Bạn bị lập biên bản ở một chốt kiểm tra trên đường Âu Cơ, Tây Hồ, và tin rằng có điều gì đó chưa đúng: thông tin trên biên bản sai, bạn không được cho xem kết quả đo, hoặc quyết định ghi hành vi bạn không thực hiện. Khiếu nại xử phạt nồng độ cồn là quyền có thật, nhưng phải đi đúng trình tự và đúng thời hạn. Bài này tóm tắt quyền đó nằm ở đâu trong luật, hai con đường khiếu nại và khởi kiện, cùng những giấy tờ nên giữ ngay từ đầu. Bài không nêu mức phạt.
Quyền khiếu nại xử phạt nồng độ cồn được ghi ở đâu
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025, dành Điều 72 cho quyền và trách nhiệm của người điều khiển phương tiện. Khoản 1 điểm b ghi người điều khiển có quyền:
“Được thông báo về căn cứ dừng phương tiện tham gia giao thông đường bộ để kiểm tra, kiểm soát; nội dung và kết quả kiểm tra, kiểm soát; hành vi vi phạm pháp luật và biện pháp xử lý;”
Ngay sau đó, điểm c ghi quyền:
“Giải trình, khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật;”
Cùng điều này, khoản 2 nhắc trách nhiệm chấp hành hiệu lệnh dừng xe và yêu cầu kiểm tra. Nghĩa là quyền khiếu nại được thực hiện bằng giấy tờ, theo trình tự, chứ không phải bằng việc tranh cãi hay từ chối ngay tại chốt.
Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, đã được sửa đổi, bổ sung, cũng ghi nhận ở Điều 15 rằng người bị xử lý vi phạm hành chính có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định xử lý. Theo các nguồn tra cứu pháp luật cùng trích dẫn (chưa đối chiếu Công báo), trong thời gian khiếu nại, khởi kiện, quyết định xử phạt vẫn phải được chấp hành, trừ khi người có thẩm quyền ra quyết định tạm đình chỉ thi hành.
Hai con đường: khiếu nại hành chính hoặc khởi kiện tại Tòa án
Trình tự được quy định chủ yếu trong Luật Khiếu nại năm 2011 và Luật Tố tụng hành chính năm 2015. Nội dung dưới đây tóm tắt theo nhiều nguồn tra cứu thống nhất, chưa đối chiếu Công báo:
- Khiếu nại lần đầu. Theo Điều 7 Luật Khiếu nại, khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp quyền, lợi ích hợp pháp của mình, người khiếu nại gửi khiếu nại lần đầu đến chính người đã ra quyết định, hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án.
- Sau khi có kết quả lần đầu. Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu, hoặc quá thời hạn mà khiếu nại không được giải quyết, người khiếu nại có thể khiếu nại lần hai lên cấp trên, hoặc khởi kiện tại Tòa án.
- Sau lần hai. Không đồng ý với kết quả giải quyết lần hai, hoặc hết thời hạn mà không được giải quyết, vẫn còn quyền khởi kiện vụ án hành chính.
Khiếu nại thường đơn giản hơn: viết đơn nêu rõ quyết định bị khiếu nại, lý do và yêu cầu. Khởi kiện đòi hỏi hồ sơ theo thủ tục tố tụng, nên có luật sư hỗ trợ. Cơ quan, Tòa án có thẩm quyền cụ thể thì hỏi luật sư, vì còn tùy chức danh người ký quyết định.
Thời hạn khiếu nại quyết định xử phạt và thời hiệu khởi kiện
Đây là phần dễ lỡ nhất. Theo các nguồn tra cứu pháp luật cùng trích dẫn (chưa đối chiếu Công báo):
- Khiếu nại: Điều 9 Luật Khiếu nại quy định thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính. Thời gian có trở ngại khách quan như ốm đau, thiên tai, đi công tác xa không tính vào thời hiệu.
- Khởi kiện: Điều 116 Luật Tố tụng hành chính quy định thời hiệu khởi kiện là một năm, kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định. Nếu đã khiếu nại trước đó, mốc tính có thể khác.
Hãy ghi ngày nhận quyết định lên lịch điện thoại ngay hôm đó và tìm luật sư sớm.
Chứng cứ nên giữ ngay từ khi bị lập biên bản
Những thứ nên giữ:
- Biên bản vi phạm và quyết định xử phạt. Giữ bản được giao, chụp ảnh rõ từng trang.
- Ý kiến đã ghi trong biên bản. Nếu không đồng ý, hãy ghi ngắn gọn vào phần ý kiến ngay lúc lập.
- Kết quả đo. Nếu có phiếu in hoặc thông tin kết quả, giữ lại hoặc ghi chép đầy đủ. Bài đọc phiếu kết quả đo nồng độ cồn giải thích ý nghĩa các đơn vị đo.
- Thời gian, địa điểm, người làm chứng. Ghi giờ bị dừng, đoạn đường cụ thể, tên và số liên lạc của người đi cùng.
- Chứng từ nộp phạt. Nếu đã chấp hành, giữ biên lai cùng hồ sơ khiếu nại.
Muốn biết hiệu lệnh dừng xe được đặt ra trong trường hợp nào, đọc bài cảnh sát giao thông được dừng xe máy để kiểm tra nồng độ cồn khi nào.
Khi nào khiếu nại có căn cứ, khi nào không
Khiếu nại có ý nghĩa khi bạn có lý do cụ thể: thông tin cá nhân hoặc biển số ghi sai, hành vi ghi trong quyết định không đúng với sự việc, hoặc bạn không được thông báo kết quả kiểm tra như Điều 72 nêu. Nếu cho rằng kết quả đo đến từ thứ không phải đồ uống có cồn, hãy biết rằng luật giao Bộ Y tế quy định việc xác định nồng độ cồn và nồng độ cồn nội sinh (Điều 87 khoản 5); trường hợp này nên hỏi luật sư trước khi viết đơn, vì cần chứng cứ chuyên môn chứ không chỉ lời giải thích.
Ngược lại, khiếu nại không phải cách kéo dài thời gian hay tránh chấp hành. Nếu thực sự đã uống trước khi lái, điều nên làm là chấp hành quyết định và sắp xếp lại việc đi lại. Bài bị tước bằng lái vì nồng độ cồn khi đang sống ở Hà Nội gợi ý cách xoay xở hằng ngày.
Hỏi luật sư và tổ chức trợ giúp pháp lý
Quyết định ảnh hưởng đến giấy phép lái xe và công việc thì một buổi tư vấn với luật sư thường đáng giá. Người thuộc diện được trợ giúp pháp lý có thể hỏi tổ chức trợ giúp pháp lý nhà nước tại Hà Nội. Mang theo toàn bộ giấy tờ đã liệt kê ở trên để được tư vấn sát với vụ việc.
Nếu xe bị tạm giữ là xe thuê
Hãy báo ngay cho cửa hàng cho thuê và giữ bản chụp biên bản, quyết định để hai bên cùng nắm tình hình. Tiệm của chúng tôi ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00; cách phối hợp khi xe thuê bị tạm giữ, vui lòng xác nhận trực tiếp qua số 0942467674. Việc khiếu nại hay khởi kiện là quyền của người bị xử phạt, cửa hàng không thay bạn quyết định.
Ghi chú về nguồn
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Phần trích nguyên văn theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 72 khoản 1 điểm b, c và khoản 2; Điều 87 khoản 5. Nội dung về Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Khiếu nại và Luật Tố tụng hành chính được tóm tắt theo nhiều nguồn tra cứu thống nhất, chưa đối chiếu Công báo; hãy đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trước khi nộp đơn.
Tóm lại: giữ biên bản, ghi ý kiến, nhớ thời hạn và hỏi luật sư sớm. Các bài khác trong cụm này nằm ở mục nồng độ cồn, còn quy định chung khi đi lại ở Hà Nội được gom tại chuyên mục an toàn và pháp lý.