Hôm qua chiếc xe 50cc thuê còn chạy nhẹ nhàng quanh phố Hà Nội, hôm nay vặn ga mãi mà xe cứ ì ạch, lên dốc cầu nhỏ cũng đuối, dừng đèn đỏ xong xuất phát nặng như có ai níu phía sau. Khi xe 50cc chạy ì, phản xạ của nhiều người là nghĩ máy yếu, máy hỏng. Nhưng với chiếc xe nhỏ vốn đã ít lực, những nguyên nhân bên ngoài động cơ như lốp non, phanh bó hay chở quá sức lại hay gặp hơn, và bạn tự kiểm tra được trong vài phút. Bài này đi qua thứ tự kiểm tra, những dấu hiệu cần dừng xe ngay, và cách báo cửa hàng.
Xe 50cc chạy ì: vì sao xe nhỏ nhạy với lực cản
Một chiếc xe 110cc có dư lực, nên khi lốp hơi non hay chở thêm túi đồ, bạn gần như không cảm thấy. Xe 50cc thì khác: lực kéo vốn ít, mọi lực cản thêm vào đều làm xe chậm thấy rõ. Đó là lý do khi xe chạy ì, hãy tìm những thứ đang “níu” xe trước, rồi mới nghĩ tới máy.
Bước một: kiểm tra lốp
Lốp non là nguyên nhân hay gặp nhất. Lốp thiếu hơi làm mặt tiếp xúc với đường to ra, xe lăn nặng hơn, tay lái cũng nặng và lắc khi vào cua.
- Bóp thử hai lốp bằng tay khi xe đang đứng: lốp căng thì ấn không lún nhiều.
- Ngồi lên xe rồi nhìn xuống lốp sau: lốp bẹt hẳn ra hai bên là thiếu hơi.
- Nhìn mặt lốp xem có đinh, mảnh kính cắm vào không; thủng chậm cũng làm lốp non dần qua vài giờ.
Bánh nhỏ của xe 50cc nhạy với áp suất hơn bánh lớn. Nếu lốp non, ghé hàng sửa xe gần nhất bơm lại; nếu thấy dấu thủng, xem cách xử lý ở bài xe 50cc thủng lốp giữa phố: dắt xe an toàn, tìm chỗ vá và gọi cửa hàng hỗ trợ.
Bước hai: kiểm tra phanh có bị bó không
Phanh bó là khi má phanh không nhả hẳn ra sau khi bạn buông tay hay chân phanh, cứ cọ vào đĩa hoặc tang trống. Xe vẫn chạy được nhưng như luôn bị phanh nhẹ.
- Tắt máy, dựng xe, dắt thử vài mét. Xe dắt nặng bất thường, có tiếng cọ rít đều theo vòng bánh là dấu hiệu bó phanh.
- Dựng chân chống giữa, quay bánh bằng tay: bánh phải quay tương đối tự do.
- Xem tay phanh, chân phanh có trả về hết vị trí không, có bị vật gì kẹt không.
- Sau một đoạn đi, có mùi khét ở bánh xe là dấu hiệu cần dừng lại.
Đừng chạm tay vào đĩa phanh hay vành bánh ngay sau khi chạy; chúng có thể rất nóng. Cũng đừng tự vặn chỉnh phanh trên xe thuê. Nếu nghi phanh bó, báo cửa hàng.
Bước ba: nhìn lại tải chở và điều kiện đường
Có khi xe không có lỗi gì cả. Hôm nay bạn chở thêm một người, treo hai túi đồ ở móc, hay đang chạy ngược gió trên cầu. Với xe 50cc, mỗi thứ ấy đều làm xe chậm thấy rõ, cộng lại thì càng ì. Một vài điều nên nhớ:
- Xe 50cc chở hai người lớn sẽ ì hơn hẳn, nhất là khi lên dốc.
- Đồ nặng treo ở móc phía trước còn làm tay lái nặng.
- Gió ngược trên cầu hay đường đê làm xe chậm dù máy vẫn bình thường.
- Trời nắng nóng, máy và người đều mệt hơn; xe nóng máy cũng có thể kém bốc hơn.
Mức chở vừa sức của xe nhỏ được nói ở bài chở đồ đi chợ, siêu thị bằng xe 50cc: cốp nhỏ, móc treo và mức chở vừa sức.
Bước bốn: xăng
Xe 50cc có bình xăng nhỏ. Khi xăng gần cạn, có xe bắt đầu hụt ga, giật nhẹ trước khi tắt hẳn. Nhìn đồng hồ xăng, và nếu không chắc đồng hồ báo đúng, đổ thêm một ít xăng ở cây xăng gần nhất rồi chạy thử lại. Nếu vừa đổ xăng ở chỗ lạ xong thì xe yếu hẳn, nhớ lại và báo cửa hàng nơi bạn đã đổ.
Khi nào nghĩ tới máy và dừng xe ngay
Nếu đã kiểm tra lốp, phanh, tải chở và xăng mà xe vẫn ì, kèm theo một trong những dấu hiệu sau, hãy dừng xe ở chỗ an toàn và gọi cửa hàng:
- Tiếng máy lạ: gõ, lạch cạch, rít.
- Khói nhiều, khói màu lạ từ ống xả.
- Mùi khét, mùi xăng nồng.
- Đèn báo trên đồng hồ sáng.
- Xe hụt ga, giật, chết máy liên tục.
Những dấu hiệu này được mô tả kỹ hơn ở bài xe 50cc hụt ga, rung giật hoặc kêu lạ khi đang thuê: dấu hiệu cần dừng và báo cửa hàng. Cố chạy tiếp một chiếc xe đang có vấn đề ở máy có thể làm hỏng nặng hơn và nguy hiểm cho bạn.
Báo cửa hàng thế nào
Khi gọi cửa hàng cho thuê, nói rõ bạn đã kiểm tra những gì và thấy gì: lốp đã bơm chưa, dắt xe có nặng không, có mùi hay tiếng lạ không, xe ì từ lúc nào. Với xe thuê ở Nguyễn Tú, số liên hệ là 0942 467 674, cửa hàng mở cửa từ 09:00 tới 21:00 tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên. Thông tin càng cụ thể, cửa hàng càng dễ hướng dẫn bạn đi tiếp hay chờ hỗ trợ.
Lần nhận xe sau, kiểm tra lốp và phanh ngay từ đầu như bài nhận xe 50cc thuê: kiểm tra phanh, lốp, đèn, còi và gương trong năm phút hướng dẫn. Các bài khác về dòng xe này có ở chuyên mục xe 50cc, còn toàn bộ thông tin về các dòng xe ở mục xe máy.