Lên dốc xe số cách nào cho máy không chết giữa dốc là câu hỏi mà hầu hết người mới phải trả lời bằng vài lần xấu hổ: máy ì, côn vội, xe giật lùi rồi tắt ngóm ngay giữa con dốc có xe phía sau. Thực ra lên xuống dốc bằng xe số không cần sức mạnh tay chân mà cần đúng trình tự: chọn số trước chân dốc, phối côn ga theo điểm ma sát, và với xuống dốc thì tin vào phanh động cơ thay vì phanh tay. Bài này đi từng bước cho ba tình huống: lên dốc đều, dừng rồi khởi hành lại trên dốc, và xuống dốc dài.
Lên dốc xe số cách nào cho máy không chết giữa dốc
Điều kiện đầu tiên là giữ đà trước khi vào dốc. Ngay từ đoạn phẳng trước chân dốc, về sẵn số thấp, thường là số hai với dốc phố, giữ đều ga để máy lên tiếng khỏe chứ không gằn tuyệt vọng. Vào giữa dốc mà nghe máy xuống giọng thì đừng vội bóp côn, chỉ bóp nhẹ nửa côn để giảm tải, đồng thời tăng ga từ từ cho máy lấy lại nhịp. Đây là kỹ thuật lên dốc mà người đi đường núi hay gọi là cứu máy.
Sai lầm phổ biến nhất là cố giữ số cao cho êm, để máy rên lên rồi mới về số, lúc đó xe đã mất đà và dễ chết ngay nửa dốc. Quy tắc đơn giản: nghe tiếng máy là biết chọn số, máy gằn kéo dài đồng nghĩa cần về số thấp hơn sớm một nhịp. Chọn sớm bao giờ cũng dễ hơn chọn muộn.
Dốc ngắn trong phố và dốc dài ngoài đường lớn cần cách xử lý khác nhau. Dốc ngắn qua cầu vượt chỉ cần về số thấp và giữ đà đều, còn dốc dài nghiêng nhiều đòi hỏi chọn số thấp hơn một nấc ngay từ chân dốc để máy không phải gồng giữa chừng. Ước độ dốc bằng mắt trước khi vào thay vì để máy rên lên rồi mới xử lý.
Phối hợp côn, ga và tư thế khi lên dốc
Khi lên dốc dài, tư thế quyết định độ bền của tay: cánh tay thư thả, người chúi nhẹ về trước, đầu gối kẹp nhẹ hai bên yên, mắt nhìn về điểm cần tới thay vì nhìn ngay dưới bánh trước. Tay ga giữ nấc đều đặn, tránh vặn nhấp nhô làm vòng tua máy phập phù, hao xăng mà máy vẫn yếu.
Với xe thuê, mỗi chiếc có điểm ma sát côn và độ nhạy ga khác nhau, nên trước khi lên dốc thật hãy thử một vòng trên dốc vắng: khởi hành trên dốc, lên, dừng, xuống, để tay chân ghi nhớ nhịp của đúng chiếc xe ấy. Thao tác với xe lạ mà chưa làm quen chính là gốc rễ của phần lớn tình huống chết máy giữa dốc.
Dừng và khởi hành lại trên dốc
Dừng trên dốc: bóp côn, phanh trước và phanh sau cùng lúc, chân trái đặt đất hoặc giữ côn nửa chừng tùy thế đứng. Khởi hành lại là bài phối hợp ba chân tay: vào số một, từ từ nhả côn tới điểm ma sát, thấy xe hơi có xu hướng tới thì tăng ga vừa và nhả dần phanh sau. Ba việc phải chồng mép nhau chứ không làm lần lượt, làm lần lượt xe sẽ lùi.
Ở đèn đỏ trên dốc, dừng cách xe phía trước xa hơn khi chạy mặt phẳng, vì xe của người khác có thể lùi chút nữa khi họ khởi hành. Chân đặt đất phía có vỉa hè cao để chống trượt, và luôn để sẵn số một cho đèn xanh.
Ai mới tập nên tập bài này trên dốc vắng có vỉa hè: nếu xe lùi quá, bóp phanh sau giữ chắc rồi làm lại từ đầu. Chỉ cần hai buổi, cơ bắp sẽ nhớ độ nhả côn an toàn mà không cần nhìn mũi xe.
Xuống dốc bằng xe số: dựa vào phanh động cơ
Nguyên tắc xuống dốc ngược với lên dốc: về số thấp ngay đầu dốc và để máy giữ xe, phanh chỉ nhịp nhẹ phụ họa. Không về mo khi xuống dốc, vì mo khiến bánh xe rời khỏi lực động cơ, toàn bộ trọng lượng dồn vào phanh, phanh nóng nhanh và mất hiệu quả trên dốc dài. Cũng không rờ côn khi xuống dốc, vì rờ côn chính là về mo chui.
Phanh xuống dốc theo nhịp bóp rồi nhả, để bánh xe không khóa cứng, đặc biệt trên mặt dốc có sạn hoặc ướt. Với dốc cua nhiều nh ư các cung đường núi, vào cua chậm, ra cua mới tăng ga, và luôn nhìn xa hơn một khúc cua.
Tập trên dốc vắng trước khi đi cung núi
Quanh nội đô vẫn có những dốc vắng hợp để tập: dốc cầu vượt, dốc đường vào công viên sớm sáng. Tập đủ ba bài lên, dừng khởi hành lại, và xuống bằng phanh động cơ, thì mới nên tính đến các chuyến cung núi xa. Ai định đi các cung núi phía bắc nên xem trước các bài trong trang cung đường phố núi phía bắc và luyện thêm các thao tác nền trong trang kỹ năng lái cơ bản.
Chạy dốc dài liên tục khiến máy nóng nhanh, nên nếu thấy nhiệt độ khác thường thì dừng chỗ bằng phẳng vài phút cho máy nghỉ. Đây cũng là lúc uống nước và nhìn lại lốp, vì lốp non hơi khiến lên dốc tốn sức hơn thấy rõ. Uống từng ngụm nhỏ thay vì một hơi cũng giúp người lái giữ tỉnh táo trên quãng dài.
Khách cần thuê xe máy liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674; trước khi nhận xe nên thử đề, vào số và cảm điểm côn ngay tại cửa hàng, cùng tham khảo trang cho thuê xe máy và trang chủ đề kỹ năng & tình huống trước khi chốt lịch.