặp sự cố
Rời Tân Trào khoảng mười giờ, ăn trưa ở khu vực Sơn Dương hoặc Vĩnh Yên rồi theo quốc lộ 2C, quốc lộ 2 về Hà Nội. Cách chọn giờ để khỏi kẹt có trong bài chiều Chủ nhật về Hà Nội bằng xe máy.
Tay lái quen đường đèo có thể tính vòng về qua đèo De sang Định Hóa rồi xuôi Thái Nguyên, ý tưởng tương tự bài đi một đường, về đường khác. Hỏi người dân tình trạng đường đèo trước khi đi, trời mưa hoặc chở trẻ nhỏ thì quay lại đường cũ.
Thủng lốp thì ghé tiệm sửa xe ven quốc lộ. Xe chết máy hay ngã trên dốc thì gọi cửa hàng theo số 0942 467 674 trong giờ mở cửa để được hướng dẫn trước khi sửa lớn, chụp ảnh tình trạng xe và giữ hóa đơn. Chi phí sửa chữa hay hư hỏng, bạn xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Muốn chuyến khác gần hơn trước khi đi xa, xem các tuyến trong mục cung đường cuối tuần, còn mọi hành trình quanh Hà Nội được gom ở trang cung đường.