Đi hồ Xạ Hương xe máy là cách tôi hay gợi ý cho khách muốn hưởng không khí núi Tam Đảo nhưng chưa tự tin chạy đèo. Hồ nằm dưới chân núi, cách Hà Nội chừng 60–70 km, đường phần lớn bằng phẳng. Gia đình có trẻ nhỏ hoặc nhóm có người mới cầm lái vẫn đi được, miễn biết đường vào, chỗ để xe và vài nguyên tắc khi cắm trại.
Vì sao chọn hồ Xạ Hương thay vì leo lên thị trấn Tam Đảo
Đường lên thị trấn Tam Đảo là đoạn đèo dài nhiều cây số, cua tay áo liên tục, chiều lên phải giữ ga đều, chiều xuống phải ghìm phanh rất lâu. Người mới lái, nhất là khi chở thêm người và đồ, dễ mỏi tay, phanh nóng, mất tự tin ở khúc cua. Cuối tuần đèo còn đông ô tô, xe khách, sương mù lúc chiều muộn làm tầm nhìn rất kém.
Hồ Xạ Hương là lựa chọn nhẹ nhàng hơn. Đây là hồ thủy lợi nhân tạo, xây từ năm 1984, rộng khoảng 83 ha, nằm trong thung lũng núi Con Trâu thuộc làng Xạ Hương, xã Minh Quang, huyện Tam Đảo cũ. Mặt nước có nhiều nhánh luồn vào rừng, xung quanh là đồi thông, núi đá, sáng sớm thường có sương. Bạn vẫn được thấy dãy Tam Đảo, chỉ là nhìn từ dưới lên.
Sau đợt sắp xếp hành chính năm 2025, Vĩnh Phúc đã nhập vào Phú Thọ, cấp huyện không còn, tên xã có thể khác trên biển. Khi tra bản đồ cứ gõ “hồ Xạ Hương”.
Đường đi hồ Xạ Hương xe máy từ Hà Nội
Xe máy không được vào cao tốc Nội Bài – Lào Cai, nên tuyến quen là từ Long Biên qua Đông Anh, Mê Linh rồi bám quốc lộ 2 qua Phúc Yên tới Vĩnh Yên. Từ Vĩnh Yên, đi theo hướng Tam Đảo, tới vùng chân núi thì rẽ sang phía xã Minh Quang theo bản đồ, rồi tìm đường làng vào Xạ Hương. Điểm quan trọng: đừng chạy tiếp lên dốc đèo nếu bạn không định lên thị trấn.
Mấy lưu ý trên đường:
- Rời Hà Nội khoảng bảy giờ sáng thứ Bảy, tới hồ tầm mười giờ là kịp dựng trại trước trưa.
- Quốc lộ 2 nhiều xe tải, đi làn phải, không vượt khi khuất tầm nhìn.
- Đoạn cuối vào hồ là đường làng hẹp, có vài dốc ngắn và chỗ đá sỏi. Về số thấp hoặc giữ ga nhẹ, đi chậm, không phanh gấp khi đang đổ dốc.
- Trời vừa mưa thì đường đất rất trơn; nếu thấy lầy, dừng lại gửi xe và đi bộ, đừng cố.
Người lần đầu chạy xe ra tỉnh nên đọc thêm bài chọn cung đường cho dễ thở trước khi đi.
Chọn xe cho người ngại dốc và chở đồ cắm trại
Với người chưa vững tay lái, xe tay ga dễ đi hơn vì không phải sang số, hai tay đều có phanh. Đường vào hồ không có dốc dài nên xe ga là đủ. Ở cửa hàng tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Honda Vision và Honda Air Blade giá 200.000 đ một ngày; Honda Click hoặc Yamaha Mio 150.000 đ một ngày; ai quen xe số có Honda Wave 150.000 đ một ngày. Chi tiết xem ở bảng giá thuê xe.
Cắm trại qua đêm nghĩa là thuê hai ngày. Cửa hàng mở 09:00–21:00, nên nhận xe tối thứ Sáu để sáng thứ Bảy đi sớm, và trả xe trước giờ đóng cửa chiều Chủ nhật. Đặt cọc, giấy tờ, có kèm mũ bảo hiểm hay không, bạn hỏi cửa hàng khi đặt xe để được xác nhận trực tiếp.
Cách chằng đồ cho an toàn:
- Lều, túi ngủ buộc chặt ở yên sau hoặc để người ngồi sau đeo ba lô; không treo đồ nặng ở móc phía trước làm lệch tay lái.
- Đồ không được che đèn, xi nhan và biển số.
- Mỗi xe chỉ chở số người theo quy định; gia đình đông thì chia thêm xe.
- Kiểm tra lốp theo tem dán trên xe, phanh và đèn trước khi rời Hà Nội.
Nếu trong nhóm có người lái yếu hơn, bài lên cung đường cho người yếu nhất có cách xếp đội hình và tốc độ.
Chỗ dừng xe và đi thuyền vào bãi cắm trại
Hồ Xạ Hương không phải khu du lịch có cổng vé quy củ, dịch vụ khá ít. Xe thường gửi ở nhà dân hoặc chỗ có người trông gần cuối đường làng. Hỏi rõ giá gửi qua đêm trước khi giao xe, khóa cổ, giữ số điện thoại người trông. Đừng dắt xe xuống bãi đất mềm sát mép nước hay chạy vào đường mòn trong rừng.
Nhiều nhóm thuê thuyền của người dân để chở người và đồ sang các bãi bằng ven hồ. Hỏi giá, chỗ đón và giờ quay lại đón trước khi lên thuyền, xin số điện thoại chủ thuyền. Mặc áo phao suốt chuyến, trẻ em ngồi giữa thuyền có người lớn kèm sát.
Hồ là công trình thủy lợi nên quy định về cắm trại, thu phí hay khu vực cấm có thể thay đổi. Thấy biển cấm thì làm theo, hỏi người dân trước khi dựng lều.
Cắm trại hồ Xạ Hương an toàn cho gia đình
Chọn chỗ dựng lều bằng phẳng, cao hơn mặt nước một khoảng, xa mép hồ và không sát chân taluy đất. Mùa mưa, nước hồ có thể dâng nhanh và đất ven đồi dễ sạt. Nhớ thêm vài điều:
- Không tắm hồ. Hồ thủy lợi sâu, đáy dốc, nước lạnh; người biết bơi cũng dễ chuột rút.
- Không đốt lửa trại trên cỏ khô hay dưới tán thông. Nướng thì dùng bếp có đế, đặt trên nền đất trống, dập kỹ trước khi ngủ.
- Sóng điện thoại ở nhiều đoạn ven hồ rất yếu. Báo người nhà vị trí, giờ về, mang sạc dự phòng và đèn pin.
- Tháng Mười trở đi, đêm chân núi khá lạnh; mang áo ấm, tất dày. Mùa mưa trong rừng có thể gặp vắt, nên đi giày và tất cao cổ.
- Mang toàn bộ rác về, kể cả vỏ hộp và túi nilon.
Trẻ nhỏ luôn có người lớn trông, nhất là lúc chạng vạng khi mép nước khó nhìn.
Lịch hai ngày gợi ý và đường về Hà Nội
- Sáng thứ Bảy tới hồ, gửi xe, đi thuyền sang bãi, dựng lều trước trưa.
- Chiều dạo quanh bờ, câu cá nếu người dân cho phép, ngắm hoàng hôn trên mặt nước.
- Sáng Chủ nhật dậy sớm xem sương trên hồ, ăn sáng, dọn trại.
- Khoảng mười giờ lấy xe, ăn trưa quanh Vĩnh Yên, về Hà Nội đầu giờ chiều.
Về sớm như vậy giúp tránh dòng xe đông ở cửa ngõ phía bắc chiều Chủ nhật; cách chọn giờ có trong bài chiều Chủ nhật về Hà Nội bằng xe máy. Ai không ngủ lại thì đi picnic trong ngày, nhưng nên rời hồ trước bốn giờ chiều để chạy đoạn đường làng khi trời còn sáng.
Xe thuê gặp sự cố như thủng lốp, chết máy, hãy gọi cửa hàng theo số 0942 467 674 trong giờ mở cửa để được hướng dẫn; chi phí sửa chữa hay hư hỏng, bạn xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Muốn tìm thêm chuyến ngắn quanh Hà Nội, xem mục cung đường cuối tuần; các lộ trình khác được gom ở trang cung đường.