Bạn vừa ngồi lên yên sau, xe lăn bánh khỏi phố Tạ Hiện được vài trăm mét thì ngửi thấy hơi men phả ra mỗi khi người lái quay đầu nói chuyện. Gặp tài xế xe ôm có mùi rượu giữa một chuyến buổi tối ở Hà Nội là tình huống khó xử: im lặng thì lo, lên tiếng thì ngại. Bài này hướng dẫn từng bước để bạn rời chuyến xe đó an toàn, đi tiếp bằng phương tiện khác và phản ánh đúng chỗ, không cần to tiếng.
Vì sao không nên “cố ngồi cho hết chuyến”
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, liệt kê tại Điều 9 khoản 2 hành vi bị nghiêm cấm:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Quy định này áp dụng cho mọi người lái, kể cả người đang chở khách lấy tiền. Luật không đặt ra mức “uống ít thì được”. Người ngồi sau không vi phạm điều khoản này, nhưng lại là người chịu rủi ro trực tiếp nếu xe ngã: bạn không cầm lái, không phanh, không chọn được đường.
Rượu bia làm chậm phản xạ, xem bài vài ly bia ảnh hưởng thế nào đến thăng bằng, phản xạ và tầm nhìn. Dù quãng đường ngắn, an toàn nhất là xuống xe sớm.
Dấu hiệu tài xế xe ôm có mùi rượu và nên tin vào cảm giác của mình
Bạn không có máy đo, cũng không cần chứng minh người lái “say thật”. Chỉ cần vài dấu hiệu sau là đủ để quyết định dừng chuyến:
- Hơi thở hoặc quần áo nồng mùi bia rượu khi người lái nói chuyện, quay đầu.
- Nói lè nhè, lặp lại câu hỏi, cười nói to bất thường.
- Xe lạng nhẹ dù đường thẳng, phanh gấp, vào cua quá rộng hoặc ôm cua quá sát.
- Phóng nhanh trên những đoạn đông người như quanh Hồ Gươm, phố Hàng Bạc.
Khi mùi đi kèm cách lái bất thường, đừng chờ thêm. Cảm giác bất an của bạn là lý do đủ chính đáng.
Xin dừng chuyến ở nơi an toàn: nói gì và dừng ở đâu
Mục tiêu lúc này là được xuống xe nhanh mà không làm người lái phật ý, vì xe vẫn đang chạy và bạn đang ngồi sau họ.
Lời đề nghị nên dùng
- Nói nhẹ, lý do trung tính: “Anh cho em xuống ở cây xăng phía trước, em có việc đổi kế hoạch.”
- Không buộc tội ngay trên xe. Câu “anh say rồi” dễ khiến người lái cãi lại, quay đầu nhìn bạn và mất tập trung hơn.
Chọn điểm dừng
- Nơi sáng đèn, có người: cửa hàng tiện lợi, cây xăng, sảnh khách sạn, cổng bệnh viện, quán đang mở.
- Có vỉa hè rộng để xe tấp hẳn vào lề, không dừng giữa dòng xe.
- Không dừng trên cầu hay đường dẫn lên cầu. Nếu xe đang qua cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên, hãy chờ xuống hết dốc, vào phố rồi mới xin dừng.
- Tránh đoạn tối, vắng như đường đê ban đêm.
Khi xe đã dừng hẳn mới bước xuống, xuống phía vỉa hè, tháo mũ bảo hiểm trả lại và lấy đủ đồ. Thanh toán theo cách hiển thị trên ứng dụng; nếu có tranh cãi về tiền, đừng đôi co tại chỗ, hãy để phần đó cho bước phản ánh.
Khi tài xế không chịu dừng hoặc tỏ ra nguy hiểm
Phần lớn người lái sẽ dừng khi được đề nghị. Nếu không, hãy ưu tiên an toàn thân thể:
- Không nhảy khỏi xe đang chạy và không giằng tay lái.
- Nói lại rõ ràng, bình tĩnh rằng bạn cần xuống ngay ở chỗ dừng gần nhất.
- Gọi người quen bằng loa ngoài, nói to nơi bạn đang ở; nhiều người lái sẽ dừng khi biết có người theo dõi.
- Gọi 113 nếu người lái đe dọa, chở bạn đi hướng khác, hoặc xe lạng lách giữa đường đông. Báo vị trí, hướng đi và biển số xe.
Nếu có người bị thương, gọi cấp cứu 115 trước, sau đó mới tính chuyện khác.
Đặt xe khác hoặc đổi phương tiện về nơi cần đến
Đứng trong chỗ sáng, rồi mới mở điện thoại:
- Đặt chuyến mới và kiểm tra biển số, ảnh người lái khớp với ứng dụng trước khi lên xe.
- Chia sẻ hành trình cho người thân nếu ứng dụng có tính năng này.
- Cân nhắc taxi bốn bánh cho chuyến đêm muộn, nhất là khi trời mưa hoặc đi xa như từ Hoàn Kiếm sang Long Biên, Gia Lâm.
Cách so sánh đi xe ôm công nghệ với tự thuê xe trong nội đô có ở bài thuê xe tự lái hay đi xe ôm công nghệ trong nội đô.
Phản ánh tài xế uống rượu bia qua ứng dụng
Phản ánh giúp bảo vệ những hành khách sau. Hãy làm khi đã an toàn, lúc chi tiết còn rõ.
Ghi lại thông tin trước khi quên
- Giờ đón, điểm đón và điểm bạn xuống.
- Biển số, tên người lái hiển thị trên ứng dụng, màu xe.
- Mô tả cụ thể điều bạn thấy: mùi bia rượu, xe lạng, không chịu dừng ngay.
- Ảnh chụp màn hình chuyến đi và số tiền đã trả.
Ghi chép trung thực, không phóng đại, không cần quay phim người lái ở cự ly gần.
Gửi phản ánh
- Mở lịch sử chuyến đi, chọn chuyến vừa rồi.
- Tìm mục hỗ trợ hoặc báo cáo sự cố an toàn; nhiều ứng dụng có mục riêng cho hành vi người lái.
- Viết ngắn gọn, đính kèm ảnh chụp màn hình.
- Lưu lại mã phản ánh hoặc tin nhắn xác nhận để theo dõi.
Chuyện cước phí của chuyến bị dừng giữa đường tùy quy định của từng ứng dụng, bạn hỏi trong chính phần hỗ trợ đó. Nếu sự việc gây nguy hiểm thật sự, bạn có thể trình báo thêm với công an nơi gần nhất.
Khách du lịch và người không tự lái nên chuẩn bị gì
Nếu bạn thường đi xe ôm công nghệ buổi tối ở Hà Nội, vài thói quen nhỏ giúp xử lý nhanh khi gặp chuyện:
- Lưu sẵn số 113 và 115, cùng số một người quen ở gần.
- Luôn đội mũ bảo hiểm và cài quai; Điều 33 khoản 2 của Luật yêu cầu cả người lái và người được chở trên xe mô tô hai bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm theo quy chuẩn.
- Biết sơ hướng đi trên bản đồ để nhận ra khi xe đi sai đường.
Nếu bạn là người đi cùng nhóm và có bạn đã uống mà đòi tự lái, xem thêm bài bạn đi cùng đã say nhưng nhất quyết tự chạy xe máy về.
Ghi chú về thông tin trong bài
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Trích dẫn theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9 khoản 2 và Điều 33 khoản 2. Mức xử phạt người lái thuộc Nghị định 168/2024/NĐ-CP; bài không nêu mức phạt. Cách gửi phản ánh có thể khác nhau giữa các ứng dụng.
Tóm lại, khi thấy người chở mình có hơi men: xin dừng ở chỗ sáng và đông người, xuống khi xe đứng yên, đặt chuyến khác, rồi phản ánh qua ứng dụng; gọi 113 nếu có nguy hiểm. Các bài liên quan nằm trong mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.