Nhà bạn chỉ cách cửa hàng tạp hóa vài chục bước, nhưng đó là đường một chiều và đi đúng chiều thì phải vòng cả một khối phố. Thế là nhiều người nép sát lề, đi xe đạp điện ngược chiều một đoạn ngắn cho nhanh. Thói quen này rất phổ biến trong khu dân cư Hà Nội, nhưng nó là một trong những cách dễ va chạm nhất với một chiếc xe nhẹ, và luật giao thông cấm đi ngược chiều ở đường một chiều, xe đạp điện cũng không ngoại lệ. Bài này giải thích vì sao, và cách lên lộ trình để không phải làm vậy.
Vì sao đi xe đạp điện ngược chiều nguy hiểm hơn bạn nghĩ
Người đi ngược chiều thường tự nhủ: mình đi chậm, sát lề, nhìn thấy xe phía trước thì tránh được. Vấn đề là an toàn trên đường không chỉ phụ thuộc vào việc bạn nhìn thấy ai, mà còn vào việc người khác có lường được bạn hay không.
Người đi đúng chiều không tính đến bạn
Người lái xe máy trên đường một chiều chỉ quan sát những hướng mà xe có thể đến: phía trước cùng chiều, hai bên ngõ, sau lưng. Họ không nhìn về phía đầu đường để tìm một chiếc xe đi ngược lại. Khi bạn xuất hiện, họ phải phản ứng trong khoảnh khắc ngắn hơn bình thường rất nhiều, vì tốc độ hai xe cộng vào nhau.
Góc khuất và xe rẽ vào ngõ
Đoạn sát lề là nơi nhiều chuyện xảy ra nhất: ô tô đỗ, hàng quán bày ra, xe máy rẽ vào ngõ hoặc từ ngõ đi ra. Một người rẽ phải từ đường chính vào ngõ sẽ ôm sát lề, đúng chỗ bạn đang đi ngược lên. Một chiếc xe từ ngõ chui ra sẽ nhìn sang trái để chờ dòng xe đến, chứ không nhìn sang phải nơi bạn xuất hiện. Thêm một chiếc ô tô đỗ che tầm nhìn là đủ để hai bên chỉ thấy nhau khi đã quá gần.
Cửa xe, người đi bộ và vỉa hè
Đi ngược chiều sát lề, bạn còn đối mặt với cửa ô tô mở bất chợt, người đi bộ bước xuống lòng đường mà chỉ nhìn về hướng xe thường đến, và trẻ con chạy ra từ cửa nhà. Xe đạp điện nhẹ, phanh ngắn thì tốt, nhưng khi bị va từ phía trước thì người lái chịu trọn lực.
Luật giao thông nói gì về đi ngược chiều
Luật giao thông cấm đi ngược chiều trên đường một chiều, và quy định này áp dụng cho mọi loại xe, kể cả xe đạp điện. Biển cấm đi ngược chiều thường đặt ở đầu đường một chiều; nhiều đoạn có dải phân cách giữa cũng có nghĩa là mỗi bên đường chỉ đi một chiều.
Đi ngược chiều có thể bị xử phạt theo quy định hiện hành. Quan trọng hơn chuyện bị phạt là nếu va chạm xảy ra khi bạn đang đi ngược chiều, bạn gần như chắc chắn là bên có lỗi, và việc giải quyết với người bị va rất khó khăn. Với xe đi thuê, bạn còn phải làm việc với chủ xe về hư hỏng. Nếu muốn hiểu cảm giác từ phía người đi đúng chiều, bài xe ngược chiều lao vào làn đường một chiều mô tả rất rõ.
Đường một chiều xe đạp điện: cách đi vòng hợp lý
Không phải lúc nào đi đúng chiều cũng xa như bạn tưởng. Đa số trường hợp, chỉ cần tính trước lộ trình một chút.
Đi tiếp đến chỗ quay đầu hợp lệ
Với đường có dải phân cách, như trục Nguyễn Văn Cừ bên Long Biên, cách đúng là đi tiếp theo chiều của mình đến điểm mở dải phân cách hoặc nút giao cho phép quay đầu, rồi quay lại. Đừng cắt ngang qua khe dải phân cách không dành cho quay đầu. Cách chọn khoảng trống và nhập lại dòng xe được viết trong bài quay đầu tại chỗ mở dải phân cách.
Đi vòng theo khối phố
Trong khu phố cổ Hoàn Kiếm hay nhiều khu dân cư ở Đống Đa, Ba Đình, đường một chiều thường xếp thành cặp: phố này một chiều đi, phố song song một chiều về. Đi vòng một khối phố bằng xe đạp điện chỉ mất thêm vài phút. Trước khi xuất phát, mở bản đồ xem chiều của các phố quanh điểm đến, chọn phố đi vào đúng chiều ngay từ đầu.
Xuống dắt bộ trên lề như người đi bộ
Nếu đoạn cần đi thật sự ngắn và vỉa hè đủ rộng, bạn có thể tắt điện, xuống xe và dắt bộ trên lề như một người đi bộ. Khi dắt, không vặn ga, không ngồi lên xe đẩy chân, không chen người đi bộ. Đây là cách hợp lý cho những quãng vài chục bước, như từ đầu ngõ đến cửa nhà.
Nhớ rằng nhiều vỉa hè Hà Nội có xe máy đỗ kín hoặc hàng quán bày ra. Nếu không còn chỗ dắt thoải mái, hãy quay về phương án đi vòng.
Những tình huống hay khiến người ta muốn đi ngược
- Lỡ qua cửa nhà, cửa hàng vài bước. Đừng quay đầu đi ngược. Đi tiếp, vòng lại, hoặc dừng sát lề rồi dắt bộ lùi về.
- Bản đồ chỉ đường ngắn nhất qua phố một chiều. Ứng dụng có lúc chọn tuyến dành cho đi bộ. Hãy nhìn biển báo thực tế ở đầu phố, đừng chỉ nghe chỉ dẫn. Bài lỡ lối rẽ khi đi theo bản đồ có cách xử lý cụ thể.
- Thấy người khác cũng đi ngược. Việc nhiều người làm không làm nó an toàn hơn; khi một người đi ngược đã choán lề, người thứ hai càng bị dồn ra giữa đường.
- Ra khỏi ngõ, điểm đến nằm ngay bên trái trên đường một chiều. Rẽ phải theo đúng chiều, tìm chỗ quay đầu hoặc vòng khối phố.
Những ngõ nhỏ trong khu tập thể cũ thường không có biển một chiều nhưng lại hẹp và nhiều góc khuất; cách đi qua những chỗ đó có trong bài len vào ngõ nhỏ khu tập thể bằng xe đạp điện.
Lên lộ trình trước để không bị cám dỗ
Phần lớn những lần đi ngược chiều đến từ việc không tính trước. Vài thói quen nhỏ giúp tránh hẳn:
- Với những quãng đi lại hằng ngày, đi thử một lần lúc vắng, ghi nhớ phố nào một chiều, chỗ nào quay đầu được.
- Khi đến điểm mới, dừng lại đầu phố nhìn biển trước khi rẽ vào.
- Dành thêm vài phút cho mỗi chuyến, để không có lý do vội vàng.
- Nếu đang thuê xe đạp điện ở tiệm bên Long Biên và chưa quen khu phố bạn định đến, hãy hỏi đường từ trước khi nhận xe.
Kết lại
Đi xe đạp điện ngược chiều chỉ tiết kiệm được vài chục giây, đổi lại là rủi ro va chạm với người không hề lường trước bạn, cộng thêm việc vi phạm luật giao thông. Đi tiếp đến chỗ quay đầu, vòng theo khối phố, hoặc xuống dắt bộ trên lề là ba cách vừa an toàn vừa hợp lệ. Các bài khác về cách đi xe đạp điện trong phố có ở chuyên mục xe đạp điện, và kinh nghiệm chung về các dòng xe cho thuê nằm ở mục xe máy.