Ngắm hoa tam giác mạch Hà Giang xe máy vẫn là cách lên vùng đá gọn nhất, nhưng đúng hai ba tuần hoa rộ cuối thu, cả nghìn nhóm từ Hà Nội và các tỉnh khác cùng chốt lịch như nhau. Mùa hoa là mùa cao điểm nhất của cao nguyên Đồng Văn: xe khách, xe du lịch và đoàn xe máy tràn lên các trục đường nhỏ quanh những thung lũng hoa. Bài này không nói hoa đẹp thế nào, mà nói phần khó: chạy sao cho nhàn giữa chính mùa đông người nhất trong năm.
Tam giác mạch Hà Giang xe máy chạy tới đâu gặp hoa
Hoa mọc rải rác khắp cao nguyên đá, không gom về một điểm duy nhất. Vòng cung quen thuộc từ Yên Minh lên Đồng Văn rồi sang Mèo Vạc đều có ruộng hoa: những sườn đồi quanh Sủng Là, các thôn ven Phó Bảng, triền đá gần Lũng Cú, và cả những cánh đồng nhỏ ven đường thuộc Mèo Vạc. Ai từng đọc bài về vùng Sủng Là và thung lũng nhà của Pao trong bài Sủng Là và nhà của Pao sẽ nhớ vùng này chính là một trong những cánh đồng hoa dày nhất.
Về thời điểm, hoa nở theo đợt và tùy năm: có năm rộ từ giữa tháng mười, có năm kéo sang đầu tháng mười một, và mỗi thôn đổ hoa lệch nhau vài tuần. Vì thế đừng hỏi chung chung mùa hoa là tháng mấy, hãy canh tin thực tế của đúng tuần đi, rồi chọn hai ba điểm dự phòng nằm gần nhau, vì điểm nở sớm tuần này có thể đã tàn vào tuần sau.
Điều quan trọng với người đi xe máy: gần như mọi cánh hoa đẹp đều cách đường nhựa một đoạn đường đất hoặc dốc đá ngắn, và chính quãng ngắn đó mới là chỗ gây tắc, chứ không phải phần đường chính.
Giờ đi: sáng sớm là phần đẹp nhất trong ngày
Mùa hoa nở vào cuối thu, sáng thường sương mù dày. Kịch bản đẹp và nhàn nhất: ngủ lại Đồng Văn hoặc Lũng Cú, dậy khi trời còn mờ, chạy đúng quãng ngắn ra điểm hoa lúc mây chưa tan hết, chụp được ánh sáng đầu ngày và về ăn sáng trước chín giờ. Sau chín giờ, khách từ thành phố Hà Giang và các tour trong ngày bắt đầu đổ lên, mọi bãi đỗ ven hoa dần kín.
Buổi chiều không tệ về ảnh, nắng xiên làm màu hoa đậm hơn, nhưng gió miền cao về chiều mạnh và lạnh nhanh, ngày ngắn dần, nên nhóm nào đi chiều phải canh kỹ giờ tối để không chạy đèo trong bóng đêm. Nhóm từ Hà Nội mới lên sáng hôm đó thường kịp Đồng Văn muộn, nên một lời nhắc trước: đừng cố ghé hoa chiều đầu, giữ sức cho sáng hôm sau, khi mọi điều kiện đều dễ hơn.
Dừng đỗ thế nào không chắn đường
Điểm hoa đông nghĩa là mọi chỗ phẳng ven đường đều có xe. Ba nguyên tắc giữ buổi chụp ảnh không biến thành nút giao. Một, dựng xe hẳn khỏi lòng đường, tốt nhất là lấn hết vào bãi đất hoặc sân nhà dân ven điểm hoa, hỏi chủ nhà một câu rồi dựng, đừng để nửa bánh trên nhựa. Hai, không dừng trên khúc cua hoặc sau đỉnh dốc, mùa này xe container và xe khách chạy dày và người sau không kịp thấy xe nhóm. Ba, giữ một người ở gần xe, phần để canh đồ, phần để dịch xe ngay khi bãi đông.
Những kỹ năng leo dốc và dựng chân trên đường đá đã bàn trong bài lên dốc và xuống dốc bằng xe số khi mới lái, và vùng hoa mùa này là nơi dùng chúng nhiều nhất trong năm, vì lề đường không phẳng, nền đất có khi lún.
Tránh chen chúc: chọn điểm theo dòng người
Mọi mùa hoa đều có hai loại điểm: điểm nổi tiếng mà đoàn xe khách phóng tới trước, và những cánh hoa nhỏ nằm lệch vài cây số. Mẹo của người chạy xe máy là tự chọn nhóm thứ hai. Điểm lớn thường đông vào khung mười giờ đến ba giờ chiều, khoảng giờ khách trong ngày lên nhiều nhất; điểm nhỏ hầu như không bao giờ kín, vì xe bốn bánh ngại đường đất vào.
Cách phân bổ buổi sáng cho nhóm chụp ảnh: điểm nhỏ trước, khi sáng sớm vắng và sương đẹp, rồi mới ghé điểm lớn một vòng nhanh trước giờ trưa. Chiều thì ngược lại, khách trong ngày rút hết nên chiều muộn ở điểm lớn lại thoáng hơn cả sáng. Cứ đảo khung giờ thế, nhóm đi một ngày vẫn đủ hai ba điểm hoa mà không đứng đợi nhau chen lấn lấy một góc chụp.
Một việc nữa đáng nói thẳng: giữ hành vi đi cùng hoa. Ruộng tam giác mạch là hoa của dân trồng lấy hạt, dẫm một hàng là mất một phần thu của chủ ruộng, và mỗi mùa lại có khách bị chủ ruộng nhắc nhở vì mải góc ảnh. Dừng ở mép, đi theo vệt mòn có sẵn, và hỏi trước khi bước vào ruộng nhà ai: một câu hỏi rẻ hơn nhiều so với một buổi cãi vã giữa đồng.
Ghép vào lịch trình bốn ngày ba đêm
Trong bản lịch trình Hà Giang bốn ngày ba đêm, ngày thứ hai và thứ ba đều ngủ sát vùng hoa, nên chỉ cần chèn mỗi sáng một điểm, thay vì dồn cả buổi chiều chụp liền một chỗ. Kịch bản nhiều nhóm ưa: sáng ngày ba chụp Lũng Cú và Phó Bảng, sáng ngày tư ghé Sủng Là trên đường về. Ai muốn có đêm phố cổ xen giữa hai buổi chụp ảnh thì đọc thêm bài phố cổ Đồng Văn buổi tối và sáng sớm để canh giờ lên đèn và buổi sáng vắng.
Cuối cùng là phần đến và về. Mùa hoa cuối thu, chiều ở Hà Nội đã ngắn, đường quốc lộ về trong đêm đã lạnh, nên nhóm nên về bằng hai ngày thay vì một, hoặc dừng ngủ ở thành phố Hà Giang. Tổng quan các tuyến và mục cung đường Hà Giang cập nhật đầy đủ điểm dừng, còn các hành trình khác từ Hà Nội nằm trong trang cung đường và hành trình.
Mùa hoa đông khách không làm chuyến đi khó hơn, nó chỉ phạt nhóm nào không canh giờ. Xuất phát sớm, chọn điểm nhỏ vào khung đông, dừng đỗ hẳn khỏi lòng đường, và về trước tối: bốn việc đó giữ buổi ngắm hoa thực sự nhàn, kể cả giữa tuần cao điểm nhất của tam giác mạch.