Bạn vừa thổi vào máy đo ở chân cầu Chương Dương hay một chốt trên đường Nguyễn Văn Cừ, cán bộ đưa ra tờ giấy kèm cây bút. Lúc này nhiều người chỉ muốn ký cho xong. Bài này nói về cách ký biên bản vi phạm nồng độ cồn một cách bình tĩnh: đọc kỹ mục nào, ghi ý kiến ra sao, nhận lại bản nào. Bài không nêu mức phạt, không khuyên cách đối phó; thông điệp gốc là đã uống thì không lái. Đây là thông tin tham khảo, không thay tư vấn pháp lý riêng, và quy định có thể thay đổi.
Biên bản vi phạm hành chính và vì sao phải đọc trước khi ký
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 cấm ở Điều 9 khoản 2:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Khi phát hiện hành vi này, người có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, tức tờ ghi nhận sự việc ngay lúc kiểm tra, khác với quyết định xử phạt ban hành sau đó. Việc lập biên bản thuộc Luật Xử lý vi phạm hành chính, các nguồn tóm tắt dẫn ở Điều 58. Luật này đã sửa đổi nhiều lần, lần gần đây theo tóm tắt là Luật số 88/2025/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025, nên số điều có thể đã đổi; phần này chưa đối chiếu Công báo.
Điều 72 khoản 1 điểm b của Luật 36/2024 cho người lái quyền được thông báo về “nội dung và kết quả kiểm tra, kiểm soát; hành vi vi phạm pháp luật và biện pháp xử lý”. Muốn dùng quyền đó thì phải đọc, nên đừng ký khi chưa đọc xong.
Ký biên bản vi phạm nồng độ cồn: những mục cần đọc kỹ
Theo nhiều nguồn tóm tắt về Điều 58, biên bản ghi các nội dung dưới đây. Mẫu giấy có thể khác nhau, hãy đối chiếu từng mục.
- Người lập biên bản và người vi phạm: họ tên, chức vụ, địa chỉ, nghề nghiệp. Sai một chữ cái hay chữ số cũng nên nhờ sửa trước khi ký.
- Thời gian và địa điểm: lúc lập biên bản, lúc và nơi xảy ra vi phạm. Đối chiếu với nơi bạn thật sự bị dừng.
- Hành vi vi phạm: mô tả có đúng với sự việc không.
- Kết quả đo: so con số và đơn vị với kết quả hiển thị hoặc phiếu in nếu được cho xem, xem bài đọc phiếu kết quả đo nồng độ cồn.
Bốn mục còn lại thường nằm ở nửa sau tờ biên bản:
- Biện pháp ngăn chặn, giấy tờ và xe bị tạm giữ: loại giấy tờ nào, bao nhiêu, xe nào.
- Người chứng kiến hoặc người bị thiệt hại, nếu có.
- Ý kiến hoặc lời khai của người vi phạm: phần dành cho bạn.
- Quyền, thời hạn giải trình và cơ quan tiếp nhận: ghi hạn cuối vào lịch điện thoại ngay hôm đó.
Ghi ý kiến vào biên bản: ghi đúng ý kiến của bạn
Ý kiến nên là ý kiến thật, ngắn và rõ. Không đồng ý điểm nào thì nêu đúng điểm đó. Hai ví dụ, chỉ dùng khi đúng sự thật: “Không đồng ý với địa điểm ghi trong biên bản, nơi bị dừng thực tế là chân cầu Chương Dương” hoặc “Chưa được thông báo kết quả đo trước khi ký”.
Điều 9 khoản 25 của Luật 36/2024 cấm “khai báo gian dối hoặc cung cấp thông tin, tài liệu không đúng sự thật để trốn tránh trách nhiệm” khi bị phát hiện vi phạm, nên đừng ghi điều không đúng.
Về việc ai cầm bút, các nguồn tóm tắt không thống nhất. Điều 58, theo tóm tắt, yêu cầu biên bản ghi lời khai của người vi phạm; có nguồn nói người lập ghi lại, có nguồn hiểu người vi phạm được tự viết. Bài không kết luận. Hãy hỏi tại chỗ ý kiến ghi ở mục nào, rồi đọc lại đúng dòng đó trước khi ký.
Ghi ý kiến và giải trình có thể đi kèm nhau, nhưng đừng mặc định ý kiến đã ghi thay cho giải trình. Điều 72 khoản 1 điểm c nêu quyền “Giải trình, khiếu nại, khởi kiện” quyết định hành chính, hành vi hành chính; hãy hỏi người lập biên bản cách thực hiện.
Ký, từ chối ký và bản biên bản được giao
Theo các nguồn tóm tắt về Điều 58 và Nghị định 118/2021/NĐ-CP, biên bản lập ít nhất hai bản, người lập và người vi phạm cùng ký, người không ký được thì điểm chỉ, có người chứng kiến thì họ cũng ký. Biên bản lập xong phải giao cho người vi phạm một bản. Hãy nhận bản của bạn, kiểm lại chữ ký và chụp ảnh từng trang.
Khi có người từ chối ký, nhiều nguồn nêu người lập phải ghi rõ lý do vào biên bản. Hậu quả riêng của việc từ chối ký thì nguồn không thống nhất: có nguồn nói không ký không tự thành lỗi mới, có nguồn nói có thể bị xử lý thêm như hành vi cản trở. Bài không kết luận.
Điều 72 khoản 2 ghi trách nhiệm “chấp hành hiệu lệnh dừng phương tiện tham gia giao thông đường bộ, yêu cầu kiểm tra, kiểm soát” và “hỗ trợ, hợp tác với lực lượng bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ”. Vì vậy phản đối nên thể hiện bằng ý kiến ghi trên biên bản, không bằng đôi co. Chi tiết hơn có trong bài không đồng ý nội dung biên bản vi phạm giao thông, ghi ý kiến hay từ chối ký.
Khi xe hoặc giấy tờ bị tạm giữ
Mục này dễ bị bỏ sót. Đọc kỹ giấy tờ nào, số lượng bao nhiêu, xe nào; hỏi cách và nơi nhận lại; chụp ảnh biên bản và xe trước khi bàn giao. Số điều về tạm giữ trong Luật Xử lý vi phạm hành chính được các nguồn tóm tắt ghi không thống nhất, nên bài không nêu số. Căn cứ để dừng xe đo nồng độ cồn nằm ở bài cảnh sát giao thông được dừng xe máy để kiểm tra nồng độ cồn.
Điều không nên làm khi đang cầm bút
Đừng ký khi chưa hiểu một mục, hãy hỏi lại bình tĩnh. Đừng đưa tiền, phong bì hay nhờ người quen can thiệp để xin bỏ qua: việc này có thể kéo theo trách nhiệm hình sự, xem bài đưa tiền xin bỏ qua lỗi nồng độ cồn tại chốt kiểm tra.
Nếu bạn đang đi xe thuê ở Hà Nội
Đã uống thì không lái, kể cả xe thuê: gửi xe tại bãi có người trông, gọi taxi, xe ôm hoặc nhờ người không uống chở về. Nếu xe thuê bị tạm giữ, chính sách của cửa hàng cần được xác nhận trực tiếp qua số 0942467674, trong giờ mở cửa 09:00 đến 21:00 tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên.
Nguồn tham khảo và lưu ý
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: đã đọc nguyên văn Điều 9 khoản 2, 25; Điều 72 khoản 1 điểm b, c và khoản 2.
- Luật Xử lý vi phạm hành chính (Điều 58), Luật số 88/2025/QH15, Nghị định 118/2021/NĐ-CP: theo tóm tắt nhiều nguồn, chưa đối chiếu Công báo.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP: chỉ nêu tên, không nêu mức phạt.
Tóm lại, đọc từng mục, ghi đúng ý kiến của bạn, nhận một bản và chụp lại. Các bài khác nằm trong mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.