Trên đường vành đai và các trục hướng tâm ở Hà Nội, người mới lái rất dễ bị cuốn theo tốc độ dòng xe: xe sau áp sát, xe hai bên lướt qua, tay ga tự vặn thêm lúc nào không hay. Bài này giải thích vì sao chuyện đó xảy ra, cách giữ tốc độ vừa sức bạn và cách dạt phải đúng lúc để xe khác vượt.
Vì sao người mới lái dễ bị cuốn theo tốc độ dòng xe
Dòng xe đang chạy nhanh tạo ra một chuẩn ngầm: ai cũng đi như thế thì bạn cũng nên đi như thế. Thêm xe phía sau áp sát, tiếng còi hay ánh đèn nháy, người mới thường thấy bản thân là vật cản và vặn ga cho kịp nhịp.
Nhiều người còn bám đuôi một xe phía trước làm người dẫn đường cho đỡ phải tự quyết định. Cái giá là thân xe trước che mất tầm nhìn, và khi xe đó phanh gấp hay lách ổ gà, bạn chỉ còn rất ít thời gian phản ứng. Bài nhìn đèn hậu xe phía trước khi đi ban đêm nhắc đúng điểm này.
Luật không lấy dòng xe làm thước đo. Điều 12 khoản 2 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 viết người điều khiển phương tiện “phải bảo đảm tốc độ phù hợp điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết và các yếu tố ảnh hưởng khác để bảo đảm an toàn”. Bài không nêu mức tối đa vì con số nằm ở văn bản khác.
Dấu hiệu dòng xe đang kéo tay ga của bạn
-
Tay ga vặn thêm trong khi bạn chưa quyết định chạy nhanh hơn.
-
Mắt dán vào gương hoặc đèn hậu xe trước, ít nhìn xa.
-
Vai và cánh tay cứng, tay nắm lái chặt hơn lúc mới ra đường.
Gặp những dấu hiệu này, hãy tự hỏi: tốc độ lúc này do ai chọn, bạn có dừng được trong đoạn đường đang thấy rõ là trống không, và bên phải còn chỗ để nhường không? Câu thứ hai được phân tích riêng trong bài chọn tốc độ theo đoạn đường nhìn thấy.
Giữ tốc độ bạn kiểm soát được
-
Chọn tốc độ trước khi nhập dòng, đừng chọn lúc đang bị ép. Làm quen độ nhạy tay ga ở đoạn vắng rồi mới ra trục lớn.
-
Giữ ga đều, tay lỏng, vai thả. Đừng vặn ga theo từng cú áp sát của xe sau.
-
Nới khoảng cách phía trước thay vì tăng tốc để thoát xe sau. Chừa nhiều khoảng trống, bạn có chỗ nhả ga nhẹ mà không phải phanh gấp.
-
Không đuổi theo xe vừa vượt lên, không đua với xe bên cạnh. Ai muốn đi nhanh hơn thì cứ để họ đi.
-
Chậm hơn dòng xe nhưng phải ổn định: đi đều, đi thẳng, ở phía bên phải làn. Loạng choạng hay giảm tốc đột ngột còn nguy hiểm hơn.
Dạt phải để xe khác vượt: luật nói gì
Dạt phải không có nghĩa là trốn vào lề. Điều 13 khoản 1 ghi: “Phương tiện tham gia giao thông đường bộ di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải”. Khi có xe xin vượt, Điều 14 khoản 4 nói người ở phía trước, “nếu đủ điều kiện an toàn thì phải giảm tốc độ, có tín hiệu rẽ phải”, rồi “đi sát về bên phải của phần đường xe chạy cho đến khi xe sau đã vượt qua, không được cản trở đối với xe xin vượt”.
Cụm “nếu đủ điều kiện an toàn” quan trọng: dạt phải không phải mệnh lệnh vô điều kiện. Ngoài ra, Điều 14 khoản 1 cho biết trên đường có từ hai làn cho xe cơ giới cùng chiều trở lên được phân biệt bằng vạch kẻ, “xe đi phía sau di chuyển lên trước xe phía trước thì áp dụng quy tắc sử dụng làn đường quy định tại Điều 13”. Trên đường vành đai nhiều làn, Điều 13 khoản 2 vì thế đáng nhớ: “phải quan sát bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên mới được chuyển làn”.
Cách dạt phải đúng lúc
-
Nhìn gương, xác định xe nào đang xin vượt bằng đèn nháy hoặc còi.
-
Chọn chỗ thật sự trống bên phải: mặt đường phẳng, không xe đỗ, không cửa xe, không người đi bộ ở mép, không nắp cống hay ổ gà.
-
Nhả ga nhẹ, bật xi nhan phải, nhích dần sang phải theo đường thoải chứ không đánh lái vuông góc.
-
Giữ vị trí ổn định, đi thẳng cho tới khi xe sau đã qua, rồi kiểm tra gương và tắt xi nhan.
Dạt phải là dạt trong phần lòng đường. Điều 77 khoản 1 ghi “vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ”, nên bên phải đã chật thì đừng leo lề. Trên cầu Chương Dương hay cầu Vĩnh Tuy, chỗ dạt có thể hẹp và không có chỗ dừng: Điều 18 khoản 4 liệt kê nơi không được dừng xe, đỗ xe, trong đó có “Trên cầu, trừ những trường hợp tổ chức giao thông cho phép”. Vì vậy trên cầu hãy đi đều bên phải làn, đừng dừng để nhường.
Khi quá căng thẳng: dừng đúng chỗ rồi mới đi tiếp
Nếu tay đã run, đừng cố theo dòng xe cho hết đoạn. Điều 18 khoản 5 ghi người điều khiển “chỉ được dừng xe, đỗ xe ở nơi có lề đường rộng hoặc khu đất ở bên ngoài phần đường xe chạy”; lề hẹp thì “sát mép đường phía bên phải”. Hãy chọn chỗ được phép, báo hiệu sớm, tấp vào dần, không phanh đột ngột giữa làn. Nghỉ vài hơi thở, rồi nhìn gương, bật xi nhan và chờ khoảng trống để nhập lại dòng xe. Mục tình huống giao thông có thêm cách xử lý từng tình huống.
Tập dần cho quen cảm giác xe lướt qua bên cạnh
Hãy bắt đầu ở đường nhỏ ít xe hay bãi rộng vắng: giữ ga đều, liếc gương đều tay, dạt sang phải rồi trở lại. Sau đó mới ra đường lớn lúc thưa xe, nhờ người có kinh nghiệm đi kèm nếu được. Khi còn tập, không nên chở người ngồi sau; mũ bảo hiểm luôn “cài quai đúng quy cách” theo Điều 33 khoản 2.
Khi đi xe thuê ở Hà Nội
Người mới thuê xe nên dành vài phút đầu ở đoạn vắng gần chỗ nhận, như quanh phố Nguyễn Văn Cừ ở Long Biên, để làm quen tay ga và phanh. Bố trí phổ biến là tay phải phanh trước, nhưng hãy kiểm lại trên chính chiếc xe bạn nhận. Nếu tay ga, cần phanh hay gương có vẻ lỏng hoặc lệch, đừng tự tháo hay chỉnh: dừng ở nơi an toàn và gọi tiệm theo số 0942467674 trong giờ 09:00 đến 21:00. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên; hỗ trợ ngoài giờ, cứu hộ hay đổi xe cần hỏi và xác nhận trực tiếp trước khi đi.
Xem thêm mục thuê xe hoặc trang liên hệ. Các kỹ năng nền khác nằm trong mục kỹ năng lái cơ bản, toàn bộ bài hướng dẫn có ở chuyên mục kỹ năng.
Điều luật trích theo Luật số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH. Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay thế huấn luyện hoặc tư vấn chuyên môn.