Chở đặc sản Mộc Châu về là phần thưởng cuối chuyến đi mà nhiều người tiếc vì làm không kỹ: sữa chua lăn lóc trong cốp, mận dập nước trong túi, hộp chè bị xé bởi dây buộc sau hai trăm cây số đèo dốc. Đóng gói đúng cách ngay từ khâu mua, việc chở quà về Hà Nội bằng xe máy trở nên nhẹ nhàng hơn nhiều. Bài viết gom các loại quà đáng mua, cách đóng gói từng loại và cách buộc trên xe; chủ đề cung đường quanh Mộc Châu nằm ở chuyên mục cung đường Mộc Châu, tổng quan xem trong chuyên mục cung đường.
Mộc Châu mua gì làm quà: các món đáng chở về
Danh sách quen thuộc gồm sữa chua tươi, mận và dâu theo mùa, chè Shan tuyết và chè ô long, mật ong, các loại hạt và quả sấy. Sữa chua là món đặc trưng nhất nhưng cũng dễ hỏng nhất, cần chở trong thùng xốp nhỏ có ngăn đá hoặc túi giữ lạnh, và mua vào khung sát giờ xuất phát về thay vì mua sáng sớm. Mận hậu và dâu chỉ nên mua khi đang đúng mùa, quả chín vừa cứng để chịu chặng xa, kinh nghiệm chọn tháng hái đã kể trong bài Mộc Châu mùa mận chín và dâu tây.
Chè và mật ong dễ chở nhất, nên mua dạng hộp và lọ kín nắp, đứng trong thùng cứng khỏi đổ. Các món ăn sẵn quanh thị trấn như xúc xích bò, thịt trâu gác bếp đóng gói hút chân không cũng đáng mua; gợi ý các hàng ăn quanh khu đã có trong bài cung đường đi Mộc Châu qua Mộc Châu Town nên ăn gì. Tổng nguyên tắc: mua món ướt và dễ hỏng cuối cùng, và hỏi người bán về hạn dùng trước khi chốt số lượng.
Mua ở chợ quanh thị trấn nên đi sớm buổi, hàng mở đủ và người bán có thời gian gói kỹ; mua ở vườn thì hỏi luôn chủ vườn cách chở từng loại quả, đa số người vườn có sẵn giỏ và lót lá. Món mua đông nên chia nhỏ về nhiều túi thay vì một túi nặng, vì túi nặng buộc trên xe khó cân bằng hai bên và dễ xé khi nhún ổ gà. Người quen chở quà còn có thói quen mang theo sẵn vài túi nilon dày và cuộn dây nhỏ từ Hà Nội, vì hàng tạp hóa quanh thị trấn không lúc nào cũng có đủ loại túi vừa ý, và món mua thêm sát giờ về thường nhiều hơn dự tính. Kiểm tra lại lần cuối các nắp lọ và hộp trước khi buộc, một phút soát lại luôn rẻ hơn mọi sự cố trên đường về.
Đóng gói từng loại: sữa chua, quả và chè
Sữa chua xếp theo hộp trong thùng xốp vừa kích cỡ, chèn giữa các hộp bằng giấy mềm hoặc mút, thả thêm chai nước đá đóng kín và bọc ngoài bằng túi nilon chống thấm. Đặt thùng nằm ở vị trí thấp nhất của cốp hoặc giữa hai chân người ngồi sau, khỏi để trong balo vì áp đè lên nắp hộp làm vỡ men. Với chuyến về trong ngày nóng, mua thêm túi giữ lạnh thay thế đá tan; đông cứng sữa chua quá cũng làm vỡ hộp khi rã.
Quả như mận và dâu đựng trong thùng xốp hoặc giỏ cứng có lót lá, các tầng quả ngăn bằng giấy, không chất đè món khác lên trên. Dâu xếp khay nằm trong rổ thưa, giữa khay lót giấy khô, tuyệt đối không úp ngược. Chè giữ trong hộp thiếc hoặc túi giấy kraft bên trong túi nilon kép, còn mật ong quấn thêm một vòng băng dính quanh nắp và bọc túi riêng, vì mật đổ là món ám mùi toàn bộ hành trình.
Chở đặc sản Mộc Châu về: buộc trên xe thế nào
Hành lý chở quà nên tập trung về phía giá sau hoặc cốp giữa, trọng tâm thấp và sát thân xe; balo đeo người chỉ nên chứa đồ nhẹ và mềm. Thùng xốp lớn buộc bằng hai vòng dây chữ thập qua đáy thùng móc vào hai bên giá, thắt nút dây xoắn cho dễ mở khi kiểm tra giữa chặng. Giỏ quả đứng giữa hai chân người ngồi sau là vị trí giảm xóc tốt hơn hẳn để trên cốp, miệng giỏ chèn nhẹ quanh đùi để khỏi nhún văng quả khi qua ổ gà.
Trước khi lên đường, nhấc thử từng kiện xem xe có chắc chưa, và dừng kiểm tra dây sau mỗi chặng nghỉ, vì rung đèo làm dây lỏng dần. Chặng về qua các đoạn ổ gà và đá dăm nên giữ tốc thấp và né ổ trũng, cách dừng nghỉ ven tuyến đã gom trong bài điểm xăng và nghỉ chân trên quốc lộ 6. Qua đèo Thung Khe với hàng dễ vỡ, phanh nhịp và đều tay, kinh nghiệm chạy đèo đã kể trong bài đèo Thung Khe chạy xe máy cần thận trọng.
Chặng về Hà Nội: khung giờ và bảo quản khi về nhà
Xuất phát về sau bữa trưa sớm là hợp lý, cho kịp qua các đoạn đèo trước khung sương chiều. Ai chở sữa chua nên tránh khung nắng gắt giữa trưa, chặng dừng dưới bóng cây cho thùng mát, và về tới Hà Nội mở thùng ngay, xếp sữa chua vào ngăn mát dùng trong vài ngày. Quả chín dần nên chia: phần mềm ăn trước, phần còn cứng để sau, và dâu ăn trong ngày tới.
Thuê xe cho chuyến cũng nên cân nhắc giá sau có đủ chắc cho thùng xốp hay không, tham khảo thuê xe máy đi Mộc Châu mấy ngày và cách xếp lịch ngủ trong bài chạy xe máy lên Mộc Châu nên nghỉ đêm ở đâu. Chốt lại, chở đặc sản Mộc Châu về bằng xe máy không hỏng món nào khi mua món ướt cuối cùng, mỗi loại một kiểu đóng gói riêng, buộc thùng bằng dây chữ thập có kiểm tra giữa chặng, và chọn khung giờ về tránh nắng gắt lẫn sương tối.