Đi xe 50cc quen trong phố rồi, nhiều người bắt đầu chạy ra các trục lớn ở Hà Nội như Nguyễn Văn Cừ, Âu Cơ hay Phạm Văn Đồng, và gặp ngay câu hỏi: phía trước là chiếc xe ba gác chậm, hay chiếc xe tải chở vật liệu, có nên vượt không? Vượt xe bằng xe 50cc khác hẳn với xe 110cc hay xe ga lớn, vì chiếc xe nhỏ tăng tốc chậm và tốc độ tối đa thấp. Một pha vượt tưởng nhanh có thể kéo dài tới mức bạn bị kẹt giữa hai làn. Bài này giúp bạn đánh giá khi nào đủ lực để vượt, khi nào nên bám sau, và cách vượt cho an toàn khi đã quyết định.
Vì sao vượt xe bằng xe 50cc khó hơn bạn nghĩ
Vượt một chiếc xe là phải chạy nhanh hơn nó đủ lâu để đi hết chiều dài của nó cộng thêm khoảng cách an toàn phía trước và phía sau. Với xe máy lớn, phần chênh tốc độ đến nhanh nên pha vượt ngắn. Với xe 50cc, ba điều làm mọi thứ dài ra:
- Tăng tốc chậm. Vặn hết ga, xe vẫn cần vài giây mới nhanh hơn được một chút.
- Tốc độ tối đa thấp. Nếu xe phía trước đang chạy gần bằng tốc độ tối đa của bạn, phần chênh gần như bằng không.
- Giới hạn tốc độ của xe gắn máy thấp hơn xe mô tô. Bạn không được phép chạy nhanh như xe máy lớn chỉ để vượt cho xong; quy định cụ thể có ở bài xe 50cc được chạy tối đa bao nhiêu km/h.
Hệ quả là một pha vượt của xe 50cc có thể kéo dài gấp mấy lần pha vượt của xe khác, và trong suốt thời gian đó bạn nằm ở làn bên trái, nơi xe nhanh hơn đang lao tới từ phía sau.
Xe nào nên vượt, xe nào nên bám sau
Một quy tắc dễ nhớ: chỉ vượt những xe chạy chậm hơn bạn rõ rệt.
Thường có thể vượt khi đường thoáng:
- Xe đạp, xe đạp điện đang đạp chậm.
- Xe ba gác, xe thồ hàng, xe đẩy đi sát lề.
- Xe máy đang chạy rất chậm vì tìm đường hay chở hàng cồng kềnh.
Nên bám sau, không vượt:
- Xe tải, xe buýt, ô tô đang chạy đều trong dòng xe.
- Xe máy 110cc hay xe ga đang chạy bình thường.
- Bất kỳ xe nào chạy gần bằng tốc độ của bạn; vượt chúng chỉ làm bạn kẹt cạnh nó rất lâu.
Với xe tải và xe buýt, ngoài chuyện vượt lâu còn có luồng gió hút và đẩy khi đi cạnh thân xe dài, rất dễ làm chiếc xe nhẹ chao đảo. Cách giữ thăng bằng khi xe lớn chạy sát được nói ở bài xe 50cc nhẹ khi gió ngang và xe tải vượt sát.
Những nơi không vượt dù xe trước chậm
- Gần và trong ngã tư, nút giao, chỗ có đèn tín hiệu.
- Trên cầu hẹp, dốc cầu, đường cong che khuất tầm nhìn.
- Nơi có vạch kẻ liền giữa đường hay biển cấm vượt.
- Khi xe phía sau bạn đang có ý định vượt, hoặc đã bật xi nhan trái.
- Khi phía trước chiếc xe chậm còn xe khác mà bạn chưa nhìn thấy hết.
Theo quy tắc chung, vượt về phía bên trái của xe được vượt. Đừng lách qua bên phải sát lề, nơi xe ra từ ngõ và người đi bộ có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.
Cách vượt khi đã quyết định
- Nhìn xa phía trước. Cần một đoạn thẳng, thoáng đủ dài cho cả pha vượt; với xe 50cc, đoạn ấy dài hơn bạn tưởng.
- Nhìn gương và quay đầu nhìn qua vai trái. Không có xe nào đang lao tới ở làn bên trái.
- Bật xi nhan trái, tăng ga từ trước khi chuyển làn. Chuyển sang khi xe đã có đà, đừng chuyển làn rồi mới bắt đầu tăng tốc.
- Giữ khoảng cách ngang rộng với xe được vượt, nhất là xe ba gác hay xe chở hàng chìa ra hai bên.
- Chỉ quay về làn phải khi đã thấy cả chiếc xe được vượt trong gương, bật xi nhan phải, về làn từ từ.
Nếu giữa chừng thấy pha vượt không xong, đừng cố. Nhả ga, quay về sau xe kia nếu còn khoảng trống, và chờ cơ hội khác.
Bám sau: giữ khoảng cách và chờ đoạn thoáng
Bám sau một chiếc xe chậm không có gì đáng ngại nếu bạn làm đúng. Giữ khoảng cách đủ để nhìn thấy phía trước nó, đặc biệt với xe tải và xe buýt che kín tầm nhìn. Đừng bám sát đuôi xe tải, vì bạn nằm trong điểm mù của tài xế, và đá dăm, nước bẩn có thể văng ra từ bánh xe. Lùi lại, chờ một ngã rẽ, một đoạn đường rộng hay một điểm dừng xe buýt khiến xe phía trước tách ra.
Trên những trục đông như Nguyễn Văn Cừ về Long Biên, bám sau một nhịp rồi đi tiếp thường không làm bạn chậm hơn bao nhiêu so với cố vượt. Với chiếc xe nhỏ, thời gian bạn tiết kiệm được nhờ vượt hiếm khi đáng với rủi ro.
Khi chính bạn bị vượt
Xe 50cc bị vượt nhiều hơn là đi vượt. Giữ tốc độ đều, đi ổn định ở làn sát bên phải, không đánh lái bất ngờ. Khi xe lớn vượt sát, nắm chắc tay lái, đừng phanh gấp. Nếu phía sau dồn ứ một hàng xe, tấp vào chỗ rộng cho họ qua rồi đi tiếp. Những giới hạn thực tế của xe 50cc trên đường dài, kể cả chuyện bị vượt liên tục, có ở bài xe 50cc có chạy đường trường ổn không: giới hạn tốc độ thực tế.
Các bài khác về dòng xe này có ở chuyên mục xe 50cc, còn toàn bộ thông tin về các dòng xe ở mục xe máy.