Bạn từng nhận quyết định xử phạt vì lái xe máy có cồn, đã nộp phạt, đã lấy lại giấy phép, và vẫn đi làm hằng ngày bằng xe máy. Câu hỏi khiến nhiều người lo là nếu bị bắt lần nữa thì sao. Bài này giải thích tái phạm nồng độ cồn được hiểu thế nào theo pháp luật xử lý vi phạm hành chính, khi nào lần thứ hai bị coi là tình tiết tăng nặng, và điều gì xảy ra với điểm giấy phép lái xe.
Tái phạm nồng độ cồn là gì theo pháp luật xử lý vi phạm hành chính
Khoản 2 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 cấm điều khiển phương tiện “mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn”. Còn khái niệm tái phạm thuộc Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần, trong đó có Luật số 67/2020/QH14.
Theo khoản 5 Điều 2 của luật này (bản đã sửa đổi), các nguồn pháp luật chúng tôi đối chiếu cùng diễn giải tái phạm là trường hợp:
- người vi phạm đã bị ra quyết định xử phạt về một hành vi;
- chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính;
- lại thực hiện đúng hành vi đã bị xử phạt đó.
Thiếu một trong ba yếu tố thì không phải tái phạm. Lần hai là lỗi khác hẳn, chẳng hạn vượt đèn đỏ, cũng không phải tái phạm lỗi nồng độ cồn.
Thời hạn được coi là chưa bị xử phạt
Điều 7 của luật này quy định một khoảng thời hạn tính từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt hoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định; qua hết khoảng đó mà không tái phạm thì được coi là chưa bị xử phạt. Độ dài thời hạn tùy hình thức xử phạt nên chúng tôi không nêu con số; hãy xem bản hợp nhất mới nhất hoặc hỏi luật sư.
Lưu ý: mốc tính bắt đầu từ lúc chấp hành xong quyết định, không phải từ ngày bị dừng xe lần đầu.
Vi phạm nồng độ cồn lần 2 khác “vi phạm nhiều lần” thế nào
Hai khái niệm này hay bị dùng lẫn. Theo các bản phân tích pháp luật chúng tôi đối chiếu:
- Tái phạm: lần trước đã bị xử phạt, nay lại vi phạm đúng hành vi đó trong thời hạn chưa được coi là chưa bị xử phạt.
- Vi phạm nhiều lần: thực hiện một hành vi nhiều lần mà các lần trước chưa bị xử phạt và chưa hết thời hiệu xử phạt.
Như vậy, vi phạm nồng độ cồn lần 2 chỉ là tái phạm khi lần một đã có quyết định xử phạt.
Tình tiết tăng nặng nồng độ cồn ảnh hưởng mức phạt ra sao
Điểm b khoản 1 Điều 10 Luật Xử lý vi phạm hành chính liệt kê “vi phạm hành chính nhiều lần” và “tái phạm” trong các tình tiết tăng nặng. Theo nguyên tắc chung mà nhiều nguồn cùng trình bày, khi quyết định mức tiền phạt cụ thể trong khung, có tình tiết tăng nặng thì mức phạt có thể cao hơn, nhưng không vượt quá mức tối đa của khung tiền phạt dành cho hành vi đó.
Hiểu đơn giản: tái phạm không tạo ra khung phạt riêng cho “lần hai”. Lần sau vẫn xếp vào khung theo mức nồng độ cồn đo được và loại phương tiện như Nghị định 168/2024 quy định; tái phạm là căn cứ để chọn mức nặng hơn trong khung đó.
Chúng tôi chưa đối chiếu được Công báo của nghị định nên không khẳng định có quy định riêng cho người tái phạm trong lĩnh vực giao thông hay không. Hãy đọc kỹ quyết định xử phạt, nơi ghi các tình tiết được áp dụng.
Điểm giấy phép lái xe bị trừ khi vi phạm lần nữa
Ngoài tiền phạt còn có điểm giấy phép lái xe. Điều 58 Luật 36/2024 quy định:
- Khoản 1: giấy phép lái xe có 12 điểm, số điểm trừ mỗi lần tùy tính chất, mức độ của hành vi; dữ liệu trừ điểm được cập nhật ngay sau khi quyết định xử phạt có hiệu lực thi hành.
- Khoản 2: giấy phép chưa bị trừ hết điểm và không bị trừ điểm trong thời hạn 12 tháng từ ngày bị trừ điểm gần nhất thì được phục hồi đủ 12 điểm.
- Khoản 3: bị trừ hết điểm thì không được điều khiển phương tiện theo giấy phép đó; phải đợi ít nhất 06 tháng rồi tham gia kiểm tra kiến thức pháp luật do Cảnh sát giao thông tổ chức, đạt yêu cầu mới được phục hồi điểm.
Với người vi phạm lần hai, khoản 2 đáng chú ý nhất: mốc phục hồi tính từ lần trừ gần nhất, nên lần vi phạm mới vừa trừ thêm điểm vừa đẩy lùi thời điểm được phục hồi.
Tùy mức vi phạm, nghị định có thể áp dụng trừ điểm hoặc tước quyền sử dụng giấy phép lái xe. Hai hình thức này khác nhau thế nào được giải thích trong bài bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe máy khác gì trừ điểm. Cách tự xem điểm còn lại trên VNeID có trong bài bằng lái bị trừ điểm có còn thuê được xe máy không.
Người đi xe máy hằng ngày ở Hà Nội nên làm gì sau lần đầu
Lần thứ hai thường đến từ thói quen nghĩ “chạy gần thôi”. Vài cách thực tế:
- Lưu lại quyết định xử phạt và biên lai nộp phạt, ghi ngày chấp hành xong để tự biết mốc thời gian của mình.
- Đặt quy tắc cứng: hôm nào có liên hoan thì không mang xe máy đi. Đi làm ở Cầu Giấy mà tối ăn uống ở Hoàn Kiếm, hãy đi xe buýt hoặc gọi xe về.
- Cẩn thận buổi sáng hôm sau. Cồn có thể vẫn còn trong cơ thể sau một đêm uống nhiều; xem bài đêm trước uống nhiều sáng sau có bị xử lý nồng độ cồn không.
Nếu bạn định thuê xe máy trong thời gian giấy phép còn bị ảnh hưởng, hãy nói rõ tình trạng và xác nhận trực tiếp với cửa hàng qua số 0942467674; tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00. Đã uống rượu bia thì không lái, kể cả xe thuê.
Nguồn tham khảo và lưu ý
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư hoặc cơ quan đã ra quyết định xử phạt.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9 khoản 2; Điều 58 (đối chiếu nguyên văn bản hợp nhất).
- Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 67/2020/QH14 và các luật sau đó: Điều 2 khoản 5, Điều 7, Điều 10; diễn giải theo nhiều nguồn pháp luật thứ cấp khớp nhau, chưa đối chiếu bản hợp nhất mới nhất.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP: chỉ nêu tên, không nêu mức phạt.
Tóm lại, lần vi phạm thứ hai chỉ là tái phạm khi lần đầu đã bị xử phạt và còn trong thời hạn luật định; khi đó mức phạt có thể nặng hơn trong khung. Đọc thêm trong mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.