Bạn đang dừng đèn đỏ trên đường Nguyễn Văn Cừ lúc gần khuya thì một chiếc xe máy phía sau lao tới tông vào đuôi xe. Người lái bước xuống loạng choạng, hơi thở nồng mùi rượu và muốn “thôi bỏ qua”. Khi bị người say rượu đâm xe, phản ứng trong mười phút đầu quyết định khá nhiều đến chuyện sau này ai chịu trách nhiệm, ai trả tiền sửa xe và viện phí. Bài này đi theo thứ tự: an toàn, gọi lực lượng chức năng, đề nghị kiểm tra nồng độ cồn, lưu chứng cứ và giữ quyền đòi bồi thường.
Việc đầu tiên: an toàn, rồi gọi 113 và 115
Trước khi nghĩ đến lỗi của ai, hãy lo cho người:
- Tự kiểm tra cơ thể. Đau cổ, đau ngực, chóng mặt thì đừng cố đứng dậy.
- Gọi 115 nếu có người bị thương, kể cả người say.
- Gọi 113 để báo công an, bước quan trọng nhất nếu muốn người kia được kiểm tra nồng độ cồn.
- Cảnh báo xe phía sau bằng đèn xe, đèn điện thoại.
Bạn cũng là “người liên quan đến vụ tai nạn” theo khoản 1 Điều 80 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15. Điều này yêu cầu người gây tai nạn và người liên quan dừng ngay phương tiện, cảnh báo nguy hiểm, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho công an, cơ sở y tế hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất; ở lại đến khi công an đến, trừ khi phải đi cấp cứu hoặc bị đe dọa; và cung cấp thông tin danh tính. Giữ nguyên hiện trường cũng là giữ chứng cứ cho mình.
Đề nghị kiểm tra nồng độ cồn bên kia: luật nói gì
Bạn không thể tự bắt người kia thổi máy đo, nhưng luật đã đặt việc này vào nội dung giải quyết tai nạn. Điểm a khoản 2 Điều 83 của Luật ghi, với vụ tai nạn chưa xác định có dấu hiệu tội phạm, nội dung điều tra, giải quyết bao gồm:
“Kiểm tra nồng độ cồn, chất ma túy, các chất kích thích khác mà pháp luật cấm sử dụng đối với người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ liên quan đến tai nạn giao thông đường bộ;”
Khoản 3 Điều 81 còn giao cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cứu người bị nạn trách nhiệm xét nghiệm nồng độ cồn trong máu của người điều khiển phương tiện, nên nếu người kia vào viện trước, việc kiểm tra vẫn có thể diễn ra.
Việc của bạn là nói rõ với công an khi họ đến: người kia có dấu hiệu đã uống rượu bia, đề nghị kiểm tra. Mô tả khách quan điều bạn thấy, như mùi rượu, đi đứng không vững, nói líu lưỡi. Bạn cũng là người điều khiển phương tiện liên quan nên cũng có thể được kiểm tra. Trường hợp ngược lại có bài riêng: bị xe khác va nhẹ nhưng mình đã uống một ly.
Đừng tự xử với người đang say
Người say dễ kích động. Khoản 26 Điều 9 của Luật cấm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản của cả người gây tai nạn, cấm lợi dụng tai nạn để hành hung, đe dọa, gây sức ép. Cụ thể:
- Không xô xát, không giật chìa khóa hay giữ xe của họ bằng vũ lực.
- Giữ khoảng cách nếu người kia to tiếng.
- Nếu họ bỏ đi, đừng đuổi theo. Ghi biển số, màu xe, hướng chạy và nhờ người xung quanh làm chứng. Xem thêm bài người gây va chạm bỏ chạy: ghi nhận biển số, nhân chứng và camera.
Với lời đề nghị “đưa tiền rồi thôi”: thỏa thuận dân sự là quyền của các bên, nhưng nhận tiền mà không báo công an thì có thể mất cơ hội để người kia được kiểm tra nồng độ cồn đúng lúc, trong khi thương tích kín hay hư hỏng bên trong xe thường lộ ra sau.
Bị người say rượu đâm xe: lưu chứng cứ gì
Trong lúc chờ, nếu sức khỏe cho phép:
- Chụp ảnh, quay video vị trí hai xe, vết cày, mảnh vỡ, biển số xe bên kia, có cả biển tên phố để xác định nơi xảy ra.
- Ghi lại dấu hiệu say bằng lời mô tả, ghi hình nếu làm được mà không gây căng thẳng.
- Xin tên, số điện thoại người chứng kiến, như người bán hàng, bảo vệ tòa nhà gần đó.
- Hỏi camera cửa hàng ven đường sớm, vì dữ liệu thường bị ghi đè sau một thời gian.
- Giữ giấy tờ công an, cơ sở y tế giao, hóa đơn khám chữa bệnh, hóa đơn sửa xe, ghi chép ngày nghỉ làm.
Giữ quyền đòi bồi thường
Người gây thiệt hại phải bồi thường
Điểm b khoản 1 Điều 83 của Luật nêu nguyên tắc: người gây tai nạn “nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật”. Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ở Điều 584, nguyên tắc bồi thường ở Điều 585 (theo các bản tóm tắt, gồm bồi thường toàn bộ, kịp thời và các bên có thể thỏa thuận), và thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ, trong đó có phương tiện giao thông vận tải cơ giới, ở Điều 601. Các điều này được diễn giải theo bản tóm tắt, chưa đối chiếu Công báo; áp dụng vào từng vụ cần người có chuyên môn xem hồ sơ.
Bảo hiểm của bên kia có thể không trả phần tài sản
Theo nội dung Nghị định 67/2023/NĐ-CP đăng trên các cơ sở dữ liệu pháp luật, điểm đ khoản 2 Điều 7 loại trừ bồi thường thiệt hại về tài sản khi người lái có nồng độ cồn vượt trị số bình thường theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Chúng tôi chưa đối chiếu Công báo, và nghị định này đã có văn bản sửa đổi chưa được đọc. Nếu đúng như vậy, tiền sửa xe của bạn có thể không được doanh nghiệp bảo hiểm của bên kia chi trả.
Điều đó không xóa quyền của bạn: loại trừ bảo hiểm là chuyện giữa doanh nghiệp bảo hiểm và chủ xe bên kia, còn trách nhiệm bồi thường của người gây thiệt hại vẫn còn. Phần thiệt hại về người được xử lý khác, xem bài lái xe máy có nồng độ cồn gây va chạm, bảo hiểm TNDS xử lý thế nào.
Các bước sau đó
- Thương lượng có văn bản, ký đủ hai bên, giữ bản của mình.
- Bám theo kết quả giải quyết của công an, gồm kết quả kiểm tra nồng độ cồn và việc xác định lỗi.
- Nếu không thỏa thuận được, hỏi luật sư hoặc trung tâm trợ giúp pháp lý về việc khởi kiện dân sự tại Tòa án.
Nếu bạn đang đi xe thuê
Báo cửa hàng sớm qua số 0942467674 trong giờ 09:00 đến 21:00 và gửi ảnh hiện trường. Trách nhiệm với hư hỏng của chiếc xe thuê và cách phối hợp đòi bên gây tai nạn cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng. Các bước chung khi xe thuê gặp va chạm có trong bài xe thuê bị tai nạn: các bước ngay sau va chạm.
Nguồn và lưu ý
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay cho tư vấn của luật sư.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9 khoản 26, Điều 80 khoản 1, Điều 81 khoản 3, Điều 83 (đối chiếu nguyên văn bản hợp nhất).
- Bộ luật Dân sự năm 2015, Điều 584, 585, 601; Nghị định 67/2023/NĐ-CP, Điều 7: diễn giải theo bản tóm tắt, chưa đối chiếu Công báo.
Tóm lại, bị tông bởi người có dấu hiệu say, hãy lo an toàn, gọi 113 và 115, đề nghị kiểm tra nồng độ cồn, giữ chứng cứ và không tự xử. Các bài khác trong mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.