Đang dừng đèn đỏ ở Ngã Tư Sở thì bị một xe phía sau tông vào, hay vừa rẽ qua nút Kim Liên thì bị quẹt mạnh vào sườn xe, và khi bạn kịp quay lại thì người kia đã rồ ga bỏ đi. Va chạm xe máy bỏ chạy để lại cho người ở lại hai nỗi lo cùng lúc: bản thân có sao không, và chiếc xe thuê bị hỏng thì giải thích thế nào. Vài phút đầu sau va chạm là lúc thông tin còn tươi nhất. Bài này tập trung vào việc ghi nhận: những gì cần nhớ, cần chụp, cần hỏi, rồi trình báo và báo cửa hàng ra sao.
Va chạm xe máy bỏ chạy: lo cho người trước, đừng đuổi theo
Việc đầu tiên không phải là biển số mà là chính bạn. Đưa xe vào lề nếu còn dắt được, đứng lên vỉa hè, xa dòng xe. Kiểm tra đầu, cổ, tay chân, và cả người ngồi sau nếu có. Sau va chạm, cơ thể đang căng thẳng nên đau có thể chưa thấy ngay; nếu chóng mặt, đau đầu hay đau ngực, hãy nhờ người gọi cấp cứu 115. Số nào gọi trong tình huống nào được nói rõ trong bài gọi số khẩn cấp nào khi gặp sự cố trên đường.
Đừng đuổi theo người bỏ chạy. Lao xe đuổi giữa giờ cao điểm trên đường Cầu Giấy hay Trường Chinh dễ gây thêm một vụ va chạm nữa, lần này có thể do chính bạn. Một chiếc xe hỏng có thể sửa, còn chấn thương thứ hai thì không đáng.
Ghi nhận ngay: biển số và đặc điểm xe kia
Trong lúc ký ức còn rõ, mở ghi chú hoặc ghi âm trên điện thoại và nói ra mọi thứ bạn nhớ, kể cả khi chỉ nhớ được một phần:
- Biển số. Dù chỉ nhớ vài chữ số hay hai ký tự đầu cũng ghi lại, kèm mức độ chắc chắn.
- Loại xe và màu. Xe ga hay xe số, màu thân, có thùng hàng, có giỏ trước hay không.
- Người lái. Màu áo, màu mũ, có người ngồi sau, có đeo khẩu trang.
- Hướng bỏ chạy. Rẽ vào phố nào, đi thẳng về hướng nào.
- Thời điểm và vị trí chính xác. Giờ phút, nút giao, làn đường, đèn đang xanh hay đỏ.
Đừng tự bổ sung chi tiết bạn không chắc. Một ghi chép trung thực “chỉ nhớ hai số cuối” có giá trị hơn một biển số đầy đủ nhưng đoán bừa. Nếu đi hai người, mỗi người ghi riêng những gì mình nhớ trước khi bàn với nhau, để trí nhớ người này không vô tình sửa trí nhớ người kia. Sau đó gộp lại và đánh dấu chỗ nào hai người cùng thấy.
Chụp ảnh hiện trường trước khi dời xe
Nếu an toàn, chụp vài tấm trước khi xe bị dời hẳn: ảnh rộng thấy nút giao và vị trí xe, ảnh chỗ hư hỏng, mảnh vỡ trên mặt đường, vết sơn lạ dính trên xe bạn. Vết sơn khác màu là chi tiết hay bị bỏ qua nhưng lại cho biết màu xe đã va vào bạn. Thứ tự và góc chụp đầy đủ có trong bài chụp ảnh và quay video khi xe thuê gặp sự cố.
Tìm nhân chứng: ai đã thấy
Ở những nút giao đông như Ngã Tư Sở hay Kim Liên, gần như luôn có người thấy rõ hơn bạn: người dừng đèn bên cạnh, xe ôm đứng chờ khách, chủ hàng nước, bảo vệ tòa nhà gần đó. Họ thường chỉ ở lại vài phút, nên hãy hỏi ngay:
- Anh chị có thấy xe vừa va vào tôi không, có kịp nhìn biển số không?
- Có thể cho tôi xin số liên lạc nếu công an cần hỏi lại không?
Ghi lại tên và cách liên lạc của người đồng ý giúp, kèm một dòng ngắn họ đứng ở đâu và thấy gì, vì vài hôm sau chính bạn cũng khó nhớ ai nói gì. Nếu họ vội, chỉ xin số liên lạc là đủ. Nếu ai đó có camera hành trình hay vừa quay video, nhờ họ gửi qua Zalo ngay lúc đó, vì sau này rất khó tìm lại. Không ép người không muốn tham gia.
Ghi lại vị trí camera quanh đó
Camera là nguồn thông tin quan trọng nhất khi người kia đã đi mất. Bạn không cần xem được đoạn ghi hình, chỉ cần ghi lại camera nằm ở đâu để cơ quan chức năng có cơ sở làm việc:
- Camera giao thông trên cột đèn tại nút giao.
- Camera của cửa hàng, ngân hàng, tòa nhà hướng ra đường.
- Camera trước cửa các nhà dân ven phố.
Chụp một tấm ảnh thấy rõ từng camera và biển hiệu hoặc số nhà bên dưới. Nếu chủ cửa hàng sẵn lòng, nhờ họ giữ lại đoạn ghi khung giờ đó, vì nhiều hệ thống tự ghi đè sau một thời gian. Việc trích xuất camera thuộc thẩm quyền và quy trình của cơ quan chức năng, bạn chỉ nên đề nghị, không tự đòi.
Trình báo công an và báo cửa hàng
Khi đã ổn, hãy báo cửa hàng sớm qua Zalo hoặc điện thoại, gửi ảnh, ghi chú và vị trí. Cửa hàng là chủ xe nên cần biết ngay, và có thể hướng dẫn bạn có nên chạy tiếp hay để xe lại. Đừng tự đem xe ra tiệm sửa hay tự thỏa thuận chuyện chi phí trước khi trao đổi với cửa hàng; việc xử lý xe và các khoản liên quan nên hỏi rõ trực tiếp, đề nghị xác nhận bằng tin nhắn.
Với việc trình báo, bạn có thể gọi 113 khi đang ở hiện trường hoặc đến công an phường nơi xảy ra va chạm. Mang theo giấy tờ tùy thân, thông tin xe và cửa hàng, ảnh, ghi chú về xe bỏ chạy, danh sách nhân chứng và vị trí camera. Kể lại theo thứ tự thời gian, nói rõ chỗ nào chắc chắn, chỗ nào không. Trình tự cụ thể và các bước sau đó do cơ quan tiếp nhận hướng dẫn, bạn làm theo và xin giấy tờ ghi nhận việc trình báo nếu có, chụp lại gửi cửa hàng.
Nếu là khách du lịch chưa quen tiếng Việt, nhờ cửa hàng hỗ trợ liên lạc hoặc nhờ người địa phương đi cùng để thông tin không bị hiểu sai. Chuẩn bị sẵn ghi chú bằng chữ, kèm ảnh và vị trí trên Google Maps, sẽ giúp việc trình bày nhanh và rõ hơn nhiều so với kể bằng lời.
Kiểm tra lại xe trước khi chạy tiếp
Kể cả khi xe trông chỉ trầy nhẹ, cú tông từ phía sau hay quẹt ngang có thể làm cong càng, lệch tay lái, gãy chân chống hay nứt đèn hậu. Trước khi chạy tiếp, thử phanh trước và sau, xoay tay lái, bật đèn và xi nhan, nhìn xem bánh có cạ vào chắn bùn. Thấy bất thường thì gọi cửa hàng, đừng cố chạy. Trong một hai ngày sau, nếu bạn thấy đau cổ, đau lưng hay bầm tím xuất hiện muộn, nên đi khám và giữ lại giấy tờ khám, vì đó cũng là một phần của việc ghi nhận sự việc. Các bước chung sau va chạm có trong bài xe thuê bị tai nạn: các bước ngay sau va chạm.
Khi người gây va chạm bỏ chạy, hãy nhớ thứ tự: an toàn của bạn, ghi nhận xe kia, nhân chứng, camera, rồi trình báo và báo cửa hàng. Các tình huống khác trong kỳ thuê được gom ở mục sự cố khi thuê xe, còn kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội nói chung nằm trong chuyên mục thuê xe.