Những ngày gió mùa về, ai cầm xe số đi gió ngược qua cầu Nhật Tân hay chạy dọc đường đê ven sông Hồng đều quen một cảm giác: vặn ga vẫn như cũ, xe vẫn ở số 4, nhưng tiếng máy nặng dần, đầu xe như bị ai đẩy lại, và vặn thêm ga thì xe cũng chẳng nhanh hơn bao nhiêu. Nhiều người cố vặn hết tay để giữ số 4 tới hết cầu. Bài này giải thích vì sao về số 3 thường đúng hơn, nhận ra lúc cần về số, và cách giữ ga, giữ tư thế qua đoạn gió ngược.
Chuyện gió tạt ngang làm xe lệch làn đã có bài riêng về gió ngang khi đi xe máy qua cầu lớn; ở đây chỉ bàn gió thổi thẳng vào mặt và chuyện chọn số.
Xe số đi gió ngược: vì sao máy hụt lực ở số 4
Số 4 trên xe số phổ thông như Honda Wave hay Yamaha Sirius là số chạy đều trên đường thoáng, khi xe đã có đà. Máy êm, đỡ tốn xăng, nhưng sức kéo thấp nhất. Gió ngược cộng thêm một lực cản liên tục phía trước, giống xe đang leo một con dốc thoải không nhìn thấy.
Lực cản tăng mà số vẫn cao thì động cơ làm việc ở vùng yếu nhất:
- Vặn thêm ga nhưng xe tăng tốc rất chậm, có khi còn tụt dần.
- Tiếng máy trầm, ì, đôi khi kèm tiếng gằn hoặc rung nhẹ ở bàn để chân.
- Mỗi cơn gió giật là xe khựng một nhịp, người lái phải vặn ga mạnh hơn rồi lại nhả ra.
Cố giữ số 4 lúc đó không làm xe nhanh hơn, chỉ khiến máy nóng, hao xăng và tay ga luôn sát cuối hành trình. Đó là kiểu xe số hụt lực khi gió ngược mà nhiều người tưởng là xe hỏng.
Nhận ra lúc cần về số 3 trên cầu và đường đê
Không cần đồng hồ vòng tua, chỉ cần nghe và cảm nhận:
- Ga đã vặn gần hết mà xe không lên thêm. Tay ga hết dư địa thì bạn không còn gì để đỡ cơn giật tiếp theo.
- Tiếng máy trầm và nặng hơn hẳn so với lúc vừa lên cầu.
- Xe bị bỏ lại so với dòng xe máy xung quanh dù bạn vẫn vặn ga như thường.
Cách nghe tiếng máy để biết lúc lên, lúc xuống số được nói kỹ hơn trong bài xe số không có đồng hồ vòng tua. Ở đây chỉ cần nhớ: đừng đợi đến khi xe gần như hết đà mới về số, vì lúc đó cú chuyển số sẽ giật mạnh hơn.
Cách về số 3 cho êm khi đang có gió
Về số trên cầu đông xe cần gọn và dứt khoát. Trình tự quen thuộc:
- Nhả ga hẳn, không nhả nửa chừng.
- Đạp cần số về một nấc. Trên phần lớn xe số phổ thông như Wave, ấn gót xuống đầu sau là về số; đời xe khác có thể bố trí khác, nên thử chiều số ở bãi rộng trước khi lên cầu.
- Mở ga lại từ từ, đừng vặn một phát, để xe không giật về phía trước rồi chúi lại.
Gió ngược làm xe chậm lại ngay lúc nhả ga, nên liếc gương và về số khi phía sau không có xe bám sát. Nếu cần ôn lại nguyên lý côn tự động khi nhả ga và đạp cần số, xem bài côn tự động trên xe số.
Ở số 3, sức kéo tốt hơn rõ rệt: tiếng máy cao hơn nhưng nhẹ, mở ga vừa phải là xe giữ nhịp đều. Có thể chậm hơn ngày lặng gió, và nên chấp nhận điều đó.
Giữ ga đều và tư thế cúi nhẹ, hai tay trên tay lái
Về số xong mới là nửa việc. Nửa còn lại là cách cầm lái suốt đoạn gió.
Giữ ga đều, không nhấp nhả. Nhả ga giữa gió ngược là xe mất đà rất nhanh. Chọn một mức ga vừa phải ở số 3 và giữ nguyên, chỉ chỉnh nhẹ khi gặp cơn giật.
Cúi nhẹ người về phía trước. Chỉ cần hơi hạ vai và khuỷu tay, ngực đổ về trước một chút để giảm diện tích hứng gió và dồn thêm sức nặng lên bánh trước cho tay lái vững. Áo khoác rộng, áo mưa cánh dơi nên kéo khóa và gom gọn, vì chúng phồng lên như cánh buồm.
Hai tay luôn trên tay lái. Gió ngược trên cầu thường kèm một phần gió xiên; buông một tay chỉnh mũ là đủ để xe lắc khi cơn giật đến. Cầm chắc nhưng không gồng cứng, khuỷu tay hơi chùng để hấp thụ rung.
Mũ cài quai chặt, kính chắn gió hạ xuống. Gió ngược đẩy mũ ngửa ra sau rất mạnh, quai lỏng thì người lái sẽ có xu hướng buông một tay để giữ mũ.
Cầu Nhật Tân và đường đê Tây Hồ, Long Biên: những đoạn hay gặp gió ngược
Cầu Nhật Tân. Cầu dài, mặt cầu cao và thoáng hai bên, không có nhà cửa che chắn. Những ngày gió mùa đông bắc, chiều đi từ Tây Hồ sang Đông Anh thường là chiều gặp gió ngược nhiều hơn. Đi đúng làn dành cho xe máy theo biển và vạch kẻ, về số 3 ngay từ đoạn dốc dẫn lên cầu nếu thấy gió đã mạnh, thay vì đợi lên tới giữa cầu. Những lưu ý chung về đường lên cầu có trong bài đến cầu Nhật Tân bằng xe máy.
Đường đê đoạn Tây Hồ. Đường Âu Cơ, Nghi Tàm chạy cao hơn khu dân cư, một bên là bãi sông trống. Gió đến từng đợt qua các khoảng trống giữa nhà; ở số 3 xe đủ sức để không khựng mỗi lần như vậy.
Đường đê phía Long Biên. Đoạn đê Ngọc Thụy và các đoạn đê dọc bờ bắc sông Hồng thường hẹp, có xe tải chở vật liệu. Gió ngược cộng với luồng gió từ xe tải đi ngược chiều khiến xe số ở số 4 rất dễ chao. Đây là lúc giữ số 3, giữ ga đều và đi sát phần đường của mình là an toàn hơn cả.
Khi nào nên về tiếp số 2 hoặc dừng lại
Số 3 là số làm việc hợp lý cho phần lớn đoạn gió ngược. Nhưng có vài trường hợp nên xuống thêm một nấc:
- Chở thêm người ngồi sau hoặc chở đồ cồng kềnh. Tải nặng cộng gió ngược khiến số 3 cũng bắt đầu ì. Về số 2 ở đoạn dốc dẫn lên cầu, lên tới mặt cầu phẳng rồi mới thử lên lại số 3.
- Dòng xe chậm hẳn lại trên cầu. Lúc này số 2 cho phép giữ nhịp chậm đều mà không phải nhấp ga liên tục.
Còn nếu gió mạnh tới mức bạn cảm thấy không giữ được xe thẳng, mưa kèm gió làm tầm nhìn kém, thì đừng cố. Không dừng giữa cầu; đi chậm, đều qua hết cầu rồi tìm chỗ an toàn ngoài phần đường xe chạy để nghỉ, hoặc chờ cơn gió qua trước khi đi tiếp.
Tóm lại
Xe số đi gió ngược không cần sức mạnh, mà cần chọn đúng số. Về số 3 khi ga đã gần hết mà xe không lên, giữ ga đều, cúi nhẹ, hai tay trên tay lái, và chấp nhận đi chậm hơn một chút. Nếu bạn đang thuê xe số và muốn tìm thêm các mẹo khác, xem chuyên mục xe số và toàn bộ chuyên mục xe máy trên blog.