Chọn xe số hay xe ga Mộc Châu là câu hỏi đầu tiên của hầu hết người lên kế hoạch chạy từ Hà Nội lên cao nguyên, bởi cung đường dài gần hai trăm cây số lại đi qua nhiều đoạn đèo dốc. Hai mẫu hay gặp nhất khi thuê hoặc mượn xe là Honda Wave của dòng xe số và Honda Vision của dòng xe ga, mỗi kiểu có cách vận hành khác hẳn nhau trên dốc. Bài viết so sánh hai kiểu xe trên chính cung đường này, từ khâu leo dốc tới khâu về đèo; chủ đề liên quan gom trong chuyên mục cung đường Mộc Châu, tổng quan các tuyến xem ở chuyên mục cung đường.
Xe số hay xe ga Mộc Châu: khác nhau ở đâu trên đường dài
Wave là xe số 110 phân khối nhẹ, khung gọn, người lái trực tiếp chọn tỉ số qua cần số chân, nhờ vậy giữ được tua máy đúng ý trên mọi đoạn dốc. Vision là xe ga cùng dung tích, hộp số tự động biến liên tục, người lái chỉ việc vặn ga, máy tự chọn tỉ số phù hợp tốc độ. Trên đường phố hai kiểu xe cho cảm giác gần nhau, nhưng trên hai trăm cây số đường núi khác biệt lộ ra rõ: xe số cho kiểm soát máy chủ động, xe ga cho sự thoải mái cho tay trái.
Yên xe và tư thế ngồi cũng khác. Yên Wave hơi thấp và hẹp, hợp vóc dáng nhỏ, dễ tì gót khi dừng ở dốc. Yên Vision rộng hơn, có khoảng để chân phẳng, chạy lâu ít mỏi hông hơn, thêm hộp tiếp xăng trước để balo nhỏ. Nếu đi hai người kèm đồ, khoảng để chân của xe ga tiện hơn cho người ngồi sau, còn xe số lại hơn ở khâu chở đồ cồng kềnh vì dễ buộc thêm đồ phía sau.
Tóm lại không có kiểu xe nào đúng tuyệt đối, chỉ có kiểu hợp với người cầm tay lái và với lịch trình. Ai đã quen xe số thì giữ xe số, ai chỉ lái quen xe ga thì đừng đổi kiểu xe ngay trước một chuyến đèo dài.
Xe số leo đèo: vào số đúng và giữ tải thế nào
Leo dốc dài bằng Wave, nguyên tắc đầu tiên là về số sớm, giữ tua máy ở mức nghe máy khỏe, thường là số hai trên dốc vừa và số một ở các dốc cua gấp gần đỉnh Thung Khe. Vào số khi máy còn khỏe, đừng đợi máy đuối hẳn mới về số, vì về số lúc máy yếu dễ bị giật côn và tắt máy giữa dốc. Nghe tiếng máy là thước đo chính: tua lên cao đều là ổn, máy đục dần là tín hiệu cần về số.
Giữa các chặng dốc dài, giữ ga đều và chọn vệt đường phẳng, tránh lao vào ổ gà ở khúc cua vì xe số tay lái nhẹ dễ bị chấn động. Khi gặp xe ngược chiều trong cua hẹp, về hết số, bò sát lề bên phải, nhường hẳn rồi mới leo tiếp. Cách trao đổi với xe lớn trên các đoạn này đã kể chi tiết trong bài xe tải và xe khách trên quốc lộ 6, người mới nên đọc trước khi lên đường.
Xuống dốc bằng xe số là thế mạnh rõ nhất: về số thấp, nhả ga, máy tự giữ xe lại, phanh chỉ dùng để tinh chỉnh. Kỹ năng này ai từng đi xe số trong phố vài tháng là tập được, và nó giúp phanh sống lâu trên cả chặng về Hà Nội.
Xe ga lên đèo: giữ tua máy và nghỉ máy đúng lúc
Vision leo dốc bằng cách giữ ga ổn định, để hộp số tự đưa tỉ số lên cao. Cái khó của xe ga là không có cần số nên người lái dễ ỷ vào ga: mở ga hết cỡ dài trên dốc làm tua máy cao liên tục, máy nóng nhanh và tiêu hao xăng. Cách chạy khỏe cho xe ga là giữ ga ở mức hai phần ba, chọn làn chạy đều, để máy lên dốc theo đà thay vì ép máy kéo hết tải.
Với dốc dài như đoạn lên thị trấn sau Cao Phong, cứ leo khoảng hai chục phút nên dừng nghỉ máy vài phút ở các điểm bằng phẳng, vừa cho máy nguội vừa duỗi tay chân. Trong lúc nghỉ, quan sát lốp và dây phanh là thói quen tốt; những điểm dừng đổ xăng ven tuyến đã liệt kê trong bài điểm xăng và nghỉ chân trên quốc lộ 6, lên kế hoạch dựa theo đó cho đừng phải đoán mò.
Xe ga chở nặng càng cần giữ tua: hai người cùng leo thì người lái giữ ga đều và kiên nhẫn, chấp nhận tốc độ thấp ở dốc sâu, tuyệt đối không tụt dốc rồi bật ga đột ngột để lấy đà vì hộp số tự động chịu tải như vậy rất dễ nóng máy.
Hai kiểu xe xuống đèo Thung Khe ra sao
Đèo Thung Khe là đoạn thử thách nhất của lượt về, dốc dài, cua gấp và nhiều xe tải lớn. Người đi xe số có lợi thế giữ máy, chỉ cần về số một hoặc số hai ở đầu dốc, giữ nhịp ga nhẹ, phanh trước phanh sau dùng rất ít. Người đi xe ga cần kế hoạch rõ hơn: vào đầu dốc đã hạ tốc bằng phanh, sau đó bấm nhịp phanh dài ngắn xen kẽ, tận dụng các đoạn dốc thoai thoải để nhả phanh cho má phanh nguội.
Vì đèo này có nhiều cua tầm nhìn hạn chế, mọi kiểu xe đều phải vào cua chậm, giữ phía bên phải và không vượt ở khúc mù. Kinh nghiệm chạy riêng cung đèo này đã có trong bài đèo Thung Khe và lưu ý khi chạy xe máy, đọc trước sẽ hình dung được mặt đường. Dù xe số hay xe ga, xuống hết đèo nên dừng ở chân đèo kiểm tra lại phanh một lần trước khi chạy chặng bằng phẳng về Hòa Bình.
Chọn xe theo kinh nghiệm và lịch trình
Người mới lái, đặc biệt ai chỉ quen xe ga trong phố, nên chọn xe ga cho chuyến đầu tiên: tay lái quen thuộc, đỡ lo thao tác côn số sai lúc căng thẳng. Người lái chắc tay, quen số, đi cùng đoàn đông hoặc chở đồ nhiều thì xe số chủ động hơn trên mọi mặt đường. Còn phân vân thì xem thêm bài thuê xe máy đi Mộc Châu mấy ngày để chọn đúng kiểu xe lẫn số ngày thuê.
Lịch trình cũng ảnh hưởng lựa chọn: đi về trong một ngày như phân tích trong bài đi Mộc Châu về trong ngày bằng xe máy thì nên chọn xe mình quen nhất để đỡ mệt, còn đi hai ngày có chặng nghỉ thì thoải mái hơn nhiều. Cung chính từ Hà Nội qua Hòa Bình mô tả trong bài cung Hà Nội Mộc Châu qua quốc lộ 6 là đường gần như hai kiểu xe đều chạy tốt, đèo chỉ chiếm phần nhỏ cuối hành trình.
Chốt lại, Wave và Vision đều lên được Mộc Châu, khác biệt nằm ở cách vận hành: xe số chủ động bằng tay chọn số, xe ga thoải mái bằng để máy tự lo. Chọn theo kinh nghiệm của bản thân, giữ tua máy hợp lý khi lên và giữ phanh đúng cách khi xuống, hai kiểu xe đều đưa bạn tới cao nguyên an toàn.