Sáng thứ Hai, chiếc xe máy vẫn dựng trong nhà nhưng bạn không được cầm lái, vì giấy phép lái xe đã bị tước quyền sử dụng sau một lần bị kiểm tra nồng độ cồn. Câu hỏi bị tước bằng đi xe gì lúc này rất thực tế: vẫn phải có mặt ở công ty đúng giờ. Bài này giúp người đang sống và đi làm ở Hà Nội lên lịch đi lại bằng xe buýt, đường sắt đô thị, xe công nghệ, đi chung, đi bộ và xe đạp, mà không phạm thêm lỗi mới.
Bị tước bằng đi xe gì: đọc luật trước khi chọn phương tiện
Trước khi tính tuyến xe buýt, hãy nắm hai điều khoản của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/01/2025).
Điều 9 khoản 1 nghiêm cấm:
“Điều khiển xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ không có giấy phép lái xe theo quy định của pháp luật…”
Điều 56 khoản 1 yêu cầu người lái xe phải có giấy phép lái xe “đang còn điểm, còn hiệu lực phù hợp với loại xe đang điều khiển”. Trong thời gian bị tước quyền sử dụng, bạn không thể dựa vào tấm bằng đó để lái xe cơ giới, kể cả xe máy điện.
Thời hạn bị tước nằm trong quyết định xử phạt bạn đã nhận, căn cứ Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Ghi ngày hết hạn vào lịch điện thoại; chỗ nào chưa rõ, hỏi lại cơ quan đã ra quyết định.
Còn xe gắn máy loại nhỏ thì sao
Luật có quy định riêng cho người lái xe gắn máy tại Điều 56 khoản 4, và nhiều người nghĩ đến việc chuyển sang xe nhỏ để đi tạm. Đừng tự suy luận theo hướng đó. Người đang bị tước có được điều khiển loại xe này hay không, và chiếc xe của bạn có thật là xe gắn máy hay không, cần hỏi cơ quan chức năng trước. An toàn nhất là coi đây là quãng nghỉ cầm lái xe có động cơ.
Xe buýt: xương sống của lịch đi làm
Với người đi làm trong nội thành, xe buýt là phương án phủ rộng nhất:
- Đặt nhà và chỗ làm lên bản đồ, tra trên ứng dụng tìm đường xe buýt hoặc trang của đơn vị vận hành. Lộ trình thay đổi theo thời kỳ, nên tự tra lại.
- Đi thử vào cuối tuần. Để biết trạm nằm đầu ngõ nào, đi bộ mất bao lâu, đổi tuyến ở đâu.
- Tính dư thời gian. Trên những trục hay ùn như Nguyễn Trãi, Cầu Giấy hay Xã Đàn, xe buýt cũng chịu chung cảnh tắc.
- Hỏi về loại vé dùng dài ngày tại điểm bán vé chính thức.
Người ở Bồ Đề, Long Biên làm việc bên Hoàn Kiếm hay Ba Đình thường phải qua sông, nên xem kỹ tuyến nào đi qua cầu nào.
Đường sắt đô thị: tận dụng nếu ở gần ga
Hà Nội đã có tuyến đường sắt đô thị đang chở khách. Nếu nhà và chỗ làm đều gần ga, đây thường là cách đi ổn định nhất giờ cao điểm, vì tàu chạy trên đường riêng. Mạng lưới chưa phủ hết thành phố, nên nhiều người phải ghép tàu với đi bộ hoặc xe buýt cho chặng đầu và chặng cuối. Kiểm tra giờ chạy đầu, giờ chạy cuối trên kênh chính thức của đơn vị vận hành.
Bài thuê xe máy hay đi xe buýt và tàu điện ở Hà Nội so sánh kỹ hơn về chặng cuối và giờ giấc.
Xe ôm, taxi công nghệ và đi chung
Xe công nghệ hai bánh hoặc bốn bánh là phương án lấp chỗ trống: buổi sáng mưa to, chặng cuối quá xa trạm, hay hôm mang đồ cồng kềnh. Đặt chuyến mỗi ngày tốn hơn đi công cộng, nên hợp nhất khi làm mảnh ghép cho những ngày khó.
Đi chung với đồng nghiệp cùng hướng cũng là cách hay, với vài nguyên tắc:
- Người cầm lái phải có giấy phép hợp lệ và không uống rượu bia trước khi chở bạn.
- Thỏa thuận rõ giờ đón, điểm đón, và có phương án dự phòng cho hôm người kia nghỉ.
Xin đừng nhờ người khác “chở về rồi đổi lái giữa đường”. Trong thời gian bị tước, bạn chỉ nên ngồi sau.
Bị tước bằng có được đi xe đạp điện, xe đạp không
Điều 34 khoản 2 của luật xếp xe đạp và xe đạp máy, gồm cả xe đạp điện, vào nhóm xe thô sơ. Xe đạp điện theo luật là loại có trợ lực, động cơ ngắt khi người lái dừng đạp hoặc khi xe đạt 25 km/h. Loại xe chạy bằng tay ga, không đạp vẫn đi được, không khớp định nghĩa này mà thuộc nhóm xe cơ giới tại Điều 34 khoản 1. Chưa chắc chiếc xe thuộc loại nào thì hỏi cơ quan chức năng trước khi đi.
Điều 31 yêu cầu người đi xe đạp máy đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn; từ 18 giờ hôm trước đến 06 giờ hôm sau xe thô sơ phải có đèn hoặc báo hiệu phía trước và phía sau.
Điều quan trọng nhất: lệnh cấm có cồn vẫn áp dụng. Điều 9 khoản 2 nghiêm cấm:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Theo Điều 2, phương tiện tham gia giao thông đường bộ bao gồm cả xe thô sơ. Vì thế đổi sang xe đạp không có nghĩa là được uống rồi đạp về. Bài đạp xe hoặc đi xe đạp điện sau vài ly bia đọc chi tiết từng khoản liên quan.
Đi bộ cho những quãng ngắn
Nếu chỗ làm cách nhà vài con phố, đi bộ là cách rẻ và chủ động nhất. Phố quanh Hồ Gươm hay đường ven hồ ở Tây Hồ đủ dễ chịu cho một quãng đi bộ buổi sáng; để sẵn đôi giày công sở ở văn phòng.
Ghép thành một tuần đi làm thực tế
Đừng tìm một phương tiện cho mọi ngày. Lịch mẫu cho người ở Long Biên làm ở Cầu Giấy:
- Ngày thường trời khô: đi bộ ra trạm, xe buýt qua sông, đổi sang tàu hoặc tuyến buýt khác nếu cần.
- Ngày mưa to hoặc mang nhiều đồ: đặt xe công nghệ, hoặc đi chung với đồng nghiệp.
- Cuối tuần đi chợ, đưa con đi chơi: xe đạp cho quãng gần, xe công nghệ cho quãng xa.
Ghi lại thời gian thực tế trong tuần đầu rồi điều chỉnh giờ dậy và tuyến đi.
Không thuê xe máy trong thời gian bị tước
Có người tính thuê tạm một chiếc xe máy “cho tiện”. Đừng làm vậy: điều khiển xe cơ giới khi đang bị tước quyền sử dụng giấy phép là thêm một rủi ro pháp lý. Cửa hàng cho thuê cũng cần giấy phép lái xe hợp lệ khi giao xe. Điều kiện cụ thể của tiệm chúng tôi ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên (mở cửa 09:00–21:00) vui lòng xác nhận trực tiếp qua số 0942467674.
Hết thời hạn tước, hãy kiểm tra lại giấy phép trước khi lái. Bài bằng lái bị trừ điểm có còn thuê được xe máy không hướng dẫn cách tự tra trên VNeID.
Ghi chú về nguồn và thông tin trong bài
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Phần trích dẫn theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 2; Điều 9 khoản 1, 2; Điều 31; Điều 34 khoản 1, 2; Điều 56 khoản 1, 4. Thời hạn tước và mức xử phạt cụ thể theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP và quyết định xử phạt của bạn; khi có thắc mắc, hỏi cơ quan chức năng.
Các bài khác về rượu bia và giao thông nằm trong mục nồng độ cồn, còn quy định chung được gom ở chuyên mục an toàn và pháp lý.