Tan bữa nhậu ở một quán ven đê Long Biên, ba người leo lên một chiếc xe máy, người ngồi cuối không có mũ, và cả nhóm bị dừng ở chốt kiểm tra đầu cầu Chương Dương. Đây là tình huống nồng độ cồn kèm lỗi khác mà nhiều người hỏi: chỉ bị tính lỗi nặng nhất, hay mỗi lỗi bị xử lý riêng? Bài này đọc đúng từng điều luật liên quan, giải thích nguyên tắc xử phạt khi có nhiều hành vi và những việc nên làm khi bị lập biên bản. Bài không nêu mức tiền phạt.
Nồng độ cồn kèm lỗi khác: luật cấm từng hành vi riêng biệt
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025, liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 9. Khoản 2 ghi:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Ngay khoản trước đó, Điều 9 khoản 1 cấm một hành vi khác hẳn, thường đi kèm trong các nhóm bạn mượn xe nhau:
“Điều khiển xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ không có giấy phép lái xe theo quy định của pháp luật;”
Hai khoản nằm cạnh nhau nhưng là hai hành vi độc lập: có bằng mà uống rượu vẫn vi phạm khoản 2, không uống mà không có bằng vẫn vi phạm khoản 1. Cùng xảy ra trong một lần bị dừng thì đó là hai hành vi.
Mũ bảo hiểm và số người được chở theo Điều 33
Các quy tắc riêng cho xe mô tô, xe gắn máy nằm ở Điều 33 của luật. Về số người, khoản 1 quy định:
“Người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được chở một người, trừ những trường hợp sau thì được chở tối đa hai người: a) Chở người bệnh đi cấp cứu; b) Áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật; c) Trẻ em dưới 12 tuổi; d) Người già yếu hoặc người khuyết tật.”
Ba người lớn khỏe mạnh đi chơi về không thuộc trường hợp ngoại lệ nào ở trên. Về mũ, khoản 2 viết:
“Người lái xe, người được chở trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách.”
Lưu ý câu chữ: nghĩa vụ đội mũ đặt lên cả người lái lẫn người được chở. Người ngồi sau không thể nói “tôi chỉ đi nhờ”. Còn ai bị xử lý về hành vi nào, ở mức ra sao, do Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định chi tiết; bài này không suy diễn phần đó. Muốn biết mũ thế nào là đúng quy chuẩn, đọc bài mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi đi xe máy.
Nguyên tắc xử phạt khi một người có nhiều hành vi
Câu hỏi “có bị phạt từng lỗi không” không nằm trong luật giao thông mà nằm trong Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, đã được sửa đổi, bổ sung. Theo nội dung mà nhiều nguồn tra cứu pháp luật cùng trích dẫn (chúng tôi chưa đối chiếu bản Công báo):
- Điều 3 khoản 1 điểm d nêu nguyên tắc: một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm. Bản sửa đổi có thêm ngoại lệ cho trường hợp vi phạm nhiều lần mà Chính phủ quy định là tình tiết tăng nặng.
- Điều 67 nêu cách ra quyết định: nhiều hành vi bị xử phạt trong cùng một lần thì chỉ ra một quyết định, nhưng trong đó ghi hình thức, mức xử phạt đối với từng hành vi.
Hiểu đơn giản: lỗi nặng không “bao” luôn lỗi nhẹ; mỗi hành vi được xem xét riêng dù cùng nằm trên một tờ quyết định. Mức cụ thể cho từng hành vi phải tra trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP hiện hành hoặc hỏi cơ quan chức năng.
Khi bị dừng: đọc biên bản theo từng dòng
Điều 72 khoản 1 điểm b của Luật 36/2024 cho người điều khiển phương tiện quyền:
“Được thông báo về căn cứ dừng phương tiện tham gia giao thông đường bộ để kiểm tra, kiểm soát; nội dung và kết quả kiểm tra, kiểm soát; hành vi vi phạm pháp luật và biện pháp xử lý;”
Vì có nhiều hành vi, biên bản càng cần đọc kỹ:
- Đếm số hành vi được ghi. Mỗi hành vi nên được mô tả riêng. Đối chiếu với những gì thực sự xảy ra: ai lái, ai ngồi sau, ai thiếu mũ.
- Kiểm tra thông tin người và xe. Họ tên, biển số, thời gian, địa điểm phải đúng.
- Ghi ý kiến nếu không đồng ý. Viết ngắn, đúng sự việc, không cảm tính.
- Giữ bản biên bản và chụp ảnh lại. Đây là căn cứ nếu sau này muốn khiếu nại hoặc hỏi luật sư.
Hiệu lệnh dừng xe được đặt ra trong những trường hợp nào, xem bài cảnh sát giao thông được dừng xe máy để kiểm tra nồng độ cồn khi nào. Cách đọc con số trên phiếu đo nằm trong bài đọc phiếu kết quả đo nồng độ cồn.
Vì sao gộp nhiều lỗi nguy hiểm hơn trên đường
Bỏ qua chuyện xử phạt, mỗi lỗi cộng thêm làm rủi ro tăng rõ rệt. Cồn làm chậm phản xạ. Chở ba làm xe nặng phía sau, khó phanh trên dốc cầu Chương Dương hay đoạn lên đê. Người ngồi cuối không mũ là người dễ bị văng ra nhất khi xe đổ.
Tác động của vài ly bia lên cơ thể được phân tích kỹ hơn trong bài vài ly bia ảnh hưởng thế nào đến thăng bằng và phản xạ. Cách thực tế cho nhóm bạn: gọi taxi hoặc xe ôm công nghệ, gửi xe ở bãi có người trông và quay lại lấy khi đã tỉnh hẳn.
Nếu chiếc xe bị dừng là xe thuê
Nguyên tắc với xe thuê không khác: đã uống thì không lái, và mỗi xe chỉ chở đúng số người luật cho phép. Khi nhận xe, hãy hỏi rõ trực tiếp xe đi kèm bao nhiêu mũ và kiểm tra quai cài còn tốt không, để người ngồi sau không bị thiếu mũ giữa đường. Tiệm của chúng tôi ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00; mọi điều kiện thuê và cách xử lý khi xe bị tạm giữ, vui lòng xác nhận trực tiếp qua số 0942467674.
Ghi chú về nguồn
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Phần trích nguyên văn theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9 khoản 1, 2; Điều 33 khoản 1, 2; Điều 72 khoản 1 điểm b. Nội dung Điều 3 và Điều 67 Luật Xử lý vi phạm hành chính được tóm tắt theo các nguồn tra cứu pháp luật thống nhất với nhau, chưa đối chiếu Công báo. Mức xử phạt cụ thể theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP; hãy đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư khi cần.
Tóm lại, uống rượu bia, chở quá số người và không đội mũ là những hành vi riêng, mỗi hành vi được xử lý riêng. Các bài khác trong cụm này nằm ở mục nồng độ cồn, còn quy định chung khi đi lại ở Hà Nội được gom tại chuyên mục an toàn và pháp lý.