Máy đo vừa báo có cồn, cán bộ bắt đầu lập biên bản, và trong đầu bạn nảy ra ý định kẹp ít tiền vào giấy tờ để xin bỏ qua lỗi nồng độ cồn cho nhanh. Nhiều người nghĩ đó là cách “giải quyết nhẹ nhàng”. Thực tế, hành vi đó có thể biến một vi phạm hành chính thành chuyện liên quan đến hình sự. Bài này giải thích vì sao và cách làm việc đúng luật khi bị dừng.
Xin bỏ qua lỗi nồng độ cồn bằng tiền: pháp luật gọi đó là gì
Bộ luật Hình sự có riêng một tội danh cho hành vi này: Điều 364, tội đưa hối lộ. Theo cách các trang pháp luật và báo chí pháp luật cùng diễn giải điều luật này, hành vi bị xem xét gồm mấy yếu tố:
- Người đưa: bất kỳ ai, không cần có chức vụ.
- Cách đưa: trực tiếp hoặc qua trung gian; đã đưa hoặc hứa sẽ đưa.
- Thứ được đưa: tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác, và cả lợi ích phi vật chất.
- Người nhận: người có chức vụ, quyền hạn, như người đang thi hành công vụ tại chốt kiểm tra.
- Mục đích: để người đó làm hoặc không làm một việc, ví dụ không lập biên bản, ghi sai kết quả đo hay trả lại giấy tờ.
Có trở thành vụ án hình sự hay không còn tùy giá trị, tình tiết và đánh giá của cơ quan có thẩm quyền; bài này không nêu ngưỡng hay khung hình phạt. Điều đáng nhớ là món “quà cảm ơn”, phong bì, thẻ nạp hay lời hứa chuyển khoản sau đều nằm trong cùng một nhóm hành vi.
Đưa tiền CSGT có bị xử lý không: cả hai phía đều có rủi ro
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 cấm cả phía người thi hành công vụ lẫn phía người tác động:
- Khoản 22 Điều 9 cấm lợi dụng, lạm dụng nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông để “nhũng nhiễu”.
- Khoản 23 Điều 9 cấm lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp “của bản thân hoặc người khác” để can thiệp, tác động vào quá trình xử lý vi phạm.
Điểm thứ hai nhắc rằng cuộc gọi “nhờ người quen nói giúp” cũng không phải lối thoát. Người đứng giữa nhận tiền để chuyển hộ cũng có thể bị xem xét về tội môi giới hối lộ, quy định tại Điều 365 Bộ luật Hình sự.
Lỗi nồng độ cồn vẫn còn đó, chỉ thêm một rắc rối mới
Khoản 2 Điều 9 của Luật 36/2024 cấm điều khiển phương tiện “mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn”. Kết quả đo là dữ liệu từ thiết bị; Điều 67 liệt kê việc sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ trong số biện pháp phát hiện vi phạm. Đưa tiền không xóa được vi phạm gốc. Nếu bị phát hiện, bạn có thể đối mặt cùng lúc với việc xử lý vi phạm nồng độ cồn và việc xem xét hành vi đưa hối lộ.
Mức xử phạt vi phạm nồng độ cồn nằm ở Nghị định 168/2024/NĐ-CP; bài này không nêu số. So sánh thiệt hơn bằng con số là sai ngay từ đầu, vì một bên là chế tài hành chính, bên kia có thể là án tích.
Làm việc đúng luật tại chốt: quyền đi cùng trách nhiệm
Điều 72 Luật 36/2024 ghi rõ người điều khiển phương tiện vừa có trách nhiệm, vừa có quyền.
Trách nhiệm theo khoản 2: chấp hành hiệu lệnh dừng xe, yêu cầu kiểm tra, kiểm soát; hỗ trợ, hợp tác với lực lượng bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.
Quyền theo khoản 1: được thông báo căn cứ dừng xe, nội dung và kết quả kiểm tra, hành vi vi phạm và biện pháp xử lý; được giải trình, khiếu nại, khởi kiện; được tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động tuần tra, kiểm soát theo pháp luật về tố cáo.
Cách làm cụ thể khi bị dừng ở một chốt trên cầu Chương Dương, đường Nguyễn Văn Cừ phía Long Biên hay các phố quanh Hoàn Kiếm:
- Tấp xe vào đúng chỗ, tắt máy, xuất trình giấy tờ khi được yêu cầu.
- Thổi theo hướng dẫn, hỏi rõ kết quả. Cách đọc phiếu có trong bài đọc phiếu kết quả đo nồng độ cồn.
- Giải trình bằng lời hoặc ghi vào biên bản nếu có tình tiết bạn cho là cần xem xét.
- Đọc kỹ trước khi ký, giữ bản biên bản được giao.
- Không đặt tiền, quà hay bất cứ thứ gì vào giấy tờ, kể cả khi nghĩ đó chỉ là “phí bồi dưỡng”.
Không đồng ý hoặc bị gợi ý đưa tiền: đi đúng kênh
Nếu cho rằng quyết định xử lý chưa đúng, con đường là khiếu nại hoặc khởi kiện theo trình tự, không phải thương lượng bên lề đường. Các bước được trình bày trong bài khiếu nại hoặc khởi kiện quyết định xử phạt nồng độ cồn.
Nếu có người gợi ý bạn đưa tiền, hãy từ chối, giữ bình tĩnh, ghi lại thời gian, địa điểm, số hiệu và nội dung sự việc. Việc tố cáo thực hiện theo pháp luật về tố cáo, gửi tới cơ quan có thẩm quyền. Theo nhiều bản tóm tắt, Bộ luật Hình sự cũng có quy định riêng cho người bị ép buộc đưa hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác; vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư hoặc tổ chức trợ giúp pháp lý.
Đừng biến sự bực bội thành hành động: quay đầu bỏ chạy còn khiến mọi việc nặng hơn, như phân tích trong bài thấy chốt kiểm tra liền quay đầu bỏ chạy.
Khách du lịch và người đi xe thuê
Quy định trên áp dụng cho mọi người điều khiển phương tiện ở Việt Nam, kể cả khách du lịch. Không hiểu tiếng Việt hay chưa quen thủ tục cũng không phải lý do để đưa tiền; hãy nhờ người phiên dịch hoặc hỏi lại từng bước.
Nếu xe thuê bị tạm giữ, hãy báo ngay cho cửa hàng qua số 0942467674 để được hướng dẫn; các bước cụ thể cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng; tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00. Còn để không phải đứng trước lựa chọn này: đã uống thì gửi xe, gọi taxi hoặc xe ôm về.
Nguồn tham khảo và lưu ý
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: khoản 2, 22, 23 Điều 9; Điều 67; Điều 72 (đối chiếu nguyên văn bản hợp nhất).
- Bộ luật Hình sự, Điều 364 (tội đưa hối lộ) và Điều 365 (tội môi giới hối lộ): diễn giải theo nhiều nguồn tóm tắt pháp luật trùng khớp, chưa đối chiếu bản Công báo hiện hành.
Tóm lại, xin bỏ qua bằng tiền không làm vi phạm biến mất mà còn đẩy bạn vào rủi ro lớn hơn. Hợp tác, giải trình và khiếu nại đúng kênh mới là cách bảo vệ mình. Xem thêm mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.