Mùa cây thay lá, những con phố nhiều cây lớn ở Ba Đình như Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu đẹp đến mức nhiều người thuê xe chỉ để chạy chầm chậm và chụp ảnh. Nhưng nếu bạn cầm xe số đi đường lá rụng, nhất là sau một trận mưa hay một buổi sáng sương ẩm, mặt đường lúc ấy trơn hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó. Bài này tập trung vào một việc: giảm tốc thế nào cho mềm, kết hợp phanh và về số ra sao để bánh xe không trượt trên lớp lá.
Vì sao xe số đi đường lá rụng dễ trượt
Lá khô nằm rời trên mặt nhựa giống như một lớp đệm mỏng. Khi bánh xe lăn qua, lá có thể trượt trên mặt đường thay vì để lốp bám trực tiếp vào nhựa. Lá ướt còn tệ hơn: lá dính bết lại thành một lớp nhẵn, giữ nước bên dưới, và tạo cảm giác như đi trên một tấm nilon. Ở những đoạn mặt đường đã mòn nhẵn hoặc có vạch sơn, độ bám càng giảm.
Với xe số, khi về số đột ngột lúc xe còn nhanh, động cơ hãm bánh sau rất mạnh trong tích tắc. Trên đường khô, cú hãm ấy chỉ làm xe khựng. Trên lớp lá ướt, nó có thể làm bánh sau mất bám và lệch đuôi xe. Vì vậy cách giảm tốc trên đường lá rụng khác với thói quen đi phố bình thường: mọi thao tác phải sớm hơn, nhẹ hơn và từ tốn hơn.
Tuyến phố cây xanh này cũng đã có bài chạy xe tránh nắng dưới hàng cây cổ thụ ở Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu, gợi ý vòng chạy và giờ đi. Ở đây chúng ta chỉ bàn về kỹ năng lái xe số trên mặt đường phủ lá.
Nhận biết đoạn đường lá rụng nguy hiểm ở Ba Đình
Không phải đoạn lá rụng nào cũng nguy hiểm như nhau. Hãy để mắt tới những dấu hiệu sau khi đi trên Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu hay Điện Biên Phủ:
- Lá dồn thành đống sát lề: gió và xe chạy qua đẩy lá về phía mép đường, đúng làn xe máy hay đi. Đây là chỗ lá dày và giữ ẩm lâu nhất.
- Mặt đường còn ướt dưới tán cây: tán cây lớn che nắng nên sau mưa, đường dưới tán khô chậm hơn đoạn trống. Một con phố có thể đã khô ở đầu mà vẫn ướt ở giữa.
- Lá nằm trên vạch sơn, nắp cống, gờ giảm tốc: những bề mặt này vốn đã trơn, thêm lá ướt thì gần như không còn độ bám.
- Quả rụng và cành nhỏ: ngoài lá, một số hàng cây còn rụng quả, có thể làm bánh xe trượt hoặc nảy lên.
Mùa thay lá của mỗi loài cây ở Hà Nội không giống nhau, nên đừng chờ đúng một tháng nào đó mới cẩn thận. Cứ thấy mặt đường phủ lá là áp dụng cách đi trong bài này.
Giảm tốc sớm bằng phanh động cơ và rà phanh nhẹ
Nguyên tắc quan trọng nhất là giảm tốc từ xa, không để tới sát chỗ cần dừng mới xử lý. Khi nhìn thấy đèn đỏ, ngã tư hay khúc rẽ phía trước trên một đoạn phố nhiều lá, hãy làm theo thứ tự:
- Nhả ga sớm. Chỉ riêng việc nhả ga ở số đang đi đã giúp xe chậm dần nhờ phanh động cơ.
- Về số từng nấc một. Ví dụ đang đi số 3 thì về số 2, đợi xe chậm hẳn lại cho tiếng máy êm rồi mới tính tới số 1. Không đạp liền hai số một lúc, vì cú hãm sẽ quá mạnh với bánh sau.
- Rà phanh nhẹ cả trước và sau. Bóp phanh trước nhẹ, đạp phanh sau nhẹ, tăng lực dần dần. Mục tiêu là giảm tốc đều, không làm xe chúi đầu.
- Giữ xe thẳng khi phanh. Phanh lúc xe đang nghiêng là lúc dễ trượt nhất. Phanh xong, xe đã chậm, rồi mới nghiêng vào cua.
Nếu bạn chưa quen phối hợp phanh trước và phanh sau, nên đọc trước bài phanh trước và phanh sau phối hợp thế nào cho an toàn. Cảm giác trên đường lá ướt khá gần với đường mưa, nên bài phanh Sirius trên đường mưa cũng là tài liệu tham khảo tốt cho người cầm xe số.
Không phanh gấp trên lớp lá
Phanh gấp là nguyên nhân phổ biến nhất khiến xe số trượt bánh trên đường lá. Khi bóp mạnh phanh trước trên lá ướt, bánh trước có thể bị khóa và trượt đi, tay lái mất lái ngay lập tức. Khi đạp mạnh phanh sau, đuôi xe có thể văng sang một bên.
Để không phải phanh gấp, bạn cần tạo cho mình khoảng trống:
- Giữ khoảng cách với xe phía trước rộng hơn bình thường, nhất là khi xe phía trước là xe ga có thể dừng rất nhanh.
- Đi chậm hơn dòng xe một chút trên đoạn có nhiều lá, thay vì cố bám theo nhịp chung.
- Quan sát người đi bộ, người chụp ảnh đứng sát lề. Mùa lá rụng, Phan Đình Phùng có nhiều người dừng lại chụp ảnh, có thể bước ra đường bất ngờ.
Nếu tình huống bất ngờ buộc bạn phải dừng nhanh, hãy cố đưa bánh xe sang phần đường ít lá hơn trước khi bóp phanh mạnh. Mặt nhựa trơn trọi, dù ướt, vẫn bám tốt hơn lớp lá dày.
Vào cua và rẽ trên đường lá rụng
Hoàng Diệu và các phố quanh khu Hoàng thành có nhiều điểm rẽ cắt nhau. Khi rẽ trên mặt đường phủ lá:
- Giảm tốc xong trước khi vào cua, đừng vừa phanh vừa nghiêng.
- Tránh cua gắt. Ôm cua rộng hơn, nghiêng xe ít hơn, chấp nhận đi chậm.
- Giữ số thấp và ga đều trong cua, thường là số 2. Đừng nhả ga đột ngột hay lên ga mạnh giữa cua, vì cả hai đều thay đổi lực bám ở bánh sau.
- Nhìn đường cua trước để chọn lối đi qua phần ít lá nhất, thay vì đi theo lề nơi lá dồn đống.
Dừng xe chụp ảnh và khởi hành lại trên lá
Khi dừng chụp ảnh, hãy chọn chỗ mặt đường sạch, tránh dựng chân chống lên đống lá dày, vì chân chống có thể trượt và làm đổ xe. Khi khởi hành lại, vào số 1 và lên ga nhẹ. Nếu bánh sau quay trượt trên lá, hãy nhả bớt ga và để xe lăn chậm cho tới khi bám đường.
Không dừng giữa làn; tấp hẳn vào lề ở chỗ được phép đỗ.
Kiểm tra xe trước khi đi phố nhiều lá
Một chiếc xe có lốp mòn hay phanh kém sẽ khó xử lý hơn rất nhiều trên đường lá ướt. Khi nhận xe số thuê, hãy kiểm tra gai lốp còn rõ, bóp thử phanh trước và đạp thử phanh sau để chắc chắn phanh ăn đều. Nếu cảm thấy phanh yếu hay lốp mòn, hãy báo ngay với tiệm trước khi đi. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở từ 09:00 đến 21:00; bạn có thể gọi 0942467674 nếu cần hỏi thêm về xe.
Tóm lại
Xe số đi đường lá rụng ở Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu không khó nếu bạn nhớ ba điều: giảm tốc sớm bằng cách nhả ga và về số từng nấc, rà phanh nhẹ cả trước lẫn sau thay vì phanh gấp, và tránh cua gắt trên lớp lá. Muốn tìm hiểu thêm về cách dùng xe số, bạn xem chuyên mục xe số, hoặc quay về trang tổng hợp xe máy để so sánh các dòng xe.