Cứ tới tháng Mười Một là tiệm lại nhận câu hỏi: đi ngắm dã quỳ Ba Vì bằng xe máy thế nào cho kịp mùa hoa mà không phải chen trong dòng xe cuối tuần? Kinh nghiệm của tôi gói lại ba việc: chọn đúng ngày, xuất phát đúng giờ và dừng xe đúng chỗ. Bài này viết cho người thích chụp ảnh, đi bằng chiếc Honda Air Blade thuê từ Long Biên.
Mùa dã quỳ Ba Vì tháng 11: chọn ngày giữa tuần
Theo hướng dẫn Vườn quốc gia Ba Vì đăng những năm trước, dã quỳ thường nở từ cuối tháng Mười đến đầu tháng Mười Hai, rộ nhất khoảng ba tuần đầu tháng Mười Một. Lịch nở xê dịch theo thời tiết, nên xem thông báo của vườn trước khi đi.
Cuối tuần mùa hoa rất đông. Báo chí từng đưa tin cổng soát vé ùn tắc từ tờ mờ sáng, lượng khách một ngày Chủ nhật lên tới hàng vạn lượt. Đông như vậy thì khung hình nào cũng lẫn người, chỗ dừng xe lại chật. Vì thế tôi thường khuyên:
- Đi thứ Ba, thứ Tư hoặc thứ Năm, tránh ngày lễ và cuối tuần.
- Chọn ngày nắng nhẹ, bỏ qua hôm mưa phùn hoặc sương dày: đường dốc trơn mà ảnh cũng xám.
Một ví dụ quen thuộc: hai bạn ở Cầu Giấy xin nghỉ một ngày thứ Tư giữa tháng, chụp thong thả cả buổi sáng, trong khi nhóm bạn đi hôm Chủ nhật trước mất gần cả tiếng chỉ để qua cổng.
Nhận Air Blade từ tối hôm trước và giờ xuất phát
Tiệm mở cửa 09:00–21:00 và không giao xe ngoài giờ này. Muốn rời Hà Nội lúc trời vừa sáng, bạn cần nhận xe từ chiều hoặc tối hôm trước. Giá thuê Honda Air Blade là 200.000 đ/ngày; nhận xe sớm hơn một buổi thì hỏi tiệm cách tính ngày ngay khi đặt để khỏi bất ngờ.
Lúc nhận xe, làm mấy việc sau ngay tại tiệm:
- Thử hai phanh, để ý tiếng rít lạ hoặc tay phanh bóp quá sâu.
- Nhìn gai lốp, bật đèn pha, đèn xi nhan, bấm thử còi.
- Hỏi xe là bản 125 hay 160, dùng Smart Key hay chìa cơ, có công tắc ngắt động cơ tạm thời (idling stop) hay không.
- Đổ đầy bình xăng ngay tối đó.
Giờ xuất phát hợp lý là khoảng 6:00–6:30. Từ Long Biên lên tới cổng vườn khoảng 60–70 km tùy lối đi, thường mất hơn hai tiếng tính cả lúc nghỉ. Tới nơi tầm 8:30–9:00, nắng đã lên nhưng còn mềm, hoa hướng về phía mặt trời nên lên ảnh rất đẹp. Đi từ nửa đêm để săn mây thì phải chạy đường tối, tôi không khuyên với người chưa quen đường.
Đường lên vườn quốc gia Ba Vì từ Long Biên
Ban quản lý vườn hướng dẫn: từ Hà Nội đi theo Đại lộ Thăng Long hoặc quốc lộ 32, sau đó theo tỉnh lộ 414 (Sơn Tây – Đá Chông) tới khoảng Km8+800 thì có biển chỉ rẽ trái vào vườn. Với xe máy, hai lựa chọn cụ thể là:
- Quốc lộ 32: qua sông sang trung tâm, ra Cầu Giấy, Hồ Tùng Mậu tới Nhổn rồi bám quốc lộ qua Phùng về Sơn Tây. Nhiều hàng quán, cây xăng, nhưng qua nhiều thị trấn và chợ.
- Đường gom Đại lộ Thăng Long: xe máy chỉ được đi đường gom hai bên, làn chính cấm xe máy. Đoạn thoáng thì gió ngang mạnh, hợp với người xuất phát từ phía Mỹ Đình.
Cách chọn lối và giữ ga khi gặp xe tải có trong bài đi Đường Lâm, Sơn Tây bằng Honda Air Blade thuê. Sáng sớm ngoài đồng thường có sương, nhớ bật đèn chiếu gần; bài sáng mùa đông Hà Nội đi Air Blade thuê có thêm mẹo giữ ấm tay lái.
Lên dốc, xuống dốc khi đi dã quỳ Ba Vì bằng xe máy
Qua cổng soát vé, đường lên rừng thông cốt 400 là chuỗi khúc cua uốn lượn, càng lên cao càng dốc và hẹp, nhất là đoạn về phía cốt 1100. Air Blade đủ khỏe chở hai người lên dốc, cái khó nằm ở cách lái.
Khi lên dốc
- Giữ ga đều từ chân dốc, đừng để xe hụt hơi giữa khúc cua rồi mới vặn mạnh.
- Vào cua chậm, đi sát bên phải, không lấn làn để vượt ở chỗ khuất tầm nhìn.
- Nếu xe có idling stop, tắt chức năng này trước khi leo. Đường đông phải dừng giữa dốc, xe tự tắt máy rồi đề lại thì dễ trôi lùi.
Khi xuống dốc
Ban quản lý vườn dặn rõ: không tắt máy, không thả trôi xe khi xuống dốc. Xe ga không có số để ghìm như xe số, nên bạn phải dùng phanh có tính toán hơn:
- Giảm tốc trên đoạn thẳng trước khúc cua, rồi mới ôm cua.
- Bóp đều cả hai phanh, nhả ra rồi bóp lại theo nhịp, đừng giữ chặt suốt con dốc dài vì phanh nóng sẽ kém ăn.
- Với bản 160 có ABS bánh trước, tay phanh rung khi ABS làm việc là bình thường, vẫn phải dùng phanh sau. Đọc thêm bài Air Blade 160 có ABS bánh trước.
Người ngồi sau ôm chắc và ngả theo người lái, không xoay người chụp ảnh khi xe đang vào cua.
Chỗ dừng chụp ảnh mà không cản lối
Đây là phần nhiều người làm sai nhất: thấy vạt hoa đẹp ở mép cua là phanh lại, dựng xe ngay trên mặt đường trong khi xe sau đang leo lên.
Cách làm đúng:
- Gửi xe ở bãi rồi đi bộ. Theo hướng dẫn của vườn, qua rừng thông cốt 400 chừng 200 m có chỗ gửi xe, rẽ trái đi bộ khoảng 300 m là tới rừng hoa dã quỳ rộng gần 10 ha, có lối mòn dài hơn 3 km.
- Không dừng trên dốc, không dừng ở khúc cua. Chỉ tấp vào khoảng đất bằng, đủ rộng, nhìn được xe tới từ cả hai phía.
- Dắt hẳn xe ra khỏi mặt đường. Đất mềm dễ lún chân chống, nên đặt xe trên nền cứng, khóa cổ và cầm theo Smart Key.
- Một người canh xe, một người chụp. Đừng lùi ra giữa đường lấy khung rộng.
Vườn cấm hái hoa, bẻ cành; chụp từ lối mòn, không giẫm vào bụi hoa. Máy ảnh nên để trong ba lô đeo trên người, đừng để đồ quý trong cốp khi đi bộ xa.
Giờ về và đồ cần mang cho cả ngày
Trên núi tháng Mười Một tối sớm, sương xuống nhanh từ giữa chiều. Nên xuống núi khoảng 15:00–15:30 để chạy phần lớn đường về khi trời còn sáng.
Danh sách nên mang:
- Áo khoác gió, găng tay, khẩu trang; trên cao lạnh hơn nội thành rõ rệt.
- Giày thể thao đế bám để đi lối mòn.
- Điện thoại sạc đầy, ứng dụng ngân hàng sẵn sàng, vì cổng vé có mùa yêu cầu chuyển khoản. Giá vé, giờ mở cửa xem trên trang chính thức trước khi đi, thông tin có thể thay đổi.
- Đi hai người thì đổi lái theo chặng, cách làm có trong bài hai người thay phiên lái một chiếc Air Blade.
Xe có dấu hiệu lạ như phanh kêu, đèn báo bật thì dừng chỗ an toàn và gọi tiệm qua số 0942 467 674 trước khi nhờ thợ sửa. Nhớ trả xe trước 21:00; thấy có thể về muộn thì gọi báo sớm.
Trước chuyến đi, bạn có thể xem trang Honda Air Blade để nắm thêm về dòng xe, hoặc chuyên mục xe máy để so với các dòng khác.