Biên bản về lỗi nồng độ cồn đã được lập, và bạn nghe nói hình thức xử phạt có thể gồm tước quyền sử dụng giấy phép lái xe. Trước khi quyết định xử phạt ra đời, luật dành một bước riêng: giải trình vi phạm nồng độ cồn. Bài tóm tắt quyền đó nằm ở đâu, khi nào áp dụng và nên trình bày gì. Bài không nêu ngưỡng đo, mức phạt hay thời hạn tước; thông điệp gốc là đã uống thì không lái. Đây là thông tin tham khảo, không thay tư vấn pháp lý riêng, và quy định có thể thay đổi.
Giải trình vi phạm nồng độ cồn: quyền này nằm ở đâu trong luật
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 cấm điều khiển phương tiện “mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn” (Điều 9 khoản 2). Điều 72 khoản 1 điểm c ghi người điều khiển phương tiện có quyền “Giải trình, khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp”. Giải trình diễn ra trước quyết định xử phạt; khiếu nại và khởi kiện nhắm vào quyết định đã có, theo tóm tắt, với thời hạn thuộc luật khác nên bài không nêu.
Cách giải trình do Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định; các nguồn tóm tắt dẫn Điều 61, được Nghị định 118/2021/NĐ-CP hướng dẫn. Luật đã sửa đổi nhiều lần, lần gần đây theo tóm tắt là Luật số 88/2025/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025. Chưa nguồn nào cho thấy rõ Điều 61 có đổi hay không, nên số điều chỉ là theo tóm tắt, chưa đối chiếu Công báo. Các nguồn nêu giải trình là quyền, không phải nghĩa vụ.
Tước quyền sử dụng giấy phép lái xe là hình thức xử phạt nào
Điều 21 Luật Xử lý vi phạm hành chính, theo tóm tắt, liệt kê các hình thức xử phạt, trong đó có cảnh cáo, phạt tiền và tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn. Các nguồn cùng nêu cảnh cáo và phạt tiền chỉ là hình thức chính, còn tước quyền sử dụng giấy phép có thể là hình thức chính hoặc bổ sung, tùy nghị định xử phạt của từng lĩnh vực.
Với giao thông đường bộ, nghị định đó là Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Lỗi nồng độ cồn nào bị tước, tước là hình thức chính hay bổ sung và trong bao lâu, bài không nêu; các nguồn tóm tắt chỉ cho thấy tước gắn với một số mức vi phạm chứ không phải mọi lỗi. Tước khác trừ điểm ở Điều 58 Luật 36/2024, xem bài bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe máy khác gì trừ điểm.
Khi nào được giải trình
Theo nhiều nguồn tóm tắt Điều 61, quyền giải trình áp dụng với hành vi vi phạm bị quy định hình thức tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn. Ngoài ra còn trường hợp phạt tiền mà mức tối đa của khung phạt đạt một ngưỡng luật quy định; bài không nêu ngưỡng.
Theo cách hiểu đó, lỗi nồng độ cồn có hình thức tước bằng lái thuộc nhóm có quyền giải trình; lỗi nhẹ hơn còn tùy khung phạt cụ thể. Biên bản, theo tóm tắt, phải ghi quyền, thời hạn giải trình và cơ quan tiếp nhận; nếu biên bản bạn nhận thiếu mục này, hãy hỏi ngay tại chỗ.
Hai hình thức giải trình và thời hạn
Các nguồn nêu hai hình thức: giải trình trực tiếp hoặc bằng văn bản. Giải trình trực tiếp, theo tóm tắt, là phiên làm việc với người có thẩm quyền xử phạt, nội dung được lập thành biên bản. Có thể dùng cả hai hình thức hay chỉ một thì nguồn chưa thống nhất; bài không kết luận, hãy hỏi cơ quan tiếp nhận.
Thời hạn, theo các nguồn, tính từ ngày lập biên bản và tính bằng ngày, không phải tháng. Nhưng các nguồn ghi không giống nhau: ngày hay ngày làm việc, thời hạn gửi văn bản và thời hạn đề nghị giải trình trực tiếp có thể khác nhau, nghị định hướng dẫn có thể đã sửa đổi. Vì nguồn mâu thuẫn, bài không nêu số ngày. Hãy đối chiếu với thời hạn ghi trên biên bản, hỏi lại cơ quan tiếp nhận và ghi hạn cuối vào lịch điện thoại ngay hôm đó.
Một số nguồn nêu vụ việc phức tạp có thể đề nghị gia hạn bằng văn bản. Nếu không yêu cầu giải trình, ý kiến đó được ghi rõ vào biên bản và quyết định vẫn được ban hành theo thời hạn của luật.
Trình tự từ biên bản đến quyết định xử phạt
Theo các nguồn tóm tắt, trình tự gồm bốn bước:
- Lập biên bản: ghi hành vi, quyền và thời hạn giải trình.
- Giải trình: gửi văn bản hoặc đề nghị giải trình trực tiếp trong thời hạn ghi trên biên bản; người có thẩm quyền xem xét ý kiến và chứng cứ.
- Ra quyết định xử phạt: hình thức tước quyền sử dụng giấy phép và thời hạn tước thường nằm trong quyết định này.
- Giao quyết định cho người bị xử phạt.
Nội dung nên trình bày khi giải trình
Giải trình là trình bày sự việc, không phải cách để thoát việc bị xử lý. Nội dung có thể gồm:
- Điểm không đồng ý, nêu cụ thể: thông tin cá nhân, thời gian hoặc địa điểm ghi chưa đúng; kết quả đo chưa được thông báo, nếu thật sự như vậy (Điều 72 khoản 1 điểm b).
- Chứng cứ kèm theo: ảnh chụp từng trang biên bản, giấy tờ cho thấy thông tin đúng.
- Đề nghị rõ ràng: xem xét lại phần ghi chưa đúng, viết ngắn, lịch sự.
Chỉ trình bày điều đúng. Điều 9 khoản 25 của Luật 36/2024 cấm “khai báo gian dối hoặc cung cấp thông tin, tài liệu không đúng sự thật để trốn tránh trách nhiệm”. Bài không hứa kết quả: người có thẩm quyền xem xét và quyết định. Vụ việc ảnh hưởng giấy phép lái xe thì nên hỏi luật sư hoặc tổ chức trợ giúp pháp lý. Cách ghi ý kiến trên biên bản có trong bài không đồng ý nội dung biên bản vi phạm giao thông, ghi ý kiến hay từ chối ký; cách đọc đơn vị kết quả đo có trong bài đọc phiếu kết quả đo nồng độ cồn.
Giải trình không đổi điều cốt lõi: đã uống thì không lái
Giải trình không làm việc lái xe sau khi uống trở nên được phép, và bài không gợi ý cách né. Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính (tóm tắt), trong thời hạn bị tước quyền sử dụng giấy phép thì không được điều khiển loại xe ghi trong giấy phép, kể cả xe thuê. Cách lên lịch đi lại có trong bài bị tước bằng lái vì nồng độ cồn khi đang sống ở Hà Nội.
Sau bữa tối ở Tạ Hiện, hãy gửi xe lại, gọi taxi, xe ôm hoặc nhờ người không uống chở về. Nếu xe thuê bị tạm giữ, chính sách của cửa hàng cần xác nhận trực tiếp qua số 0942467674, trong giờ 09:00 đến 21:00 tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên.
Nguồn tham khảo và lưu ý
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: đã đọc nguyên văn Điều 9 khoản 2, 25; Điều 58; Điều 72 khoản 1 điểm b, c.
- Luật Xử lý vi phạm hành chính (Điều 21, 58, 61), Luật số 88/2025/QH15, Nghị định 118/2021/NĐ-CP: theo tóm tắt nhiều nguồn, chưa đối chiếu Công báo.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP: chỉ nêu tên, không nêu mức phạt hay thời hạn tước.
Tóm lại, giải trình là quyền trình bày trước khi có quyết định; điều kiện, hình thức và thời hạn cần đối chiếu với biên bản và văn bản hiện hành. Các bài khác nằm trong mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.